Deze Dag in de Geschiedenis

30 maart

Geboortedag Vincent van Gogh (1853-1890)

30 maart in Groningen

1968
De Herestraat in Groningen wordt een autovrije voetgangersstraat, en het eerste officiële voetgangersgebied in de stad. Ook de Carolieweg, Kleine Pelsterstraat, Bruine Ruiterstraat en het Hoogstraatje zijn voortaan verboden voor autoverkeer. De Herestraat is de belangrijkste winkelstraat van de stad Groningen. De straat begint aan de zuidkant van de Grote Markt, kruist het Zuiderdiep en eindigt op het Hereplein. Het gedeelte tussen de Grote Markt en het Zuiderdiep is nu voetgangersgebied.
1973
In de St. Willibrorduskerk in Sappemeer wordt op initiatief van de GR dirigent Johan van der Meer van de Groningse Bachvereniging de eerste authentieke opvoering van de "Mattheus Passion" verzorgd, m.m.v. Gustav Leonhardt en zijn 'Concertus Musicus' uit Wenen.
1998
FC Groningen ontslaat trainer Wim Rijsbergen vanwege slechte resultaten. Oud-FC Groningen-speler Jan van Dijk zou hem opvolgen (tot 2001). Precies een jaar later zou Rijsbergen een contract tekenen bij Universidad Catolica in Chili als hoofd opleidingen.
2002
De laatste edities van het 'Nieuwsblad van het Noorden', het 'Groninger Dagblad' en de 'Drentse Courant' verschijnen. De kranten fuseren en gaan verder als gezamenlijke ochtendkrant onder de titel 'Dagblad van het Noorden'. Op het laatste NvhN staat: '115e jaargang, nr. 76'.
2002
Het bekende Groningse chocola- en bonbonatelier 'Schlaman' van Wim Schlaman en Rie Schlaman in de Brugstraat in Groningen sluit na ruim twintig jaar de deuren. Wim Schlaman (65) zou enkele maanden later overlijden. In 2003 zouden zijn zoon Jos Schlaman en diens vrouw Sam het bedrijf in de Brugstraat alsnog voortzetten.
2002
Op een akker bij Mussel stort een Aviasud Mistral dubbeldekker ULV (ultralightvliegtuig, ook wel MLA genoemd) van de Vliegclub Westerwolde neer. De piloot en zijn bijvlieger, Wim de Zeeuw (56) uit Sellingen en Frits Muller (36) uit Meeden, vinden de dood.
2004
Sterfdag GR-DR radiomaker, omroepman en zanger Tonny van der Veen (Tonny M. van der Veen, 1924-2004). Hij begon in 1948 als programmamaker, hoorspelschrijver en zanger bij de RON en de RONO (voorlopers van RTV Noord). In 1965 werd hij Hoofd van de RONO (Regionale Omroep Noord en Oost). Onder zijn leiding groeide de aandacht voor streekcultuur (poëzie, hoorspelen en kleinkunst in de streektaal) op de RONO. Hij zong (als 'Berend Veltink') zelfgeschreven liedjes in zijn programma "d' Aetherbusse". Hij zong ook bij 'De Chromata's' en 'De Thrianta's'.
2006
De eerste 'hangplaats voor ouderen' wordt onder grote mediabelangstelling geopend in winkelcentrum De Helling in Oude Pekela. De hangplek bestaat voorlopig uit een aantal zitplaatsen, een rollatorstandplaats en een schemerlamp. De ouderen in Pekela kregen in 2005 een samenscholingsverbod in De Helling, omdat ze daar overlast zouden veroorzaken. Het 'Nationaal Fonds Ouderenhulp' kwam met het idee -en geld- voor een ouderenhangplek.
2014
De GR basketbalclub Donar wint -onder de naam GasTerra Flames- voor de derde keer in het bestaan de nationale beker. Onder leiding van coach Ivica Skelin wordt de bekerfinale in Zwolle met 79-71 gewonnen van Zorg en Zekerheid Leiden. Topscorer bij Donar (Flames) is Cashmere Wright met 19 punten. In 2005 en 2011 won de Groningse club ook de NBB-beker en in 2015, 2017 en 2018 zou dat opnieuw gebeuren.

30 maart in Nederland

1853
Geboortedag NL schilder en tekenaar Vincent van Gogh (Vincent Willem van Gogh, 1853-90), in Zundert. Domineeszoon. De erkenning kwam pas na zijn dood, hij wordt nu gezien als één van de grote schilders van de 19e eeuw. Schilderde in o.a. Zuidoost-Drenthe, en vanaf 1886 in Frankrijk. Labiele, onzekere en vaak depressieve man met een tragisch eenzaam leven. Werk: "De aardappeleters", "De zonnebloemen", "De brug", "De stoel en de pijp", "Slaapkamer in Arles", diverse zelfportretten. In 1890 beroofde hij zichzelf van het leven In Auvers-sur-Oise (er bestaat ook een theorie dat hij overleed aan een schotwond na een schietincident).
1900
De Tweede Kamer neemt de 'leerplichtwet' aan: kinderen van 6 tot 12 jaar worden verplicht tot het volgen van onderwijs. De wet treedt in werking op 1 januari 1901. In latere jaren zou de leerplicht worden verlengd.
1905
Geboortedag NL artiest, acteur en presentator Willy Walden (Herman Jan Jacob Kaldewaay, 1905-2003), in Amsterdam. Theatergezelschap 'De Nederlandse Revue'. Vormde het komische theater- en radio-damesduo 'Snip & Snap' met Piet Muyselaar (AVRO radio: "De Bonte Dinsdagavondtrein"). Lied: "Snip snapt niet wat Snap snapt en Snap snapt niet wat Snip snapt". Radiospelletje: "Raad een lied of niet". Zong: "Als op het Leidseplein de lichtjes weer eens branden gaan". Schreef: "Ja, dat was revue". Hij was getrouwd met de Deense revueartieste en presentatrice Aase Rasmussen (1921-2012). Hij overleed in 2003.
1927
Geboortedag NL acteur en zanger Leen Jongewaard (1927-96), in de Jordaan in Amsterdam. TV: speelde 'Gerrit' en 'Opa' in "Ja Zuster Nee Zuster", speelde 'Lucas Blijdschap' in 't Schaep met de vijf pooten"; "Citroentje met suiker". Films: "Terug naar Oegstgeest", "De avonden", "Pastorale 1943", "De boezemvriend". Zong: "Het zal je kind maar wezen", "Mijn opa", "In een rijtuigje", "De schuld van het kapitaal", "Op een mooie pinksterdag" (met André van den Heuvel, 1927-2016). Hij overleed in 1996 aan een hartaanval tijdens zijn vakantie in Frankrijk.
1929
Geboortedag Duits-Nederlandse presentator, tekstschrijver en acteur Gregor Frenkel Frank (1929-2011), in München. Groeide op in Dresden en Berlijn en kwam in 1936 naar Nederland. Presenteerde -en schreef teksten voor- radio en TV. Schreef en vertaalde toneelstukken. TV: serie "Herenstraat 10", panellid "Ook dat nog", vertaalde de serie "Ha die pa!" uit het Engels. Films: "Twee vrouwen", "Erik of het klein insectenboek". Jongere broer van schrijver en regisseur Dimitri Frenkel Frank (1928-88). Hij overleed in 2011.
1930
Geboortedag NL acteur, komiek en regisseur John Lanting (Johannes Frederik Lanting, 1930-2018), in Overveen. Theater en TV. Bijnaam: 'de Koning van de Klucht'. Hij werd bekend met zijn 'Theater van de Lach'. TV: speelde ambtenaar 'Ogterop Deux' in "Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, meneer?" en 'broer Kalleman' in de serie "Mijn broer en ik"; serie "De vloek van Woestewolf". Hij acteerde ook in serieuze stukken en had veel succes in de eenakter "De Aap" van Franz Kafka. Hij kreeg de Johan Kaartprijs 1987. Hij overleed in 2018.
1933
Geboortedag NL omroepster, presentatrice en journaliste Ageeth Scherphuis (Alberta Geertruida Scherphuis, 1933-2012), in Zaandam. AVRO-televisiepionier, behoorde tot de eerste populaire gezichten op de NL televisie. In 1967 werd ze de eerste NL omroepster die werd uitgezonden in kleur. TV: kinderseries "Tinkeltje" en "Varen is fijner dan je denkt" (1957); Serie "Ot.... en hoe zit het nou met Sien?", "Uitkijk" (VARA). Ze was -vanaf 1982- journaliste bij 'Vrij Nederland' en schreef van 1979-83 in het vrouwenopinieblad 'Serpentine'. Begon bij 'De Typhoon' in haar woonplaats Zaandam. Ze overleed in 2012.
1944
Geboortedag NL dichter, (toneel)schrijver en columnist Gerrit Komrij (Gerrit Jan Komrij, 1944-2012), in Winterswijk. Gevreesd criticus en polemist. Hij werd in 2000 de eerste 'Dichter des Vaderlands' (tot 2004). Werk: "Onherstelbaar verbeterd", "De os op de klokketoren" (Herman Gorterprijs 1982), "Alles onrecht", "Twee werelden", "Luchtspiegelingen", "Lang leve de dood!". Schreef columns en essays voor o.a. 'Vrij Nederland' en 'NRC Handelblad'. P.C. Hooftprijs 1993. Samen met zijn partner Charles Hofman emigreerde hij in 1984 naar Portugal. Hij overleed in 2012 in Amsterdam.
1966
De VARA-leiding eist dat de makers van het satirische TV-programma "Zoishettoevalligooknog'seenkeer" een item over de Amsterdamse burgemeester Gijs van Hall (1904-77) schrappen. De redactie weigert en dat betekent na 3 jaar het einde van het geruchtmakende programma, dat bestond sinds 1963.
1987
De NL film "De aanslag" van Fons Rademakers (1920-2007) krijgt de Oscar voor de beste niet-Amerikaanse speelfilm. De film, met in de hoofdrollen Derek de Lint en Monique van de Ven is gebaseerd op het gelijknamige boek van Harry Mulisch (1927-2010).
2001
Koningin Beatrix maakt via een radio- en TV-boodschap officieel de verloving bekend van (dan nog) kroonprins Willem-Alexander en de Argentijnse Máxima Zorreguieta (1971). Na bemiddeling van premier Wim Kok heeft de omstreden vader van Máxima, Jorge Zorreguieta, beloofd weg te zullen blijven bij het huwelijk. In 2013 zou Willem-Alexander zijn moeder opvolgen en koning worden, en zou Máxima de aanspreektitel 'koningin' krijgen.

30 maart in Wereld

1844
Geboortedag Franse dichter Paul Verlaine (Paul Marie Verlaine, 1844-96), in Metz. Hij vond de klank van een gedicht belangrijker dan de inhoud. Werk: "La bonne chanson", "Mes hopitaux", "Fêtes galantes", "Les poètes maudits" (verzamelwerk), "Romances sans paroles", "Mes hôpitaux", "Quinze jours en Hollande", "Confessions", "Chair". Hij woonde in Parijs in armzalige omstandigheden bij prostituees en vrienden, en stierf er verarmd en eenzaam in 1896.
1867
De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken William H. Seward (1801-72) koopt het gebied 'Alaska' van Rusland, voor 7,2 miljoen dollar. Werd in de V.S. aanvankelijk een 'miskoop' genoemd ('Seward's folly') maar het bleek een koopje, alleen al vanwege de rijke voorraden delfstoffen.
1925
Sterfdag Oostenrijkse wijsgeer Rudolf Steiner (Rudolf Joseph Lorenz Steiner, 1861-1925), in Dornach. Grondlegger van de 'antroposofie'; oprichter, 'leraar' en leider van de Antroposofische Vereniging, met een eigen instituut in Dornach, bij Basel, Zwitserland.
1928
Geboortedag Britse schrijver Tom Sharpe (Thomas Ridley Sharpe, 1928-2013), in Londen. Satirische romans met platte humor en seksisme. Hij woonde en werkte van 1951-61 in Zuid-Afrika. Schreef: "The throwback", "Indecent exposure", de "Wilt"-serie, "Porterhouse blue", "Vintage stuff", "The great pursuit", "Grantchester grind", "The midden", "The gropes". Hij overleed in 2013 in het Spaanse plaatsje Llafranc aan de gevolgen van diabetes.
1937
Geboortedag US acteur en regisseur Warren Beatty (Henry Warren Beatty), in Richmond, Virginia. Films: "Bonnie and Clyde", "Shampoo", "The Parallax view", "Heaven can wait", "Bugsy", "Town and country", "Bulworth". Broer van actrice Shirley MacLaine. Hij had affaires met o.a. Joan Collins, Diane Keaton, Michelle Phillips, Cher en Madonna, maar trouwde in 1992 met actrice Annette Bening.
1973
De laatste Amerikaanse militairen vertrekken uit Vietnam en Noord-Vietnam laat -conform de afspraken- 590 Amerikaanse krijgsgevangenen vrij.
1980
Sterfdag US atleet Jesse Owens (James Cleveland Owens, 1913-80). Grossierde in wereldrecords en medailles. Verbeterde in 1935 op één dag vijf atletiek-wereldrecords en evenaarde een zesde. Won vier gouden medailles op de Olympische Spelen in Berlijn in 1936. Hij was jaren lang 'de snelste man op aarde'.
1981
De Amerikaanse president Ronald Reagan (1911-2004) raakt ernstig gewond als John Hinckley jr. (John Warnock Hinckley Jr., 25) hem op straat in Washington DC probeert dood te schieten, net als hij in een auto wil stappen. Een kogel raakt een rib en een long van Reagan maar de president is snel weer de oude. Ook een politieman, een geheim agent en Reagan's woordvoerder James Brady raken gewond bij de schietpartij. Hinckley blijkt een gestoorde man met een passie voor wapens en geweld. Hij zou in een psychiatrische inrichting worden opgenomen.
1986
Sterfdag US filmacteur James Cagney (James Francis Cagney, 1899-1986). Hartaanval. Beroemd om zijn gangsterrollen in de jaren '30 en '40. Films: "The public enemy", "G men", "Boy meets girl", "White heat", "Angels with dirty faces", "Ragtime". Oscar voor "Yankee doodle dandy". Autobiografie: "Cagney by Cagney".
2002
Sterfdag koningin-moeder queen Elizabeth van Groot-Bittannië (Elizabeth Angela Marguerite Bowes-Lyon, 1900-2002). Bijnaam: 'Queen Mother' of 'Queen Mum'. Ze was bijzonder populair bij het Britse volk. Ze zat 16 jaar op de troon (1936-1952), naast haar man, koning George VI, voordat haar dochter Elizabeth II in 1952 koningin werd.
30 maart

Eric Clapton is jarig (1945)

Eric Clapton is jarig  (1945)

30 maart in Muziek

1913
Geboortedag US zanger en acteur Frankie Laine (Francesco Paulo Lo Vecchio, Francis Paul Lo Vechio, 1913-2007), in Chicago. Zijn ouders kwamen van Sicilië. Bijnamen: "Mister Rhythm", "Old Leather Lungs". Country, C&W, folk, rock 'n' roll, jazz. Zong: "Rawhide", "High noon", "Shine", "Mule train", "Lucky old sun". TV: "The Frankie Laine Show". Films: "Meet me in Las Vegas", "Bring your smile along", "Rock 'em cowboy". Hij overleed in 2007.
1930
Geboortedag gevallen Australische zanger-songwriter, acteur, en kunstschilder Rolf Harris, in Perth. TV-entertainer. Hij werd in 2014 veroordeeld tot 5 jaar en 9 maanden cel voor misbruik van 4 meisjes en een vrouw tussen 1968-86; na 3 jaar kwam hij vrij. Zong: "Tie me kangaroo down, sport", "Two little boys", "Waltzing Matilda", "Doo wah didgeri". TV: "The Rolf Harris show" (BBC), "It's Rolf on Saturday, OK?", "Rolf's Cartoon Club". Hij maakte als kunstschilder een portret van queen Elizabeth II; zijn koninklijke onderscheiding moest hij na zijn veroordeling inleveren.
1940
Geboortedag Braziliaanse zangeres-songwriter Astrud Gilberto (Astrud Evangelina Weinert), in Salvador. Groeide op in Rio de Janeiro. Bossanova, samba, latin, jazz. Zong: "The girl from Ipanima", "Água de beber", "Meu pião", "Meditation", "Bim-bom". Emigreerde begin jaren '60 naar de V.S. en liet zich naturaliseren, samen met (toen) haar echtgenoot (van 1959-64), João Gilberto (1931-2019), de 'Vader van de Bossanova'. Ze stopte in 2001 met optreden en hield zich daarna o.a. bezig met schilderen.
1945
Geboortedag Britse zanger-songwriter en gitarist Eric Clapton (Eric Patrick Clapton), in Ripley. Bijnaam: 'Slowhand'. Blues, R&B, reggae, rock, pop. Eén van de beste en meest invloedrijke gitaristen van zijn tijd. Speelde in 'The Yardbirds', 'John Mayall's Bluesbreakers', 'Cream', 'Blind Faith' en 'Derek & The Dominoes': "Layla", "Bell bottom blues". Solo vanaf 1970: "After midnight", "Lay down Sally", "I shot the sheriff", "Wonderful tonight", "Tears in heaven", "Forever man", "My father's eyes", "Circus".
1949
Geboortedag Amerikaans-Britse zangeres Lene Lovich, in Detroit, Michigan. Joegoslavische vader, Engelse moeder. Groeide als tiener op in Hull en Londen, Engeland. Songs: "Lucky number", "Say when", "Bird song", "New toy". Film: "Cha cha" (met Herman Brood). Actief natuurbeschermster.
1955
Geboortedag US zanger-songwriter Randy VanWarmer (Randy Van Warmer, 1955-2004), in Indian Hills, Colorado. Songs: "Just when I needed you most", "I guess it never hurts to hurt sometimes", "Suzi found a weapon", "I will hold you", "I'm in a hurry (and don't know why)". Schreef hits voor o.a. 'Alabama' en 'The Oak Ridge Boys'. Hij overleed in 2004 aan leukemie.
1963
Geboortedag US rapper, hiphopper, muziekproducer en ondernemer MC Hammer (Stanely Kirk Burell), in East Oakland, Californië. Songs: "U can't touch this", "Turn this mutha out", "Let's get started", "Too legit to quit". In 1997 ging hij failliet. Daarna richtte hij zich -als 'Man of Christ'- enige tijd op kerkelijke activiteiten en presenteerde hij een programma op een Amerikaanse Baptistenzender. Hij heeft een eigen productiebedrijf en stond aan de wieg van talloze rap- en hiphopacts.
1964
Geboortedag US zangeres-songwriter en gitariste Tracy Chapman, in Cleveland, Ohio. Songs: "Fast car", "Talkin' 'bout a revolution", "Crossroads", "Give me one reason", "Telling stories", "Give me one reason", "I did it all", "Baby can I hold you" (met Luciano Pavarotti). Sociaal bewogen zangeres, kwam op voor rassengelijkheid en burgerrechten.
1968
Geboortedag Canadese zangeres Celine Dion, in Charlemagne, bij Montreal in Quebec. Songs: "Because you loved me", "Think twice", "Single of the year", "Tell him", "That's the way it is", "My heart will go on", "A new day has come", "Goodbye's (the saddest word)", "I drove all night". Ze won in 1988 voor Zwitserland het Eurovisie Songfestival met "Ne partez pas sans moi". Ze trouwde in 1994 met haar manager René Angélil (1942-2016), die vlak voor zijn 74e verjaardag overleed aan een hartaanval.
1979
Geboortedag US zangeres, pianiste, gitariste en actrice Norah Jones (Geetali Norah Jones Shankar), in New York City. Groeide op in Dallas, Texas. Songs: "Don't know why", "Come away with me", "Day is done", "More than this", "Sunrise". Film: "My blueberry nights". Dochter van de Indiase sitar-speler Ravi Shankar.
1979
Geboortedag Engelse zanger-songwriter en acteur Simon Webbe (Simon Solomon Webbe), in Manchester. Groep: "Blue". Songs: "Guilty", "All rise", "One love", "Too close", "If you come back", "Sorry seems to be the hardest word" (met Elton John). Solo: "No worries", "Grace", "Ride the storm". Films: "The truth about love", "Rollin' with the nines". Hij is een neef van zangeres Keisha Buchanan (ex-Sugababes).
2004
Sterfdag US zangeres Timi Yuro (Rosemarie Timothy Aurro Yuro, 1940-2004). Kanker, hersentumor. Zong: "Hurt", "All alone am I", "You are my special angel", "What's a matter baby (is it hurting you)", "Gotta travel on", "Make the world go away", "Smile". Ze verloor haar stem in 1980 maar kon na drie keeloperaties toch nog een paar jaar zingen.
2013
Sterfdag Zuid-Afrikaans-Amerikaanse muziekproducent, componist en violist Phil Ramone (1941-2013). Hersenbloeding. Hij groeide op in Brooklyn, New York, V.S. Muzikaal wonderkind. Hij was in zijn tijd één van de meest invloedrijke muziekproducers ter wereld en werkte met tientallen wereldsterren, zoals Barbra Streisand, Bob Dylan, Elton John, Paul Simon, The Band en Chicago. Hij won 14 Grammy's en werd voor 33 genomineerd.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer