Deze Dag in de Geschiedenis

10 augustus

De Stormramp van Borculo 1925

10 augustus in Groningen

1892
Feestelijke ingebruikname van de paardentramlijn Groningen-Zuidlaren, door de Tramweg Maatschappij Zuidlaren-Groningen (TMZG). De tramlijn begint bij het Sterrebos en loopt via Haren, Glimmen, Noord- en Midlaren naar Zuidlaren. In 1901 zou de tramlijn worden doorgetrokken naar het Station Vries-Zuidlaren. De tramdienst zou worden opgeheven in 1918, de rails werden in 1921 opgebroken, toen lijn 5 van de Groningse gemeentetram ervoor in de plaats kwam.
1929
Sterfdag GR arts en feministe Aletta Jacobs (1854-1929). Ze overlijdt in Baarn. Ze was het eerste meisje dat -aanvankelijk clandestien- lessen volgde op een Rijks-HBS (Sappemeer, 1869-72), de eerste vrouw die -officieel- toegang kreeg tot een Nederlandse universiteit (RUG, 30-5-1872), en de eerste vrouw die promoveerde aan een Nederlandse universiteit (RUG geneeskunde, 8-3-1879). Na haar studie ging ze als huisarts werken in Amsterdam, waar ze gratis spreekuren hield. Ze maakte zich sterk voor vrouwenkiesrecht. In Groningen zijn o.a. de Aletta Jacobs Prijs en de Aletta Jacobs lezing naar haar genoemd.
1935
Geboortedag RK geestelijke Ad van Luyn (Adrianus Herman van Luyn), in Groningen. Salesiaan. In 1993 werd hij de (vierde) bisschop van Rotterdam. Zijn wapenspreuk luidt: Collabora Evangelio (draag uw deel in de inspanning voor het evangelie). In 2011 nam hij -vanwege zijn leeftijd- afscheid van het bisdom. Hij woont sindsdien als bisschop-emeritus in een huis van de salesianen in Bonn.
1988
Geboortedag GR voetballer Stef Nijland (Stefan Nijland), in Hoogezand. Aanvaller. Clubs: FC Groningen (2007-08), PSV, Willem II (op huurbasis), NEC (op huurbasis), Brisbane Roar (op huurbasis), PEC Zwolle, De Graafschap. Hij begon bij ZFC Zuidlaren. Zoon van oud-directeur Hans Nijland van FC Groningen.
1999
Zorgverzekeraar RZG in Groningen kondigt een fusie aan met Geove in Velp. De nieuwe Geove-RZG-Groep gaat vanaf 2000 landelijk opereren, met bijna 250.000 particuliere en 400.000 ziekenfondsklanten. Al snel daarna zou de groep opgaan in Menzis.
2013
Energiebedrijf Essent, sinds 2009 onderdeel van RWE, kondigt aan de vestiging in Groningen te sluiten en de Noordelijke activiteiten te bundelen in Zwolle. Op het kantoor van Essent aan het Winschoterdiep in Groningen werken nog 223 mensen.
2019
Sterfdag GR organisatrice en topsportpromotor Grietje Pasma, (1952-2019). Ze was van 1997-2015 race director van de 4 Mijl van Groningen en gaf het evenement internationale allure. Promotor en bestuurslid (1986-92) van basketbalclub Donar. Ze speelde zelf bij Olympia en Celeritas. In 1992 richtte ze haar eigen bureau Topsport Noord Nederland op en verkocht dit in 2014. Groninger van het Jaar Oeuvreprijs 2013 van RTV Noord. Provinciale Groninger Sportprijs 2010. Gemeenteraadslid in Groningen 1981-83 (PPR).

10 augustus in Nederland

1653
Sterfdag NL vlootvoogd en zeevaarder Maarten Tromp (Maarten Harpertszoon Tromp, 1598-1653). Hij sterft op zee in de Slag bij Ter Heijde. Bijnaam: 'Bestevaer' (grootvader). Nationale held van de oorlogen tegen Spanje en Engeland. Versloeg en vernietigde in 1639 een Spaanse vloot bij Duins, en in 1652 de Engelse vloot van Robert Blake in de zeeslag bij Dungeness. Werd zelf in 1653 verslagen door de Britten in de zeeslag bij Nieuwpoort. Hij werd in de Engelse en Franse adelstand verheven.
1856
Tussen Schiedam en de brug over de Delfshavensche Schie botsen twee treinen op elkaar: een trein naar Rotterdam boort zich in volle vaart in de achterste wagons van een langzaam rijdende voorganger. Drie passagiers vinden de dood en vijf raken zwaargewond. Het is het eerste treinongeluk in Nederland met dodelijke slachtoffers.
1912
Geboortedag NL politicus-bestuurder Ivo Samkalden (1912-95), in Rotterdam. Hij was PvdA-minister van Justitie 1956-58 en 1965-66, en burgemeester van Amsterdam 1967-77, opvolger Gijs van Hall, die vanwege zijn falende politiebeleid moest aftreden, op last van premier Piet de Jong (1915-2016). Was ook lid van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer en vanaf 1985 Minister van Staat. De kleinkunstenaar en zanger Daniël Samkalden is zijn kleinzoon. Hij overleed in 1995.
1925
De Stormramp van Borculo (of Cycloon van Borculo): een enorme windhoos of tornado treft 's avonds het dorp en verwoest honderden woningen en gebouwen. Tweeduizend van de vijfduizend inwoners worden dakloos. Vier mensen vinden de dood en tachtig mensen raken gewond. Ook in omliggende plaatsen wordt veel schade aangericht, net als in Nijmegen en Brabant.
1941
Geboortedag schrijver, televisiemaker, humorist en zanger Kees van Kooten, in Den Haag. VARA: De Clichémannetjes, Hadimassa, Fenklup; VPRO: Het Gat van Nederland, Het Simplistisch Verbond, Koot & Bie, Keek op de Week, Krasse Knarren. Speelde 'de Vieze Man', 'F. Jacobse' en vele andere typetjes, samen met Wim de Bie. Schreef: "Treitertrends", "Koot droomt zich af", "Modernismen", "Hedonia", "Veertig", "Koot graaft zich autobio", "Zwemmen met droog haar". Vader van actrice Kim van Kooten en acteur Kasper van Kooten.
1966
Sterfdag NL dichter en essayist J.C. Bloem (Jakobus Cornelis Bloem, 1887-1966). Werk: "Het verlangen", "Doorschenen wolkenranden", "Afscheid", "Sintels", "Liefde", "Quiet though sad", "Media vita". Constantijn Huygensprijs 1949, PC Hooftprijs 1952, Grote Prijs der NL Letteren 1965. Dichtregel: "Denkend aan de dood kan ik niet slapen, en niet slapend denk ik aan de dood".
1969
De Nederlandse wielrenner Harm Ottenbros uit Hoogerheide wordt in Zolder, België wereldkampioen op de weg. In de eindsprint verslaat hij de Belg Julien Stevens.
1995
Sterfdag NL politicus-bestuurder Gijs van Aardenne (Gijsbert Michiel Vredenrijk van Aardenne, 1930-95). Gevolgen van de spierziekte ALS. Hij was minister van Economische Zaken (van 1977-81 en van 1982-86) in een economisch moeilijke periode, waarin hij medeverantwoordelijk was voor o.a. het faillissement van RSV (1983) en de sluiting van kartonfabriek Okto in Winschoten (1980). Hij was in 1994 -als informateur- de wegbereider van het eerste Paarse Kabinet (PvdA-VVD-D66). Diverse periodes lid van de Tweede Kamer, en Eerste Kamerlid in 1995.

10 augustus in Wereld

1792
De bloedigste dag van de Franse Revolutie: in Parijs wordt het Tuilerieënpaleis van de Franse koning Lodewijk 16e (1754-93) bestormd door revolutionaire milities en opstandelingen: er vallen meer dan duizend doden, waaronder tweederde van de bewakers van het paleis, een Zwitserse lijfwacht van 900 soldaten, en honderden opstandelingen. Lodewijk 16e wordt gevangengenomen en afgezet en de monarchie zou op 21-10-1792 worden afgeschaft. De Bestorming van de Tuilerieën staat in Frankrijk bekend als Prise des Tuileries of Journée du 10 août 1792.
1793
Paleis Het Louvre in Parijs, van oorsprong middeleeuws kasteel, wordt als museum geopend, het is daarmee een van de oudste musea ter wereld. In de eerste jaren na 1793 zou het Louvre vooral een plek voor kunstenaars zijn om inspiratie op te doen. Ze hadden hier de hele week de tijd voor, het gewone publiek werd alleen op zondagen toegelaten. Tegenwoordig is het een van de grootste en meest bezochte musea ter wereld.
1821
Missouri treedt als 24ste staat toe tot de Verenigde Staten van Amerika. Missouri was de tweede Amerikaanse staat die ontstond als gevolg van de aankoop van Louisiana ('the Louisiana Purchase') in 1803, de aankoop door de Verenigde Staten een gebied van ongeveer 2,1 miljoen km² ten westen van de rivier de Mississippi van Frankrijk.
1833
Het Amerikaanse gehucht Chicago wordt officieel een stad. Er wonen in 1833 zo'n 200 mensen.
1874
Geboortedag US staatsman Herbert Hoover (Herbert Clark Hoover, 1874-1964), in West Branch, Iowa. Hij was van 1929 tot 1933 de 31e president van Verenigde Staten, en de eerste met een telefoon op zijn buro. Hij werd geconfronteerd met een zware economische crisis die bekend zou raken als de Grote Depressie, een gevolg van de beurskrach van New York, op 24 oktober 1929. De Hooverdam in Colorado is naar hem vernoemd.
1889
De Brit Dan Rylands, eigenaar van de flessenfabriek Hope Glass Works in Barnsley, Engeland, krijgt een patent op zijn uitvinding: de schroefdop voor flessen. Het blijkt een handig alternatief voor de kurk, aanvankelijk vooral op wijn- en whiskeyflessen.
1932
Sterfdag Frans-Amerikaanse filmhond Rin Tin Tin (Rintintin, 1918-32). Duitse herdershond. Bijnaam: 'Rinty'. Hij was na 'Lassie' de beroemdste acterende hond ter wereld. Films: "Where the north begins", "The lighthouse by the sea", "Clash of the wolves", "The night cry", "Tracked by the police". Had in 1930 zijn eigen radioshow: "The wonder dog" (hij verzorgde de geluidseffecten). De latere TV-serie "Rin Tin Tin" was naar hem genoemd maar werd gespeeld door diverse andere herdershonden.
1959
Geboortedag US actrice Rosanna Arquette (Rosanna Lauren Arquette), in New York City. Films: "The executioner's song", "Desperately seeking Susan", "After hours", "the big blue", "Silverado", "Sweet revenge", "Pulp fiction", "Crash", "The whole nine yards". Ze had begin jaren '80 een relatie met toetsenist Steve Porcaro van 'Toto' (de hitsong "Rosanna" gaat over haar), en van 1992-98 met zanger Peter Gabriel; ze trouwde vier keer. Zus van Patricia Arquette. Schoonzus van Nicolas Cage en Courteney Cox.
1960
Geboortedag Spaans-Amerikaanse acteur en zanger Antonio Banderas (José Antonio Domínguez Banderas), in Malaga. Films: "The mask of Zorro", "Evita", "The mambo kings", "Spy kids"-serie, "The body", "Femme fatale", "Frida", "Imagining Argentina", "Once upon a time in Mexico", "Bordertown", "Finding Altamira", "Shrek"-serie (stem, song: "Livin' la vida loca", met Eddie Murphy). Zong ook "Cancion del mariachi", met 'Los Lobos'. In 2017 overleefde hij een hartaanval. Hij was van 1996-2015 getrouwd met actrice Melanie Griffith.
1966
De Verenigde Staten lanceren de Orbiter 1, de eerste -onbemande- maansatelliet. Maakte foto's van mogelijke landingsplaatsen op het maanoppervlak voor het Surveyorprogramma en het Apolloproject, en was tevens uitgerust om straling te meten. In totaal zond de Orbiter 42 detailopnamen en 187 overzichtsopnamen naar de aarde, waaronder voor het eerst foto’s met de aarde gezien vanaf de maan.
1990
Het Amerikaanse onbemande ruimtevaartuig Magellan komt in een baan om de planeet Venus. De ruimtesonde was op 4-5-1989 gelanceerd op Cape Canaveral in Florida. Doel van de missie was om het planeetoppervlak nauwkeurig met radar in kaart te brengen. Dat zou lukken: 99% van Venus werd in kaart gebracht. Magellan registreerde dat op Venus hevige winden voorkomen, vond bewijzen van vulkanisme en tektoniek en toonde het bestaan van pannenkoekvormige domes (vulkanen) en lavakanalen aan. Venus bleek voor 85% bedekt door lava.
1995
In de Verenigde Staten worden de rechts-extremisten Timothy McVeigh (1968-2001) en Terry Nichols in staat van beschuldiging gesteld voor de bomaanslag op het federale 'Alfred P. Murrah gebouw' in Oklahoma City waarbij op 19 april 1995 168 mensen werden gedood. McVeigh zou in 1997 de doodstraf krijgen (uitgevoerd in 2001), Nichols zou er afkomen met 161 keer levenslang (hij zit in een gevangenis in Colorado).
10 augustus

Harry Slinger is jarig (1949)

Harry Slinger van 'Drukwerk' is jarig  (1949)

10 augustus in Muziek

1787
Wolfgang Amadeus Mozart (1756-91) voltooit zijn serenade "Eine Kleine Nachtmusik" (Serenade voor strijkers nr. 13 in G majeur), als tussendoortje terwijl hij bezig is met zijn opera "Don Giovanni". Het is niet bekend waarom of voor wie hij het muziekstuk componeerde. Het zou pas lang na zijn dood, rond 1827, worden gepubliceerd door muziekuitgever Johann André in Offenbach am Main, die het werk van Mozart's weduwe Constanze Mozart (1762-1842) had gekocht. Het zou één van Mozart's populairste werken worden.
1928
Geboortedag US zanger, presentator, acteur en zakenman Jimmy Dean (Jimmy Ray Dean, 1928-2010), in Plainview, Texas. Country, C&W. Zong: "Bummin' around", "Big bad John", "PT 109", "Sweet thang" (met Dottie West). TV: presentator o.a. "Town and country time", "The Dean show", invaller bij "The tonight show". Oprichter en directeur van een bedrijf in pure pork varkensworstjes (The Jimmy Dean Sausage Company), samen met zijn broer Don Dean. Autobiografie: "30 Years of sausage, 50 years of ham". Hij overleed in 2010.
1928
Geboortedag US zanger en acteur Eddie Fisher (Edwin Jack Fisher, 1928-2010), in South Philadelphia. Pop crooner. Zong: "I'm walking behind you", "Any time", "Oh my papa", "I'm yours", "Wish you were here", "Games that lovers play". TV: "Coke Time" (1953), "The Eddy Fisher Show" (1957-59). Films: "All about Eve", "Bundle of joy", Butterfield 8". Was vijf keer getrouwd, o.a. met Debbie Reynolds (1932-2016), Connie Stevens en met Elizabeth Taylor (1932-2011) waarmee hij "Butterfield 8" maakte. Vader van actrice en schrijver Carrie Fisher (1956-2016). Hij overleed in 2010 in Berkeley, Californië.
1940
Geboortedag US zanger Bobby Hatfield (Robert Lee Hatfield, 1940-2003), in Beaver Dam, Wisconsin. Tenor. Bijnaam: 'the Blonde Bomber'. Groep: The Righteous Brothers, samen met Bill Medley). Zong: "You've lost that lovin' feeling", "Unchained Melody", "(You're my) soul and inspiration", "Ebb tide", "Rock and roll heaven". Solo: "Hot tamales", "Only you (and you alone)", "My prayer". Hij overleed in 2003 aan een hartaanval na een overdosis cocaïne.
1940
Geboortedag Britse zanger-songwriter, pianist en koor- en bandleider Les Humphries (John Leslie Humphreys, 1940-2007), in Londen. Zanggroep: Les Humphries Singers. Songs: "Mexico", "To my father's house", "Mama Loo", "Kansas City", "We are going down Jordan", "Old man Moses". Schreef de herkenningsmelodie van de Duitse TV-serie "Derrick". Begon als beroepsmilitair in de jaren '60 muziek te maken in Duitsland. Trok zich in de jaren '90 terug uit de muziekwereld en liet in 1998 verklaren dat hij was overleden. Op 2e Kerstdag 2007 overleed hij echt, in Basingstoke, Zuid-Engeland.
1943
Geboortedag US zangeres Ronnie Spector (Victoria Yvette Bennett), in Spanish Harlem, New York City. Groep: The Ronettes. Zwarte moeder, blanke vader. Ze was van 1968-74 getrouwd met Phil Spector, die haar kwelde en opsloot. Songs: "Be my baby", "Baby I love you", "The best part of breaking up", "Walking in the rain". Solo: "Take me home tonight" (met Eddie Money), "Its a heartache". Memoires: "Be my baby: how I survived mascara, miniskirts and madness".
1947
Geboortedag Schotse zanger, fluitist en multi-instrumentalist Ian Anderson (Ian Scott Anderson), in Dunfermline, Fifeshire. Groep: Jethro Tull. Songs: "Living in the past", "Bourée", "Thick as a brick", "The witch's promise", "Locomotive breath". Hij introduceerde de dwarsfluit als solo-intrument in de rockmuziek en werd omschreven als een 'manische minstreel met uitpuilende ogen' die als een ooievaar op één been op het podium stond te fluiten in middeleeuwse Schotse kledij. Hij presenteerde radioshows voor de Britse zender Planet Rock.
1948
Geboortedag US zangeres Patty Austin, in Harlem, New York. R&B, soul, jazz. Songs: "Baby come to me" (met James Ingram), "Do you love me?" / "The genie", "How do you keep the music playing", "The heat of heat", "Every home should have one", "Through the test of time", "Love is gonna getcha", "Say you love me". In 2008 kreeg ze een een Grammy voor 'beste jazzzang' en het album "Avant Gershwin".
1949
Geboortedag NL zanger-songwriter en acteur Harry Slinger, in Amsterdam. Groep: Drukwerk, tot 1990. Liedjes: "Ik verveel me zo in Amsterdam Noord", "Je loog tegen mij", "Papa", "Schijn 'n lichtje op mij", "Marianneke". Zong met Jody Pijper de titelsong van de bioscoopfilm "De notenkraker". Film: "Flodder". Toneel: "De muisjes". Hij werkte als programmamaker en presentator bij Radio Noord-Holland.
1967
Geboortedag Britse zangeres en schrijfster Lorraine Pearson (Lorraine Samantha Jean Pearson), in n Wembley, Londen. Groep: 'Five Star'. Songs: "All fall down", "Let me be the one", "Find the time", "Rain or shine", "System addict", "Can't wait another minute", "Rock my world". Schreef de roman "Her, me and reality".
1967
Geboortedag NL zangeres Karin Vlasblom, in Drachten. Groep: Frizzle Sizzle, 1985-89. Songs: "Talk it over", "Second chance", "Treat me good". Werd in 1986 met Frizzle Sizzle dertiende op het Eurovisie Songfestival met "Alles heeft een ritme". Zong met de formatie Idem Dito: "Laat je handen wapperen". Zong de tune van het TV-programma "Sterrenslag" ("Look at the stars"). Begon als zangeres bij "Kinderen voor Kinderen" (VARA).
1987
Geboortedag NL zanger, acteur en presentator Jim Bakkum, in Egmond. Verloor als 'Jim' de finale van de TV-talentenjacht "Idols" in 2003 van Jamai. Songs: "Tell her", "The way it goes", "On and on", "This is it", "Dapper en sterk", "Doe dit, doe dat", "Zo stil", "Klein". TV: won de finale van "Dancing with the stars" 2005 met danspartner Julie Fryer; rollen in politieserie "Boks" (Talpa), Fashion planet", "de TV kantine". Films: "Rokjesdag", "Verliefd op Ibiza", "Onze jongens". Musicals: "Grease", "Het meisje met het rode haar", "Hartsvrienden". Hij is ook stemacteur.
2008
Sterfdag US zanger-songwriter, producer, (stem)acteur en diskjockey Isaac Hayes (1942-2008). Beroerte. Soul, R&B. Hij kreeg een muziek-Oscar voor "Theme from Shaft". Zong verder: "Walk on by", "Do your thing", "Chocolate salty balls (PS I love you)". Schreef (samen met David Porter: "Soul man", "Hold on I'm comin'". TV: stem van 'Chef' in de "South Park"-serie". Films: "Six ways to Sunday", "Flipper", "Reindeer games", "Robin Hood: men in tights". Begon als saxofonist en en eind jaren '90 als diskjockey bij een radiostation in New York City.
2013
Sterfdag US zangeres Eydie Gormé, (Edith Gormezano, 1928-2013). Dochter van joodse immigranten. Pop, swing, big band, latin. Zong: "Blame it on the bossa nova", "Yes, my darling daughter", "The facts of life", "If he walked into my life", "Amor" (met 'Trio Los Panchos'). Ze trouwde in 1957 met Steve Lawrence, met wie ze ook duetten zong (als het duo Steve and Eydie). Presenteerde met hem in 1958 op TV de "Steve Lawrence - Eydie Gorme Show". Ze was een nicht van zanger Neil Sedaka.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer