Deze Dag in de Geschiedenis

25 oktober

Biebel dag 2008

De eerste Groninger 'Biebel'

25 oktober in Groningen

1909
Presentatie van een plan voor de aanleg van een 'stadspark' in Groningen door directeur gemeentewerken (en stadsarchitect) ir. J.A. Mulock Houwer (1857-1933) en industrieel Jan Evert Scholten (1849-1918). In mei 1926 zou het Stadspark officieel worden geopend. De aanleg duurde 13 jaar. Het park is ontworpen door de landschapsarchitect Leonard Springer (1855-1940) en Mulock Houwer.
1970
Geboortedag GR acteur en regisseur Marcel Hensema, in Winschoten. Groeide later op in Sappemeer. TV: series "Hollands hoop", "Penoza", "Van God los", "Flikken Maastricht", "Baantjer". Films: "Karakter", "Cloaca", "Wild romance - Koos van Dijk, de manager van Herman Brood" (Gouden Kalf voor beste acteur van 2007), "Sonny boy", "De Heineken ontvoering", "Cop vs killer", "De marathon", "Knielen op een bed violen" (Gouden Kalf 2016). Regie: TV-serie "Finals" (BNN). Theater: "Mijn Ede", "Mijn tweede", "Mijn vrede". Radio: hoospelen "De moker" en "Tot hier en niet verder".
1974
Uit onderzoek blijkt dat twintig procent van de stad-Groningers kalmerende middelen of slaapmiddelen gebruikt.
1998
Het vrachtschip Pallas, geladen met hout en olie, vliegt in brand op de Duitse Waddenzee bij Amrum en slaat lek. In totaal zo'n 40.000 liter olie stroomt in zee. Tienduizenden vogels raken besmeurd met stookolie. Zeker 30.000 eidereenden en zwarte zee-eenden overleven dat niet. Ook tientallen zeehonden raken besmeurd. 'De Fugelpits' in Anjum, 'EcoMare' op Texel, en de 'Zeehondencrèche Pieterburen' schieten te hulp.
1998
BVO Emmen ontslaat de GR trainer Azing Griever na 'slepende conflicten' tussen hem en de spelersgroep. Onder Griever (sinds juli 1995) was Emmen uitgegroeid tot een succesvolle eerstedivisieclub. Hij zou voor een jaar naar BV Veendam gaan.
1999
De Pekelder Simon Lap (1953-99) wordt voor de ogen van zijn dochter doodgeschoten met een pistoolmitrailleur door zijn buurman Frits Koning (50), na een ruzie over een tegelpad en een tuinhek bij hun woningen aan de W.H. Bosgrastraat in Oude Pekela. Volgens het autopsierapport werd Lap door 11 kogels geraakt. Frits Koning zou twee jaar celstraf krijgen (volgens het Pieter Baan Centrum was hij ten tijde van de schietpartij sterk verminderd toerekeningsvatbaar).
2000
Aardschok in Roswinkel van 3,2 op de Schaal van Richter. De beving gaat gepaard met een luide knal. Er ontstaan scheuren in muren en verzakkingen. De beving wordt gevoeld tot in Ter Apel.
2008
Presentatie van de Biebel, de Groningse bijbelvertaling (rechtstreeks uit het Hebreeuws en het Grieks), in de Martinikerk in Groningen, tijdens de manifestatie Biebel ien t Grunnegers. Aan de vertaling, een initiatief van de Liudgerstichten, is 35 jaar gewerkt door zo'n 60 vrijwilligers, o.l.v. coördinator Marten van Dijken. De eerste druk van 3.000 exemplaren zou al na enkele dagen zijn uitverkocht.

25 oktober in Nederland

1936
Geboortedag NL (liedjes)schrijver, dichter en letterkundige Willem Wilmink (1936-2003), in Enschede. TV: schreef liedjes voor de programma's "De stratenmakeropzeeshow", "J.J. de Bom, voorheen de kindervriend", "De film van ome Willem" en "Het klokhuis". Schreef: "Van Roodeschool tot Rijsel", "Waar komt dat kind vandaan?", "Een hond gaat op reis", "Over de poëzie van Hendrik de Vries", "Ernstig genoeg", en kinderboeken als "Het bangedierenbbos". Schreef teksten voor o.a. Herman van Veen en cabaret 'Don Quishocking'. Hij overleed in 2003.
1941
Geboortedag NL journalist en presentator Pieter de Vink (Pieter Jan de Vink, 1941-2007), in Genemuiden. Radio- en televisiejournalist. Was eindredacteur van "Panoramiek" (NOS, 1974-86); werkte verder bij o.a. "Het Capitool", "NOS Laat" en "NOVA". Begon bij 'Het Vaderland' en 'Het Vrije Volk'. Hij overleed in 2007.
1951
Geboortedag NL volleybalcoach en sportbestuurder Joop Alberda (Jogchum Theo Alberda), in Oosterwolde. Technisch directeur Nederlandse Volleybal Bond. Won als volleybal-bondscoach goud met zijn team op de Olympische Spelen in Atlanta 1996 (en werd uitgeroepen tot 'beste volleybalcoach ter wereld 1996'). Was daarna o.a. 'chef de mission' en technisch directeur van sportkoepel NOC*NSF (tot 2004), technisch coördinator van de Russische voetbalfederatie (2006) en technisch directeur van de zwembond KNZB (2013-16). TV: presentator "Werk zat?!" (RVU, 2005-06).
1952
De eerste Nederlandse editie van het Amerikaanse stripweekblad 'Donald Duck' verschijnt. Het is een uitgave van 'Margriet'. Het eerste nummer is half in kleur en half in zwart-wit, telt 24 pagina's en kost 20 cent (15 cent voor abonnees van Margriet). Het bevat het verhaal "Donald Duck als brandweerman" en een verhaal van 'Wolfje'. De Donald Duck zou één van de succesvolste weekbladen van Nederland worden.
1964
Anton Geesink (1934-2010) is de eerste niet-Japanse judoka die -in Tokio- een gouden Olympische judomedaille wint. Hij verslaat in de finale de Japanse favoriet Akio Kaminaga.
1967
Het laatste gat in de dijk om 'Zuidelijk Flevoland' wordt gedicht. Na het droog pompen is er in de polder 43.000 hectare 'nieuw land'.
1971
Sterfdag NL acteur-regisseur en decorontwerper-kunstschilder Albertus Wilhelmus 'Albert' van Dalsum (1889-1971). Zoon van een wagenmaker. Toneelvernieuwer, speelde voor en na WO-II bij talrijke toneelgroepen. Werkte in de jaren '50 en '60 ook voor televisie, en trad in 1951 op in de allereerste officiële TV-uitzending, in het televisiespel "De toverspiegel".
1977
Sterfdag NL model en 'levend kunstwerk' Mathilde Willink (Maria Theodora Mathilde de Doelder, 1938-77). Fataal pistoolschot, de politie gaat uit van zelfmoord, maar die conclusie is omstreden. Bijnaam: 'Het Fenomeen'. Societyfiguur en belangrijkste model van de extravagante Chinees-Nederlandse mode-ontwerpster Fong Leng. Ze was van 1969-77 getrouwd met de bijna 40 jaar oudere kunstschilder Carel Willink (1900-83), maar die wees haar na ruzies in 1975 de deur. Ze is begraven op de Amsterdamse begraafplaats Westgaarde; Willink was niet bij de begrafenis aanwezig.
2001
Telecombedrijf KPN kondigt aan 4800 banen te gaan schrappen om het hoofd te bieden aan een schuldenlast van 50 miljard gulden. Grootste massaontslag in Nederland sinds het faillissement van vliegtuigbouwer Fokker.
2005
Sterfdag NL conferancier, imitator en stemartiest Frans van Dusschoten (Frans Joseph van Dusschoten, 1933- 2005). Hij werd bekend als aangever voor André van Duin. Deed stemmen in "De Fabeltjeskrant" (o.a. 'Meneer de Uil', 'Willem Bever', 'Chico Lama') en "De Smurfen" ('Brilsmurf', 'Knutselsmurf'). Films: "Ik ben Joep Meloen", "De boezemvriend". Radio: "Tierelantijnen" (KRO). Zong: "Hup, daar is Willem met de waterpomptang" (als 'Willem Bever').
2015
Sterfdag Belgisch-Nederlandse architect Frans van Gool (Frans Jan van Gool, 1922-2015). Hij ontwierp o.a. het PTT-hoofdkantoor in Groningen, de Lijnbaan in Rotterdam (projectleider), 'Peper en Zout' in Amsterdam, het PTT-girokantoor in Leeuwarden en veel woningbouw en kantoorgebouwen in Amsterdam. Hij was 'rijksbouwmeester' van 1986-88.

25 oktober in Wereld

1400
Sterfdag Engelse dichter Geoffrey Chaucer (1343-1400). Werk: "The Canterbury Tales", "Knight's tale", "The house of fame".
1881
Geboortedag Spaanse schilder-tekenaar-beeldhouwer Pablo Picasso (Pablo Ruiz Picasso, 1881-1973), in Malaga. Pionier van het 'kubisme' en het 'surrealisme'. Werk: "Guernica", "Les Demoiselles d'Avignon", "Desemparats", "Drie dansers", "De dans". Picasso's volledige naam was 'Pablo Diego Jose Francisco de Paula Juan Nepomuceno Crispin Crispiniano de la Sentissima Trinidad Ruiz Blasco Picasso y Lopez'. Hij overleed in 1973 aan de gevolgen van longontsteking.
1906
De Amerikaanse uitvinder Lee DeForest (1873-1961) vraagt patent aan op zijn 'audion' triode-versterker. Doorbraak in de ontwikkeling van de radio. De Forest is daarmee één van de (vele) 'vaders van de radio'.
1919
Geboortedag Duitse seksondernemer Beate Uhse (Beate Rotermund, 1919-2001), in Cranz (nu het Russische Zelenogradsk). In Duitsland geëerd als 'power-vrouw'. Ze hielp de 'seksuele bevrijding' op gang in het kuise naoorlogse Duitsland en bouwde het grootste erotiekbedrijf ter wereld op. Ze was ook piloot, vloog tijdens WO-II in de Luftwaffe, en wilde als verkeersvlieger gaan werken, maar na de oorlog werd het voormalige Luftwaffepiloten verboden om te vliegen. In Duitsland is een erotisch tv-kanaal naar haar genoemd (Beate Uhse.tv). Ze overleed in 2001 aan een longontsteking.
1920
De Griekse koning Alexander I (1893-1920) overlijdt aan bloedvergiftiging na te zijn gebeten door een aapje, dat hij hield als huisdier. Hij zat sinds 1917 op de Griekse troon.
1931
Geboortedag Franse actrice Annie Girardot (Annie Suzanne Girardot, 1931-2011), in Parijs. Film, TV en theater. Films: "La vielle fille", "Tendre poulet", "Les novices", "All night long", "Merci la vie", "Préférence", "La pianiste", "Epsteins nacht", "Caché", "C'est beau une ville la nuit". Ze won meerdere Césars (de Franse tegenhanger van de Oscar). Ze leed aan de ziekte van Alzheimer en overleed in 2011.
1936
Een Berlijns radiostation bedenkt een nieuw soort radioprogramma: het 'verzoekplatenprogramma', onder de titel 'U vraagt - wij draaien'. De Britse BBC-radio zou de formule in 1939 kopiëren ("From my post bag").
1941
Geboortedag US romanschrijver Anne Tyler, in Minneapolis, Minnesota. Groeide op in in Raleigh, North Carolina. Schreef: "The accidental tourist", "Dinner at the Homesick Restaurant", "Searching for Caleb", "Saint Maybe", "Breathing lessons", "Ladder of years", "Back when we were grownups".
1966
De Indonesische politicus Soebandrio (1914-2004) wordt door een militair tribunaal ter dood veroordeeld omdat hij zou hebben geweten van de (mislukte) communistische staatsgreep van 30 september 1965. Soebandrio was van 1959-63 minister van buitenlandse zaken. De doodstraf zou later worden omgezet in levenslange gevangenisstraf. In 1995 zou hij vrij komen vanwege zijn slechte gezondheid. In 2004 zou Soebandrio sterven in Jakarta.
1971
Taiwan (Nationalistisch China) wordt uit de Verenigde Naties gezet, zodat de Volksrepubliek China lid kan worden.
1989
Sterfdag US schrijver Mary McCarthy (Mary Therese McCarthy, 1912-89). Schreef: "The group", "The writing on the wall", "The company she keeps", "A charmed life". Autobiografie: "How I grew". Schreef kritieken in 'The Partisan review'.
25 oktober

Gerry Arling is jarig (1961)

Gerry Arling's verjaardag  (1961)

25 oktober in Muziek

1825
Geboortedag Oostenrijkse componist en dirigent Johann Strauss (Sohn) (1825-99), in Wenen. Bijnaam: de 'Waltzerkönig'. Werk: "Wiener Blut", "An der schönen blauen Donau", "Wein, Weib und Gesang". Operettes: "Die Fledermaus", "Ein Nacht in Venedig", "Der Zigeunerbaron".
1838
Geboortedag Franse componist Alexandre Cesar Leopold Georges Bizet (1838-75), in Parijs. Opera's: "Carmen", "Don Procopio", "Les pecheurs de perles". Symfonie: "Roma".
1912
Geboortedag US zangeres, entertainer en actrice Minnie Pearl (Sarah Ophelia Colley, 1912-96), in Centerville, Tennessee. Country, C&W. Zong: "Giddyup go answer", "The party kissing game", "Gossip from Grinder's Switch". TV: muziekprogramma's "Grand Ole Opry" en "Hee haw". Trad altijd op in rood-wit geblokte jurk met strohoed. Films: "That Tennessee beat", "Forty acre feud". Ze overleed in 1996.
1941
Geboortedag Australische zangeres en actrice Helen Ready (Helen Maxine Reddy, 1941-2020), in Melbourne. Bijnaam: 'Queen of Pops van de jaren 70'. Songs: "I am woman", "Delta dawn", "Angie baby", "I don't know how to love him". Feministe van de tweede golf. Ze trad op in theaterproducties, films, musicals en voor radio en TV. Ze overleed in 2020.
1941
Geboortedag Australische zangeres-songwriter en actrice Helen Reddy, in Melbourne. Bijnaam: 'Queen of pops van de jaren 70'. Zong: "You and me against the world", "I am woman", "I don't know how to love him", "Delta dawn", "Angie baby". Acteerde in musicals, TV-series en theaterstukken. In 2002 nam ze afscheid van de showbusiness en begon een praktijk als klinisch hypnotherapeut. In Nederland is een paarsrode tulp naar haar genoemd.
1944
Geboortedag Engelse zanger Jon Anderson (John Roy Anderson), in Accrington, Lancashire. Medeoprichter van de groep 'Yes': "Owner of a lonely heart", "Roundabout", "Yours is no disgrace". Als 'Jon & Vangelis' (met Vangelis Papathanassiou): "I'll find my way home", "I hear you now". Solo: "Surrender", "Hold on to love". Gastzanger bij o.a. 'King Crimson', Kitaro en Mike Oldfield.
1950
Geboortedag Engelse zanger en gitarist Chris Norman (Christopher Ward Norman), in Redcar, Yorkshire. Groep: 'Smokie' (aanvankelijk, tot 1975, 'Smokey'). Songs: "Living next door to Alice", "Don't play your rock 'n' roll to me", "Lay back in the arms of someone", "I'll meet you at midnight", "Needles and pins", "For a few dollars more", "Oh Carol". Solo: "Stumblin' in" (met Suzi Quatro), "Midnight lady", "Amazing".
1961
Geboortedag NL toetsenist, gitarist, zanger, componist en muziekproducer Gerry Arling. Groeide op in Emmer-Compascuum, begon in de muziekscene in Groningen. Groep: 'Arling & Cameron', vanaf 1994. Songs: "W.E.E.K.E.N.D.", "Aloha" (als 'The Easy Aloha's'), "Voulez-vous", "We are A&C", "Dirty robot", "1999 Spaceclub", "New day". De groep kreeg de Popprijs 2000 op Noorderslag in Groningen. Arling speelde eerder bij o.a. 'Human Electrics', 'Vanbinsbergen' en 'State of Soul'. Hij is een broer van drummer en kunstenaar Harry Arling.
1964
Geboortedag Duitse zangeres Nicole (Nicole Hohloch, Nicole Seibert), in Saarbrücken. Ze won in 1982 het Eurovisie Songfestival met "Ein bißchen Frieden" ("Een beetje vrede"). Andere liedjes: "Papillon", "Mijn eigen vrijheid" ("Meine kleine Freiheit"), "Ik hou toch van jou", "Als de bloemen huilen konden", "Duizend liedjes", "Flieg nicht so hoch, mein kleiner Freund". Ze zingt ook in het Nederlands. In Duitsland heeft ze het record van het grootste aantal eerste plaatsen in de hitparade (14).
1984
Geboortedag US zangeres-songwriter en gitariste Katy Perry (Katheryn Elizabeth Hudson), in Santa Barbara. Ze is ook stemactrice (o.a. in "De Smurfen"). Pop, poprock, electropop. Songs: "Firework", "I kissed a girl", "Waking up in Vegas", "If we ever meet again", "California gurls", "Teenage dream", "E.T.", "Roar", "Dark horse", "Unconditionally". Ze was van 2010-12 getrouwd met komiek Russell Brand; begon daarna een relatie met zanger John Mayer.
1991
Sterfdag Duits-Amerikaanse muziekorganisator en producer Bill Graham (Wolfgang Grajonza, 1931-91). Helicopterongeluk in Californië. Geboren in Berlijn. Hij was jarenlang 's werelds grootste organisator van popconcerten.
1992
Sterfdag US zanger-songwriter, gitarist, fiddler en TV-persoonlijkheid Roger Miller (Roger Dean Miller, 1936-92). Keelkanker. Songs: "King of the road", "Dang me", "You can't roller skate in a buffalo herd", "Chug-a-lug", "Do-wacka-do", "England swings", "Kansas City star", "Invitation to the blues", "In the summertime". Had in 1966 een eigen TV-show op NBC. Kreeg een 'Tony award' voor de liedjes in de musical "Big River".
2002
Sterfdag Ierse acteur en zanger-songwriter Richard Harris (Richard St. John Harris, 1930-2002). Lymfeklierkanker. Zong: "MacArthur Park", "Didn't we", "My boy", "Lovers such as I". Films: speelde 'headmaster Albus Dumbledore' in de "Harry Potter"-films. Andere films: "Camelot", "This sporting life", "Mutiny on the Bounty", "The guns of Navarone", "Unforgiven", "Gladiator", "The pearl".
2012
Sterfdag NL pianist en componist Joop Stokkermans (1937-2012). Schreef de muziek voor "Dobbe, dobbe, dobbe" en vele andere melodieën voor Jasperina de Jong. Andere compositie: "Katinka" ('De Spelbrekers'). Componeerde muziek voor TV ("Paulus de boskabouter", "Oebele", "Ti-Ta tovenaar", "De bereboot", "Peppi en Kokki"), films ("Pinkeltje") , musicals, theatershows en reclamespots. Samensteller en presentator van de TV-quiz "Harde noten".
2014
Sterfdag Schotse basgitarist en zanger-songwriter Jack Bruce (John Symon Asher Bruce, 1943-2014). Leverkwaal. Eén van de beste basgitaristen aller tijden. Groep: 'Cream'. Songs: "Strange brew", "White room", "I feel free", "Sunshine of your love". Solo: "Willpower", "Hit and run", "You burned the tables on me", "Rusty lady", "Candlelight". Album "Seven moons" (samen met Robin Trower). Speelde ook jazz-fusion. Hij trad op in de Beatles-film "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer