Deze Dag in de Geschiedenis

10 juli

Balthasar Gerards dag 1584

Balthasar Gerards schiet Willem van Oranje dood

10 juli in Groningen

1834
Onder grote publieke belangstelling maakt Sibrandus Stratingh (1785-1841) samen met zijn Duitse assistent, de instrumentmaker Christopher Becker, -voor de tweede keer- een testrit met zijn 'stoomrijtuig voor vier personen', op de Hereweg tussen de stad Groningen en De Punt. Deze officieuze eerste Nederlandse auto is echter nooit verder gekomen dan de testfase.
1915
Sterfdag NL kunstschilder, graficus, aquarellist en kunstverzamelaar H.W. Mesdag (Hendrik Willem Mesdag, 1831-1915). Geboren op de Hoge der A in Groningen. Haagse School. Hij schilderde in 1880-81 in Scheveningen en Den Haag het "Panorama Mesdag", geholpen door G.H. Breitner (1857-1923), Théophile de Bock (1851-1909) en zijn echtgenote Sientje van Houten (1834-1909). Hij schilderde veel zeegezichten. Zijn oudere broer Taco Mesdag Kzn. (1929-1902) en Taco's vrouw Geesje van Calcar (1850-1936, uit Hoogezand) waren ook kunstschilders. Vriend van schilder Jozef Israëls (1824-1911).
1942
De Duitse bezetters beginnen met het deporteren van honderden Groningse joodse mannen naar werkkampen in Bergentheim en Kloosterhaar. Onrust in de stad. Burgemeester P.W.J.H. Cort van der Linden protesteert; hij zou -mede daarom- op 2 september 1942 door rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart uit zijn functie worden gezet en worden vervangen door de NSB-er Petrus Fokkes Tammens (1898-1986) uit Ruigezand (WO-II).
1943
Geboortedag GR bestuurder-politicus Tonnis Musschenga, in Loppersum. CDA. Hij was gedeputeerde van Verkeer en Vervoer 1999-2007 (ook verantwoordelijk voor het toezicht op de gemeentefinanciën en de bodemdaling). Hij werd in 2008 voorzitter van de museumspoorlijn STAR in Stadskanaal.
1971
Schrijver Godfried Bomans (1913-71) reist voor een week eenzaamheid naar Rottumerplaat, op uitnodiging van VARA en AVRO, voor een radioprogramma van Willem Ruis (1945-86). Het bevalt hem slecht. Jan Wolkers (1925-2007) lost hem na een week af. Bomans zou eind december van dat jaar sterven aan een hartaanval.
1994
Sterfdag GR voetballer en voetbaltrainer Otto Bonsema (1909-94). Speelde voor o.a. Velocitas en GVAV, en zes interlands in Oranje. Was trainer van GVAV (onder zijn leiding wist GVAV zich bij de start van het betaald voetbal te plaatsen voor de eredivisie) en trainer en manager technische zaken bij Veendam. Hij was later betrokken bij het jaarlijkse Eurovoetbaltoernooi.
2003
In Delfzijl gaat de 4e editie van de manifestatie DelfSail van start met 28 tall ships uit de A- en B-klasse. Het thema is dit keer Festival of the Seven Seas. Directeur is Jeanette Blijdorp. DelfSail 2003 zou in 4 dagen tijd ruim 900.000 bezoekers trekken (dan een record voor DelfSail).
2013
Sterfdag GR musicoloog, organisator en bestuurder Dick Leutscher (Dirk Johan Leutscher, 1931-2013). Geboren in Groningen. Culturele duizendpoot en 'kunstpaus' van Groningen. Docent aan de Groninger muziekschool en het conservatorium. Dramaturg. Organisator van exposities. Bestuurslid van stichting 'De Ploeg'. Kritisch PvdA-lid. Hij streed in de jaren '70 tegen de afbraak van concertgebouw De Harmonie, maar kreeg pas gelijk toen het al te laat was. Hij was ereburger van de stad Groningen.
2018
Als laatste stemt ook de Eerste Kamer in met de gemeentelijke herindeling van Groningen, Haren en Ten Boer. Met dat besluit is de fusie van de drie gemeenten per 1-1-2019 een feit. De gemeente Haren heeft zich jarenlang fel verzet tegen de fusie. Burgemeester Peter den Oudsten van Groningen zou in 2019 de eerste (waarnemend) burgemeester worden van de fusiegemeente en daarna opstappen.

10 juli in Nederland

1584
De Nederlandse 'Vader des Vaderlands' Willem van Oranje (Willem I, Willem de Zwijger, 1533-84) wordt in het trappenhuis van het Prinsenhof in Delft in koelen bloede doodgeschoten door Balthasar Gerards (1557-1584). Balthasar was uit op een beloning van de Spaanse koning Philips II, die in 1580 een ban-decreet had uitgevaardigd tegen Willem van Oranje. Hij wordt echter na de moord gegrepen, en zou ter dood veroordeeld, gemarteld en -op 14 juli- gevierendeeld en onthoofd worden op de markt in Delft.
1942
De Nederlandse regering-in-ballingschap in Londen erkent de Sovjet Unie (WO-II).
1946
Geboortedag NL actrice Margreet Heemskerk (Margreet van Heemskerk), in Dobbs Ferry, New York, V.S. TV: speelde 'Emilie de Graaf' in "Dossier Verhulst"; andere series "De kleine zielen", "Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, meneer?", "Pappie, hier ben ik", "Medisch Centrum West", "Baantjer" en "Rozengeur & wodka lime". In de jaren '80 en '90 speelde ze diverse rollen in het 'Theater van de Lach' met John Lanting, en speelde ze in blijspelen met Piet Bambergen (1931-96).
1963
Geboortedag NL politicus-bestuurder Bruno Bruins (Bruno Johannes Bruins), in Arnhem. VVD. Hij was van 2017-20 minister voor Medische Zorg op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in het kabinet-Rutte III. In 2006-07 was hij staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, en daarna o.a. waarnemend burgemeester van Leidschendam-Voorburg, directeur van het vervoerbedrijf Connexxion en voorzitter van de Raad van Bestuur van UWV. Eerder was hij raadslid en wethouder in Den Haag. Hij studeerde rechten en bestuurskunde aan de RUG in Groningen.
1971
Geboortedag NL politicus-bestuurder Diederik Samsom (Diederik Maarten Samsom), in Groningen. Groeide op in Leeuwarden. PvdA. Lid van de Tweede Kamer 2003-16, fractievoorzitter vanaf 2012. Politicus van het Jaar 2012. Hij haalde zijn ingenieurstitel (kernfysica) aan de T.U. Delft. Was in 2010-2011 ook straatcoach in Amsterdam-Slotervaart. Hij had een belangrijke rol bij het afblazen van de Zuiderzeespoorlijn tussen Groningen en de Randstad. In 2005 en 2006 won hij de Nationale Nieuwsquiz (NCRV) en in 2008 won hij de Nationale IQ-test (BNN).
1974
Geboortedag NL schaatsster Andrea Nuyt, in Gouda. Sterk op de korte afstanden. Olympische Spelen in Nagano 1998 (gevallen op de 500 m.) en Salt Lake City 2002 (500 en 1000 m.). Ze trouwde met voormalig langebaanschaatser Carl Verheijen.
1998
Voormalig journalist en politicus Charles Schwietert, die in 1982 al na drie dagen moest aftreden als staatssecretaris van Defensie omdat hij had gelogen over zijn drs.-titel en zijn onderofficierschap, blijkt ook tegenover de Hawthorne University in Salt Lake City, V.S., te hebben gejokt over zijn vooropleiding. Zijn promotie op Hawthorne in 1994 wordt ongeldig verklaard. Schwietert zou na deze affaire een nieuwe carrière opbouwen als imagodeskundige en communicatieadviseur. Daarnaast is hij schrijver en publicist.

10 juli in Wereld

1509
Geboortedag Frans-Zwitserse kerkhervormer Johannes Calvijn (Jean Caulvin, 1509-64), in Noyon, Frankrijk. Grondlegger van het Calvinisme. Hij bevorderde de Hervorming in Frankrijk, Engeland, Schotland, de Nederlanden, in een deel van Duitsland, in Polen en in Hongarije.
1830
Geboortedag Spaans-Frans-Deense schilder en tekenaar Camille Pissarro (1830-1903), in St-Thomas, Antillen. Had zijn hele leven de Deense nationaliteit. Impressionist. Zijn werken onderscheiden zich van die van de meeste andere impressionisten door hun zeer zorgvuldige compositie en door het feit dat in zijn landschappen steeds figuren voorkomen. Hij overleed in 1903.
1871
Geboortedag Franse schrijver en publicist Marcel Proust (Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust, 1871-1922), in Auteuil bij Parijs. Schreef: "A la recherche du temps perdu" (7 delen, zo'n 3000 pagina's en meer dan 200 personages), "Sodome et Gomorrhe", "A l'ombre des jeunes filles et fleurs", "La Prisonnière", "Le temps retrouvé". Hij leed aan astma en stierf in 1922 op 51-jarige leeftijd aan een longontsteking.
1890
Wyoming treedt als 44ste staat toe tot de Verenigde Staten van Amerika.
1943
Geboortedag US tennisspeler Arthur Ashe (Arthur Robert Ashe, 1943-93), in Richmond, Virginia. Hij was in 1975 de eerste zwarte speler die het toernooi van Wimbledon op zijn naam schreef. Won in 1968 de Open Amerikaanse kampioenschappen (finale tegen Tom Okker). Hij overleed in 1993 aan AIDS, opgelopen bij een bloedtransfusie voor een hartoperatie.
1962
De Verenigde Staten lanceren de eerste communicatiesatelliet: Telstar 1. Die zou de uitwisseling van zwartwit-televisiebeelden tussen Europa en de Verenigde Staten mogelijk maken, en de telefoon- en telegraafverbindingen verbeteren. Telstar 1 had een beperkte capaciteit: hij kon gelijktijdig 60 telefoongesprekken overzenden of één televisiekanaal, in zwart-wit. Hij zou maar kort dienst doen, tot 21-2-1963, en worden vervangen door de Telstar 2.
1970
In Belfast, Ierland worden vijf katholieken gedood, raken zestig mensen gewond en worden honderden huizen verwoest bij ernstige rellen op de Falls Road. Het Britse leger treedt op en stelt een avondklok in.
1985
In de haven van Auckland, Nieuw Zeeland wordt het Greenpeace-actieschip 'Rainbow Warrior' door Franse geheim agenten van de DGSE tot zinken gebracht. Dat kost een Portugees-Nederlands bemanningslid, de fotograaf Fernando Pereira, het leven. Het schip lag in Auckland om te protesteren tegen Franse kernproeven op Mururoa in Frans Polynesië. In 2005 werd bekend dat de Franse president François Mitterrand (1916-96) zelf toestemming had gegeven voor de bomaanslag (die door de Fransen Operation Satanique werd genoemd), hoewel hij de aanslag destijds in de media scherp veroordeelde.
1992
Oud-dictator Manuel Noriega (1934-2017) van Panama wordt door een Amerikaanse rechtbank tot veertig jaar celstraf veroordeeld voor grootschalige drugshandel en drugssmokkel. In 2010 zou hij -na 17 jaar celstraf- vervroegd worden vrijgelaten, om vervolgens door de V.S uitgeleverd te worden aan Frankrijk. Daar zou hij 7 jaar celstraf krijgen voor het witwassen van zwart geld. In 2017 overleed hij na een hersenoperatie aan de gevolgen van een hersenbloeding.
2011
In Engeland verschijnt het laatste nummer van de zondagkrant 'News of the World'. Eigenaar Rupert Murdoch trekt de stekker er uit na een afluisterschandaal waarbij voicemails werden gehackt van o.a. politici, slachtoffers van moord, gesneuvelde militairen en van een 13-jarig vermist meisje. De krant was in 1843 opgericht en verscheen als de zondaguitgave van het boulevardblad The Sun. De krant -met een oplage van 3,2 miljoen exemplaren- was politiek zeer conservatief en populistisch georiënteerd.
2015
Sterfdag Egyptische acteur en bridgespeler Omar Sharif of Omar El-Cherif (Michel Demitri Shalhoub, 1932-2015). Hartaanval (hij leed ook aan Alzheimer). Films: "Lawrence of Arabia", "Dr. Zhivago", "Funny girl". Zijn films waren lange tijd verboden in Egypte omdat hij in "Funny girl" de liefde bedrijft met een joodse vrouw (Barbra Streisand). Hij was ook expert in kaartspelen, vooral bridge (daar schreef hij ook columns en boeken over).
2016
Door een 1-0 overwinning op gastland Frankrijk wordt Portugal -voor het eerst in de geschiedenis- Europees Kampioen voetbal, ondanks het uitvallen (in de 24e minuut) van sterspeler Cristiano Ronaldo. De winnende treffer, in de 2e helft van de verlenging, is van invaller Eder.
10 juli

Geboortedag Harry Bannink (1929-1999)

Harry Bannink (1929-1999)

10 juli in Muziek

1895
Geboortedag Duitse componist, dirigent en muziekpedagoog Carl Orff (1895-1982), in München. Werk: "Carmina Burana", "Der Mond", "Die Kluge", "Prometheus", "Antigone", "Klage der Ariadne". Hij overleed in 1982.
1929
Geboortedag NL componist, arrangeur en pianist Harry Bannink (1929-1999), in Enschede. Schreef liedjes voor o.a. voor Wim Sonneveld ("Frater Venantius") en TV-series als "Ja zuster nee zuster" (M'n opa", "In een rijtuigje"), "'t Schaep met de vijf pooten" ("Het zal je kind maar wezen", "Als je mekaar niet meer vertrouwen kan", "We benne op de wereld om mekaar te helpen", "Vissen") en "De film van ome Willem". Werkte lang samen met schrijfster Annie M.G. Schmidt (1911-95). Hij overleed in 1999.
1939
Geboortedag US zangeres Mavis Staples, in Chicago, Illinois. R&B, soul, gospel, blues. Groep: The Staple Singers. Songs: "Respect yourself", "I'll take you there", "Let's do it again", "If you're ready (come go with me), "Touch a hand, make a friend", "Are you ready". Solo: "Melody cool", "The voice", "Love gone bad", "Endlessly", "Blood Is thicker than time", "The weight". Ze bleef optreden tot op hoge leeftijd.
1941
Sterfdag US pianist, zanger en componist Jelly Roll Morton (Ferdinand Joseph LaMenthe, LaMotte of LaMothe, 1890-1941). Gevolgen van astma. Jazz, blues, R&B. Excentrieke en onhandelbare man die opgroeide in het nachtleven van New Orleans. Pianovirtuoos, bigband dirigent en één van de allereerste jazzcomponisten: hij was één van de grondleggers van de 'New Orleans jazz'. Songs: "The Jelly Roll blues", "King Porter stomp", "New Orleans blues", "Kansas City stomp", "Shreveport stomp".
1942
Geboortedag US zanger Ronnie James Dio (Ronald James Padavona, 1942-2010), in Portsmouth, New Hampshire. Metal, hardrock. Groepen: Elf, Rainbow, Black Sabbath (2e generatie), Dio, Heaven & Hell. Werkte in 1974 samen met Roger Glover en zong de hit "Love is all". Hij staat bekend als de (her)uitvinder van het bekende 'metal-handsymbool'. Hij overleed in 2010 aan maagkanker.
1943
Geboortedag US songwriter en gitarist Jerry Miller, in Tacoma, Washington. Groep: Moby Grape. Songs: "Hey grandma", "8.05", "Murder in my heart for the judge", "The place and the time", "Right before my eyes". Vormde in 1995 'The Jerry Miller Band' (song: "Life is like that").
1944
Geboortedag Engelse zanger en gitarist John Dymond (John 'Beaky' Diamond), in Amesbury, Wiltshire. Sixties. Hij was Beaky in de groep: Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick & Tich. Songs: "Hideaway, "Bend it", "Hold tight!", "Save me", "Okay", "Zabadak!", "Last night In Soho", "The legend Of Xanadu", "Don Juan", "You've got me on the run", "Tonight today". Van 1987-2017 woonde -en speelde- hij in Spanje. Daarna trad hij in Engeland -samen met nieuwe artiesten- met de retro-band Dozy, Beaky, Mick and Tich op.
1947
Geboortedag Schotse zangeres Aneka (Mary Sandeman). Ze was een 'one hit wonder' met "Japanese boy". De opvolgers, o.a. "Ooh shooby doo doo lang" en "Little lady", werden geen hits. Ze maakte daarna vooral Keltische folkmuziek. Songs: "Tu-whit tu-whoo", "Put out the light", "Be my only karma".
1947
Geboortedag US zanger-songwriter en gitarist Arlo Guthrie (Arlo Davy Guthrie), in Coney Island, Brooklyn, New York. Folk, country, pop. Songs: "Alice's restaurant", "City of New Orleans", "Coming into Los Angeles", "The motorcycle song". Zoon van Woody Guthrie (1912-67) en Marjorie Mazia. Vader van zangeres-actrice Sarah Lee Guthrie.
1949
Geboortedag US zanger-songwriter, gitarist, radiopersoonlijkheid en romanschrijver Greg Kihn (Gregory Stanley Kihn), in Baltimore. Groep: The Greg Kihn Band. Songs: "Jeopardy", "The breakup song (they don't write 'em)", "Reunited", "Lucky", "Testify", "Happy man". Schreef de romans: "Horror show", "Shade of pale", "Big rock beat", "Mojo hand", "Rubber Soul". Van 1996-2012 was hij dj met een ochtendshow op KUFX San Francisco.
1954
Geboortedag Engelse zanger-songwriter en muziekjournalist Neil Tennant (Neil Francis Tennant), in North Shields, Northumberland. Duo: Pet Shop Boys, met Chris Lowe. Songs: "West End girls", "Go West", "Liberation", "Happiness is an option", "Se a vida e", "New York City boy", "What have I done to deserve this" (met Dusty Springfield), "E-mail", "Home and dry", "She's Madonna" (met Robbie Williams). Solo: "Let's get lost" (met Chrissie Hynde), "Disappointed" (met 'Electronic'), "Were you there" (met 'Diamond Version').
1960
Geboortedag NL gitarist Rob de Weerd. Groep: Tröckener Kecks (1983-97). Liedjes: "Met hart en ziel", "Paradijs", "In tranen", "Man alleen", "Nu of nooit", "Het komt nooit meer goed". Hij werkte later bij The Nits als videotechnicus.
1970
Geboortedag Engelse zanger-songwriter, danser en acteur Jason Orange (Jason Thomas Orange), in Manchester. Groep: Take That (1990-96 en 2005-14). Songs: "Back for good", "Babe", "Relight my fire", "Everything changes", "Sure", "How deep is your love", "Never forget", "Wooden boat". In 2014 stopte hij bij Take That en stapte hij (voorlopig?) uit de muziekscene.
1980
Geboortedag US zangeres Jessica Simpson, in Dallas, Texas. Zong: "I wanna love you forever", "Where you are", "I think I'm in love with you", "Irresistable", "A little bit", "These boots are made for walkin'". Ze was van 2002-05 getrouwd met zanger-songwriter Nick Lachey en trouwde daarna met de American football-speler Eric Johnson.
1984
Geboortedag Engelse zanger-songwriter en gitarist James Morrison (James Morrison Catchpole), in Rugby, Warwickshire. Pop, soul, soulrock, popsoul. Songs: "You give me something", "Wonderful world", "The pieces don't fit anymore", "Undiscovered", "Broken strings" (met Nelly Furtado), "Up" (met Jessie J), "Slave to the music", "Demons", "Stay like this".
2003
Sterfdag GR zanger Frits Eitens (1956-2003). Zelfmoord in het Stadspark in Groningen. Hij was geboren in Marum. Soul, R&B, pop. Groepen: Sad Sonny and the Soul Devotion, Angle, Woarom Nait. Hij won in 1986 de eerste editie van het Groninger Songfestival met het nummer "Sweet music man".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer