Deze Dag in de Geschiedenis

14 april

Ondergang van de Titanic 1912

14 april in Groningen

1572
Geboortedag NL militair, landdrost en borgheer Wilhelmus Coenders van Helpen (1572-1639). Hij was als militair in het Staatse leger betrokken bij de veroveringen van Lingen, Groningen, Rheinberg, Sluis, Steen, IJzendijke, Aardenburg, Gulik, Oostburg en de Schenkenschanz. In 1618 werd hij benoemd tot drost en bevelhebber van de vesting Leeroort (nu Leer) aan de Eems. Hij was borgheer van de borg Fraam bij Huizinge. Hij overleed in 1639 en ligt begraven in de Janskerk in Huizinge.
1824
De voorlaatste terechtstelling in de stad Groningen: moordenaar Jan Quint (30) wordt op de Grote Markt aan de galg gehangen. Hij sterft 'een schandelijken dood'. Quint, die ook de naam 'Jan Steens van Kuik' gebruikte, was een beruchte misdadiger. In september 1823 werd hij in Hannover aangehouden en 'naar Groningen uitgeleverd'. Daar was hij ter dood veroordeeld voor diverse brute moorden en brutale diefstallen, in o.a. Noordhorn, Uitwierde, Riethoven (bij Eindhoven) en Someren.
1944
Sterfdag GR verzetsstrijder Wiepke Harm Timersma 1896-1944). Hij wordt gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte door de Duitse bezetters. Geboren in Kommerzijl. Hij was lid van de verzetsgroep 'LO-Wehe' en sloot zich later aan bij een plaatselijke knokploeg. Redde onderduikers (met de 'Nulgroep'), wist distributiebonnen te stelen en administratiedossiers in brand te steken. Hij werd eind 1943 gearresteerd. In Wehe-den-Hoorn is de 'W.H. Timersmastraat' naar hem genoemd.
1945
Canadese troepen bevrijden de zuidelijke stadswijken van Groningen. In het centrum gaan de Waagstraat en een deel van de Guldenstraat in vlammen op, de Duitse bezetters stichtten de brand na een beschieting door de 'binnenlandse strijdkrachten'. Haren wordt nogmaals bevrijd, dit keer definitief. Ook in Hoogkerk, Hoogezand, Sappemeer, Muntendam, Noordbroek, Zuidbroek en Oude Pekela worden de Duitsers verjaagd. Poolse troepen trekken op naar Winschoten en Westerlee. De Engelse luchtmacht bombardeert Duitse stellingen bij de Winschoter Hoogebrug (WO-II).
1967
Geboortedag GR econoom Klaas Knot (Klaas Henderikus Willem Knot), in Onderdendam. Verhuisde op zijn 4e naar Roden. Hij volgde in 2011 Nout Wellink op als president van De Nederlandsche Bank (DNB). Studeerde economie -en promoveerde in 1991 cum laude- aan de RUG in Groningen, en woonde vele jaren in de Stad. Sinds 2005 is hij (ook) 'hoogleraar geld- en bankwezen' aan de RUG. Hij was van 2009-11 'directeur financiële markten' en plaatsvervangend thesaurier-generaal op het ministerie van Financiën.
1985
Geboortedag GR judoka Henk Grol (Hindrik Harmannus Arnoldus Grol), in Veendam. Hij groeide op in Veendam, trainde in Groningen en verhuisde naar Haarlem. Stapte in 2007 over naar de klasse tot 100 kilogram. Werd in die klasse in 2008, 2015 en 2016 Europees kampioen (zilver in 2009, 2010 en 2013). WK zilver (100 kg) in 2009, 2010 en 2013. Hij won brons op de Olympische Spelen 2008 in Peking en op de Olympische Spelen 2012 in Londen. Broer van judoka Carla Grol.
1998
De GR politicus en bestuurder Wicher Pattje (PvdA, 1951) wordt geïnstalleerd in de gemeenteraad van Groningen en wordt meteen ook wethouder (hij zou in functie blijven tot 2004). De VVD levert na 26 jaar ook weer een wethouder: Koen Schuiling (tot 2006). De andere wethouders zijn: Willem Smink (PvdA, tot 2006) en Tjerk Bruinsma (PvdA, tot 2002), René Paas (CDA, tot 2005), Henk Pijlman (D66, tot 2000).
2008
De PvdA in Delfzijl zet de raadsleden Jan Menninga en Luc Schumer uit de raadsfractie (9 zetels) omdat zij zich zeer kritisch hadden uitgelaten over enkele andere fractieleden en een 'onwerkbare situatie' was ontstaan. Het tweetal zou het lidmaatschap van de PvdA opzeggen en op eigen titel in de gemeenteraad blijven zitten als 'Fractie 2014'. Een maand later zouden PvdA-raadsleden Margie Kil en Henk Lameijer ook overstappen naar Fractie 2014.

14 april in Nederland

1629
Geboortedag NL wis- en natuurkundige, astronoom en muziektheoreticus Christiaan Huygens (1629-95), in Den Haag. Hij was een van de leidende figuren van de 17e-eeuwse wetenschap en uitvinder en schrijver van vroege sciencefiction: "Cosmotheoros" (postuum verschenen). Uitvinder van de slinger aan de klok, een belangrijke verbetering in de tijdmeting. Hij ontdekte de eerste ring om de planeet Saturnus. En hij verdeelde het octaaf in 31 gelijke intervallen (didzen). Hij trouwde nooit en overleed in 1695.
1945
Peize is het laatste Duitse bolwerk in de provincie Drenthe dat capituleert voor de geallieerden. De Duitse toepen o.l.v. luitenant Hollrich begraven hun wapens in de tuin van de burgemeesterswoning en geven zich over. Burgemeester S.G. Römelingh, die ondergedoken zat in Winsum, keert 's middags terug in zijn dorp en zou nog drie jaar burgemeester zijn.
1950
Minister Dirk Spitzen (1896-1957) van Verkeer en Waterstaat (een zoon van Gerhard Willem Spitzen, beter bekend als 'Geert Teis') opent de nieuwe Van Doorne's Bedrijfswagen-Automobielfabriek (DAF) in Eindhoven. Het is een zusterbedrijf van 'Van Doorne’s Aanhangwagenfabriek' die in 1928 was opgericht.
1953
Geboortedag NL omroepvrouw Vera Keur (Veronica Magdalena Maria Keur), in Leiden. VARA. Ze was van 1995 tot 2009 VARA-voorzitter. Was van 1990-2000 (ook) radio- en TV-directeur van de VARA. Eerder was ze advocaat in Amersfoort en docent aan de School voor de Journalistiek in Utrecht.
1965
Het centrumlinkse kabinet-Cals (1965-66) treedt aan en volgt het confessioneel-liberale kabinet-Marijnen (1963-65) op dat is gestruikeld over de omroeppolitiek (vooral vanwege de wens van de VVD om meer commercie toe te staan in het omroepbestel). Ook het kabinet-Cals zou het niet lang volhouden: het kwam al in oktober 1966 ten val in de roemruchte 'Nacht van Schmelzer'.
1970
Geboortedag NL tennisser, tenniscoach en sportbestuurder Jan Siemerink, in Rijnsburg. Hij was 1989-2002 profspeler en won vier solotitels en tien dubbelspeltitels. Gaf daarna 'tennis clinics' en trad op als tenniscommentator op radio en TV. Hij werd in 2007 captain van het Nederlands Davis Cup team en directielid bij de Nederlandse tennisbond (KNLTB). In 2018 werd hij teammanager van het eerste elftal van Ajax.
1987
Start van een grote nationale campagne tegen de verspreiding van AIDS, onder het motto 'Vrij Veilig, Stop AIDS'. Op de televisie zijn promotiespots te zien met bloemetjes en bijtjes. De nationale 'Vrij Veilig Campagnes' bestonden van 1987-2011 en waren bedoeld om veilig vrijen in het algemeen en condoomgebruik in het bijzonder te bevorderen.
1994
Sterfdag NL acteur-entertainer en TV-persoonlijkheid Harry Touw (1924-1994). Moppentapper. Elpee: "Bakken aan de bar". TV: hoofdrol in de "Fred Haché show" (VPRO, 1971-72); "Barend Servet show", "Barend is weer bezig!", "Van Oekel's discohoek", "Waar heb dat nou voor nodig", allen van Wim T. Schippers. Film: bijrol in "Geen paniek".
2001
Sterfdag NL kinderboekenschrijver 'B. van Wijckmade' (broeder Bruno van der Made, 1923-2001). Geestelijk vader van het kabouterduo 'Wipneus en Pim'. Zes broeders van Bruno's congregatie hielpen bij het schrijven van de bijna veertig delen tellende reeks. Broeder Bruno was lid van de congregatie van de 'Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria' (Broeders van Maastricht).
2003
Ruim 70 procent van de Nederlandse kinderen van 13 jaar heeft een mobiele telefoon, zo blijkt uit onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Bijna de helft van alle 13-jarigen bezit een eigen computer.

14 april in Wereld

1678
Geboortedag Engelse smid en ondernemer Abraham Darby (1678-1717), in Wrens Nest, bij Woodsetton, Sedgley, Staffordshire. Hij slaagde er in om ijzer te smelten met brandende kolen, en ontwikkelde een methode voor de productie van ruwijzer in een hoogoven, waarbij houtskool als brandstof werd vervangen door cokes. Dit was een belangrijke stap voorwaarts in de productie van ijzer als grondstof voor de 'industriële revolutie'.
1695
Sterfdag Franse dichter en schrijver Jean de La Fontaine (1621-95). Beroemd geworden door zijn 'fabels', zoals "De krekel en de mier", "De raaf en de vos", en "De wolf en het lam".
1894
De Amerikaanse uitvinder Thomas Edison (1847-1931) demonstreert zijn 'kinetoscope', een voorloper van de filmprojector. Het apparaat laat een 'filmpje' zien dat is getekend op een lang stuk papier. De 'voorstelling' duurt 13 seconden.
1904
Geboortedag Engelse acteur en regisseur sir John Gielgud (Arthur John Gielgud, 1904-2000), in Londen. Bijnaam: 'Johnny G'. Klassiek acteur, excelleerde in Shakespeare-stukken. Films: "Gandhi", "Julius Ceasar", "Chariots of fire", "The elephant man", "A man for all seasons", "Murder on the Orient Express", "War and remembrance". Oscar voor zijn bijrol in "Arthur". Hij was homoseksueel en in 1953 werd hij daardoor veroordeeld voor 'obsceen gedrag' (het publiek steunde hem echter, bij zijn eerstvolgende verschijning op het toneel kreeg hij een staande ovatie). Hij overleed in 2000.
1912
De 'onzinkbaar' geachte luxe oceaanreus Titanic botst ‘s avonds laat bij Newfoundland op een ijsberg, onderweg van Southampton naar New York. Zo’n drie uur later, om 20 minuten over 2 op 15 april, zinkt het schip naar de bodem van de Atlantische Oceaan. Van de ongeveer 2250 opvarenden vinden volgens sommige tellingen 1517 passagiers en bemanningsleden de dood. Ongeveer 730 mensen zouden de ramp overleven (de meesten werden opgepikt door het schip de Carpathia). Van de doden werden uiteindelijk slechts 340 lichamen geborgen.
1913
Sterfdag Duitse dierenverzamelaar en circusexploitant Carl Hagenbeck (1844-1913). Gevolgen van een slangenbeet. Hij zette een internationale handel op in wilde en gedresseerde dieren voor circussen en dierentuinen, en trad zelf ook op met exotische dierenshows. In 1907 opende hij zijn 'Tierpark Hagenbeck' in Hamburg-Stellingen. Hij nam zelfs Nubiërs, Eskimo's en inheemse bewoners uit Lapland en van de Samoa-eilanden mee om aan zijn bezoekers te tonen samen met hun wapens en tenten. Schreef: "Von Tieren und Menschen".
1925
Geboortedag US acteur Rod Steiger (Rodney Stephen Steiger, 1925-2002), in Westhampton, New York. Films: "On the waterfront", "Doctor Zhivago", "The longest day", "The specialist", "Body and soul", "Pawnbroker", "A month of Sundays", "The Hollywood sign", "The Amityville horror", "Mars attacks!". Oscar voor "In the heat of the night". Hij speelde en zong in de filmversie van de musical "Oklahoma!". Hij overleed in 2002 aan een galblaastumor.
1941
Geboortedag US actrice en activiste Julie Christie (Julie Frances Christie), in Chabua, Assam, India. Films: "Dr. Zhivago", "Don't look now", "Shampoo", "Nashville", "Fahrenheit 451", "The go-between", "McCabe and mrs. Miller", "Afterglow", "I'm with Lucy", "Finding Neverland", "Away from her", "The company you keep". Oscar voor "Darling". Op latere leeftijd maakte zich sterk voor o.a. dierenwelzijn, milieubescherming en het Palestijnse volk.
1956
De Amerikaanse 'Ampex Corporation' presenteert een magnetische tape waarop behalve geluid ook beeld kan worden vastgelegd, een voorloper van de videoband. De Ampex-tapes waren onhandig groot, en de opname- en afspeelapparaten kostten maarliefst 75.000 dollar. Toch betekende het Ampex-systeem een doorbraak in de televisietechniek.
1968
Geboortedag US acteur en zanger-songwriter Anthony Michael Hall (Michael Anthony Hall), in Boston. Films: "The breakfast club", "Edward Scissorhands", "Texas", "Revenge", "Funny Valentine", "Foxcatcher", "Live by night", "War machine". TV: presenteerde op zijn 17e "Saturday Night Live". Hij is ook zanger en liedjesschrijver voor zijn band 'Hall of Mirrors'.
1973
Geboortedag US acteur en filmproducer Adrien Brody, in New York City. Films: "The thin red line", "Bullet", "The village", "King Kong", "Predators", "Fantastic mr. Fox", "The Grand Budapest Hotel", "Midnight in Paris", "The singing detective", "Emperor". Oscar voor zijn rol in "The pianist". TV: serie "Peaky Blinders" (BBC, 2017).
1977
Geboortedag US actrice Sarah Michelle Gellar (Sarah Michelle Prinze), in New York City. TV: series "Buffy the vampire slayer", "All my children", "Swans crossing", "The crazy ones". Films: "I know what you did last summer", "Cruel intentions", "Scooby-Doo" serie, "The grudge" serie. Ze trouwde in 2002 met acteur Freddie Prinze jr.
1986
Sterfdag Franse schrijfster, filosofe en feministe Simone de Beauvoir (Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir, 1908-86). Longontsteking. Existentialiste, vriendin en levensgezel van Jean-Paul Sartre (1905-80). Schreef: "Les mandarins", "Le deuxième sexe", "Le sang des autres", "Tout compte fait", "La femme rompue", "La vieillesse", "Malentendu à Moscou". Ze is begraven op het kerkhof Montparnasse in Parijs.
2019
Sterfdag Zweedse filmactrice Bibi Andersson (of Birgitta Andersson, Berit Elisabeth Andersson, 1935-2019). Films: "Scenes from a marriage", "Wild strawberries", "I never promised you a rose garden", "Persona", "The passion of Anna", "Drømspel", "Light keeps me company", "Het zevende zegel". Autobiografie: "Ett ögonblick" ("Een ogenblik"). Ze was van 1960-73 getrouwd met regisseur Kjell Grede (1936-2017) en later met politicus Per Ahlmark (1939-2018); ze trouwde in 2004 met de arts Gabriel Mora Baeza.
14 april

Ritchie Blackmore is jarig (1945)

Ritchie Blackmore is jarig  (1945)

14 april in Muziek

1759
Sterfdag Duits-Britse componist en organist Georg Friedrich Händel (1685-1759). Samen met Johann Sebastian Bach (1685-1750) wordt hij beschouwd als één van de grootste componisten van zijn tijd. Hij componeerde meer dan 610 werken (waaronder 42 opera's, 29 oratoria, en meer dan 120 cantates, trio's en duetten), o.a. "The messiah", "Te deum", "Israel in Egypt", "Rodrigo", "Samson". Hij was de laatste jaren van zijn leven blind.
1935
Geboortedag US zangeres Loretta Lynn (Loretta Webb), in Butcher Holler, Kentucky. Dochter van een mijnwerker. Country, C&W. Songs: "Lead me on", "Blue Kentucky girl", "You ain't woman enough (to take my man)", "Rated X", "The pill", "One's on the way". In 2004 maakte ze een comeback met het album "Van Lear Rose". Film en biografie: "The coal miner's daughter". Oudere zus van countryzangeres Crystal Gayle (Brenda Gail Webb), moeder van actrices Patsy Lynn en Peggy Lynn.
1942
Geboortedag Engelse zanger-songwriter Tony Burrows (Anthony Burrows), in Exeter, Devon. Studio- en sessiezanger. Groepen: 'The Ivy League' (song: "Tossing and turning"), 'The Flowerpot Men' (song: "Let's go to San Francisco"), 'Edison Lighthouse' (song: "Love grows (where my Rosemary goes)”, 'White Plains' (song: "My baby loves lovin'"), 'The Pipkins' (song: "Gimme dat ding"), 'The Brotherhood of Man' (song: "Save your kisses for me"), 'First Class' (song: "Beach baby"). Hij zong de "I'd like to teach the world to sing"-commercial voor Coca Cola.
1945
Geboortedag Engelse gitarist en zanger-songwriter Ritchie Blackmore (Richard Hugh Blackmore), in Weston-super-Mare. Hardrock. Groepen: 'Deep Purple' (songs: "Smoke on the water", "Hush", "Child in time", "Black night", "Fireball") en 'Rainbow' (songs: "Since you've been gone", "All night long"). Getalenteerde maar moeilijke man. Na 1997 speelde hij samen met zijn Amerikaanse (levens)partner Candice Night in 'Blackmore's Night', een groep die Middeleeuws getinte muziek maakte.
1983
Sterfdag Engelse basgitarist Pete Farndon (1952-83). Hij verdrinkt thuis in bad na een overdosis heroïne. Mede-oprichter van de groep 'The Pretenders' (1978-82, ontslagen wegens overmatig drugsgebruik). Songs: "Brass in pocket", "Talk of the town", "I go to sleep", "Biker", "Samurai".
1984
De populaire NL popgroep 'Doe Maar' geeft -voorlopig- zijn laatste optredens in De Maaspoort in Den Bosch (live door de televisie uitgezonden). De groep bezwijkt -ondanks een in 1983 afgekondigde 'publiciteitsstop'- aan de overdadige en niet aflatende media-aandacht en de hysterische toestanden rondom de concerten. Bovendien lijkt de creativiteit uitgeput. Vanaf 2000 zou Doe Maar -met succes- weer gaan optreden.
1995
Sterfdag US zanger en acteur Burl Ives (Charles Icle Ivanhoe Ives, 1909-95). Mondkanker. Folk. Songs: "Wild side of life", "A little bitty tear". Nam ook een reeks kerstsongs op, zoals "A holly jolly christmas". Films: "Cat on a hot tin roof", "Sierra", "Rocket to the moon", "White dog", "Two moon junction". Oscar voor zijn rol in "The big country".
2003
Sterfdag NL volkszanger Dikke Leo (Leo Kuijpers, 1931-2003). Hij was cafébaas in Helmond, en de 'Koning van de dubbelzinnige teksten'. Hij zong: "Puntje erin, puntje eruit", "De slijpers van Parijs", "Jij bent een stopcontact en ik een stekker", "Oh, wat een stoot", "De schoorsteenveger".
2005
Sterfdag US zanger-songwriter en radiopresentator John Fred (John Fred Gourrier, 1941-2005). Complicaties na een levertransplantatie. Soul, pop, bubblegum en rock. Groep: 'John Fred and his Playboy Band'. Songs: "Judy in disguise (with glasses)", "Hey, hey bunny", "Waiting room", "Shirley", "Boogie chilliun", "She shot a hole in my soul".
2007
Sterfdag US zanger en entertainer Don Ho (Donald Tai Loy Ho, 1930-2007). Hartproblemen. Hij had Nederlandse, Duitse, Portugese en Chinese voorouders. Crooner. Zong: "Tiny bubbles", "I'll remember you", "With all my love", "Hawaiian wedding song".
2015
Sterfdag US zanger-songwriter Percy Sledge (1940-2015). Soul, R&B, country, pop. Songs: "When a man loves a woman", "My special prayer", "Warm and tender love", "Take time to know her", "I'll be your everything", "Love me tender". Maakte in 1994 een bescheiden comeback met het album "Blue night". Hij begon als verpleger in een ziekenhuis.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer