Deze Dag in de Geschiedenis

1 augustus

Geboortedag Gerrit Krol (1934-2013)

Gerrit Krol (1934-2013)

1 augustus in Groningen

1866
De derde -en laatste grote- Nederlandse cholera-epidemie bereikt de stad Groningen en omliggende dorpen, en zou daar in totaal ruim duizend doden kosten. In totaal zouden in Nederland in 1866 zo'n 21.000 mensen sterven aan de 'Blauwe Dood', op een bevolking van bijna 3,5 miljoen. In 1832 en in 1848-49 was Nederland ook al getroffen door grote cholera-epidemieën.
1910
Opening van de spoorlijn Stadskanaal-Veendam-Zuidbroek. De exploitatie is in handen van de NOLS (Noordooster Locaalspoorwegmaatschappij). Na sluiting in 1939 en een herstart in 1940 zou de lijn in 1953 definitief worden opgeheven.
1914
Geboortedag GR politicus-bestuurder en boer Ru Clevering (Rubertus Jacob Clevering, 1914-2013), in Den Andel. Waterschapsman. Hij was vanaf 1938 boer op Huninga bij Eenrum. In 1948 was hij medeoprichter van de VVD. Hij was lid van de Provinciale Staten van Groningen (1950-74). Voorzitter van het waterschappen Hunsingo (1955-79), Electra (1968-79) en Ommelanderzeedijk (1968-79). In 2007 kregen de Lauwerssluizen bij Lauwersoog zijn naam: de R.J. Cleveringsluizen. Hij was getrouwd met Tine Meijer, naar wie de Tine Clevering-Meijerprijs vernoemd is. Hij overleed in 2013.
1934
Geboortedag GR dichter en schrijver Gerrit Krol (1934-2013), in de Korrewegwijk in Groningen. Schreef: "De mechanica van het liegen", "De chauffeur verveelt zich", "Het gemillimeterde hoofd", "De kleur van Groningen", "Een Fries huilt niet", "Duivelskermis". Multatulieprijs 1978, Constantijn Huygensprijs 1986, Busken Huetprijs 1996, P.C. Hooftprijs 2001. Columnist van De Volkskrant en recensent van NRC Handelsblad. Hij was ook wiskundige en computerspecialist en werkte bij Shell en NAM. In 2005 werd de Korrewegbrug in Groningen omgedoopt in Gerrit Krol-brug. Hij leed aan de ziekte van Parkinson en overleed in 2013.
1942
De Pro-Duitse Simon Perdok, een gemeenteambtenaar uit Appingedam, wordt door de bezetters benoemd tot burgemeester van Schiermonnikoog. Hij volgt daar burgemeester Hendrik Willem van den Berg op (die een jaar later om het leven zou komen bij een ongelukkig bombardement op het dorp). Perdok zou in februari 1945 worden overgeplaatst naar Terschelling (WO-II).
1944
Geboortedag NL politicus en bestuurder Elske ter Veld (1940-2017), in Groningen. Groeide op en studeerde in Groningen. PvdA. Lid van de 'Rooie Vrouwen'. Begon als vakbondsbestuurder bij NVV, later FNV. Lid Tweede Kamer 1981-89. Ze werd in 1989 staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet-Lubbers 3, maar werd in 1993 door haar eigen partij gedwongen om vroegtijdig af te treden vanwege haar plannen met de bijstand. Ze was Eerste-Kamerlid van 1995-2003. Ze overleed in 2017 in Kortenhoef.
1956
Slochteren heeft een nieuwe burgemeester: Harm Tuin (1896-1972). Hij was eerder, van 1945-56, burgemeester van Finsterwolde. Hij zou tot zijn pensioen in 1961 burgervader van Slochteren blijven Naast zijn burgemeestersfunctie was Tuin ook lid van Provinciale Staten van Groningen en was hij commissaris bij het provinciale waterleidingbedrijf en bij de maatschappij tot aanleg en exploiatie van laagspanningsnetten.
1960
Grootegast installeert Klaas Koster (1910-80, ARP) als nieuwe burgemeester (hij volgt Daniël van der Munnik op). Hij zou tot zijn pensioen in 1975 burgemeester van Grootegast blijven, eerder was hij -van 1952-60- burgemeester van Grijpskerk.
1967
De schouwburg en bioscoop van Hotel Dommering, in het centrum van Winschoten, gaat in vlammen op. Het uitgaanscomplex ('het Carré van het Noorden'), met ook een hotel, is dan eigendom van Bé Dommering (Berend Herman Dommering, 1916-2000). In de verwoeste bioscoop werden al sinds 1911 films gedraaid. Het hotelgedeelte en de Blauwe Zaal blijven gespaard. Maar op 4 september 1971 zou ook het -dan leegstaande- hotelgedeelte met danszaal afbranden. In 1973 zou in Winschoten de (oude) Klinker worden geopend, die mede was gebouwd om de functie van Zaal Dommering over te nemen.
1974
Dick van den Noort (Dirk Gerrit van den Noort, 1944-89, PvdA) is de nieuwe burgemeester van Muntendam (tot 1980). In 1978-79 was hij ook waarnemend burgemeester van Oude Pekela. In 1980 vertrok hij naar Meppel. In Muntendam werd naar hem het zwembad D.G. Van Den Noortbad vernoemd.
1997
Augustus 1997 is (dan) de topmaand aller tijden voor inbraken in de stad Groningen en Haren: de politie krijgt in totaal 304 aangiftes.
2005
Bij een familiedrama in Tolbert worden de kinderen Daniël (2) en Damaris (4) doodgeslagen door de vriend van hun moeder, Avi Cohen, een 46-jarige Israëlische Nederlander. Moeder Brigitte Abraham (33) ontsnapt aan de woede-uitbarsting van haar vriend maar de gealarmeerde politie komt te laat. Cohen verkeerde onder invloed van drugs. Hij zou later verklaren dat hij 'de duivel had gezien' in de peuters. De rechter in Groningen veroordeelde Avi Cohen tot 18 jaar cel met tbs.

1 augustus in Nederland

1933
Geboortedag NL schrijver en dichter Frans Pointl (1933-2015), in Amsterdam. Hij groeide op in Heemstede en moest later als joods kind -samen met zijn moeder- onderduiken tijdens de oorlogsjaren. Hij begon pas op latere leeftijd te publiceren en schreef vooral korte verhalen. Bundels: "De kip die over de soep vloog", "De hospita's", "Rijke mensen hebben moeilijke maten", "De aanraking", "Poelie de verschrikkelijke", "De laatste kamer". Hij overleed in 2015.
1942
Geboortedag NL kinderboekenschrijver Guus Kuijer, in Amsterdam. Geestelijk vader van 'Madelief'. Schreef: "Het boek van alle dingen", "Voor altijd samen, amen", "Met poppen gooien", "Pappa is een hond", "Eend voor eend", "Zwarte stenen", "Het is fijn om er te zijn", "Met de wind mee naar zee", "Polleke", "De Bijbel voor ongelovigen" serie. Begon als leraar. Hij bleef zelf drie keer zitten op de lagere school.
1945
Officiële oprichting voetbalvereniging SVBO in Barger-Oosterveld.
1961
Geboortedag NL voetballer, voetbaltrainer en manager Danny Blind (Dirk Franciscus Blind), in Oost-Souburg. Clubs als voetballer: RCS, Sparta, Ajax; speelde 42 interlands in Oranje. Hij werd later directeur spelerszaken en jeugdtrainer-coach bij Ajax; volgde in 2005 Ronald Koeman op als hoofdtrainer (tot 2006). Werd in 2007 technisch directeur van Sparta en keerde in 2008 terug naar Ajax. Werd in 2012 assistent-trainer van Oranje en in 2015 bondscoach, tot 2017. In 2018 werd hij lid van de raad van commissarissen van Ajax. Vader van voetballer Daley Blind.
1962
Geboortedag NL voetballer en voetbaltrainer Gertjan Verbeek (Gerrit Jan Alfons Verbeek), in Deventer. Verdediger, speelde voor o.a. SC Heerenveen en Heracles Almelo (hij stopte in 1994). Trainer: SC Heerenveen (1994-2001, assistent van Foppe de Haan), Heracles Almelo, opnieuw SC Heerenveen (2004-08), Feyenoord (2008-2009), opnieuw Heracles Almelo, AZ (2010-13), 1. FC Nürnberg, VfL Bochum, FC Twente (een halfjaar in 2017-18), Adelaide United. Hij was ook analyticus bij Fox Sports Eredivisie, SBS6 en NOS Sport.
1974
De TROS wordt A-omroep, o.l.v. directeur (en oprichter) Joop Landré (1909-97), acht jaar na de eerste uitzending in 1966.
1987
Sterfdag NL schrijver, publicist en journalist Eelke de Jong (1935-87). Schreef: "Sprookjes van de Lage Landen", "Het boek van Kantelbeen", "Beste jongens", "Drama in het bos", "Brave hond", "De man achterin", en de "Koos Tak"-reeks. Hij begon als journalist voor De Telegraaf, Het Vrije Volk en de Haagse Post (hij ontdekte in 1965 als eerste dat prinses Beatrix een relatie had met Claus von Amsberg). Hij was ook enkele jaren schaapherder op de Ginkelse Heide.
1991
Burgemeester dr. ir. H. Keuning van Borger lanceert een plan voor een drastische verlaging van de motorrijtuigenbelasting voor bewoners van het platteland, omdat daar minder wegen zijn en minder openbaar vervoer is. Het plan zou in Den Haag worden weggehoond.
1991
Officiële start van de commerciële radiozender Holland FM via de kabel. In 1994 zou ook een etherfrequentie worden verkregen. Later dat jaar zou John de Mol jr. het station kopen en het in 1995 o.l.v. Robert Jensen voortzetten als Veronica Hitradio.
2016
Sterfdag FR-NL politicus Harrie Langman (Hartgert Langman, 1931-2016). Zoon van een onderwijzer. VVD. Van 1971-73 was hij minister van Economische Zaken in het kabinet-Biesheuvel I (hij werd toen ook pas lid van de VVD). Specialiseerde zich later in regionaal-economisch beleid. Zijn naam is verbonden met het Langman-akkoord uit 1998, waarin afspraken werden gemaakt over een miljardensteun aan Groningen, Friesland en Drenthe om de economische achterstand in Noord-Nederland weg te werken, o.a. door aanleg van de Zuiderzeespoorlijn (afgeblazen in 2007).
2018
Kampeerhal De Vrijbuiter, met de hoofdvestiging in Roden, is failliet. Bij de vier winkels van de keten (Roden, Zaandam, Gouda en Roermond) werken 400 mensen, waarvan 150 in vaste dienst. Het bedrijf gaat ten onder aan de terugloop in het tentkamperen, schulden, hoge huurcontracten en achterstallig onderhoud. De Vrijbuiter was in 1985 opgericht door Jaap van Zuijlekom in Roden. Tentenmaker De Waard zou worden meegesleept in het faillissement.
2019
In Nederland is een boerkaverbod van kracht geworden, in het kader van de Wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding. Openbare ruimtes zoals ziekenhuizen, overheidsgebouwen, scholen en het openbaar vervoer mogen niet meer met een boerka, nikab, integraalhelm of bivakmuts op worden betreden. Andere Europese landen gingen Nederland voor.
2020
Op terreinen van NL onderwijsinstellingen mag vanaf deze dag nergens meer worden gerookt, ook niet bij hogescholen en universiteiten. Het rookverbod werd in maart 2019 afgekondigd door staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

1 augustus in Wereld

1819
Geboortedag US schrijver Herman Melville (1819-91), in New York. Schreef: "Moby Dick or The Whale", "Typee: a peep at Polynesian life", "Omoo", "Pierre", "Billy Budd, sailor" (onvoltooid), "The confidence man". Poëziebundels: "Battle-Pieces and aspects of the war", "John Marr and other sailors".
1836
Sterfdag Franse luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer Louis Blériot (1872-1936). Hij vloog in 1909 als eerste met een zelfgebouwd vliegtuig over het Kanaal van Calais naar Dover. Zijn 'Société Pour Aviation et ses Dérives' (SPAD) werd de grootste Franse fabrikant van gevechtsvliegtuigen, en tijdens WO-I bouwde SPAD meer dan 5600 vliegtuigen voor Frankrijk en exporteerde naar Groot-Brittannië en andere landen. Van 1919-23 maakte hij ook de Blériot motorfietsen.
1876
Colorado treedt als 38ste staat toe tot de Verenigde Staten van Amerika.
1914
Duitsland verklaart Rusland de oorlog. Franse en Duitse grenssoldaten beschieten elkaar. Aanleiding was het conflict tussen Servië en Oostenrijk na de moord op Oostenrijkse troonopvolger Frans Ferdinand en zijn vrouw Sophie op 28 juni door de Servische nationalist Gavrilo Princip. Duitsland had een verdrag met Oostenrijk, en Rusland met Servië en Frankrijk. Vanwege de dreiging besloot de Nederlandse regering al een dag eerder om z'n strijdkrachten te mobiliseren. Nederland zou 'neutraal' en buiten de oorlog blijven. Op 2 augustus 1914 zou het Duitse leger Luxemburg binnenvallen en op 4 augustus België (WO-I).
1936
Onder het toeziend oog van Adolf Hitler worden in Berlijn de (11e moderne) Olympische spelen 1936 geopend. De spelen waren al aan Berlijn toegewezen voordat de nazi's aan de macht kwamen in Duitsland. De propagandamachine draait op volle toeren: hakenkruisen zijn alom vertegenwoordigd en er wapperen meer nazivlaggen dan Olympische vlaggen. Nederland zou 17 medailles winnen (6 goud, 4 zilver, 7 brons). Zwemster Rie Mastenbroek was goed voor 3 gouden en 1 zilveren medaille. Cineaste Leni Riefenstahl (1902-2003) zou over deze Spelen haar beroemde sportdocumentaire "Olympia" maken.
1936
Geboortedag Algerijns-Franse couturier Yves Saint-Laurent (Yves Henri Donat Mathieu-Saint-Laurent, 1936-2008). in Oran. Hij kwam als 17-jarige naar Parijs. Werd bekend door zijn broekpakken en doorkijkblouses. Werkte vele jaren voor Christian Dior (1905-57) en nam na diens dood in 1957 de leiding van het bedrijf over. Creëerde er in 1960 de 'beatnik look'. Begon in 1961 zijn eigen modehuis (YSL), dat in 1993 werd verkocht aan het farmaceutische bedrijf Sanofi voor ongeveer 600 miljoen dollar. Hij ging in 1998 met pensioen en overleed in 2008.
1965
Geboortedag Engelse theater- en filmregisseur Sam Mendes (Samuel Alexander Mendes), in Reading, Berkshire. Films: "American beauty", "Road to Perdition", "Jarhead", "Revolutionary road", "Away we go", "Skyfall", "Spectre". Theater: "Cabaret", "Oliver!", "Company", "Gypsy", "Charlie and the chocolate factory", "The ferryman". Hij had relaties met o.a. Cameron Diaz en Calista Flockhart, was van 2003-10 getrouwd met actrice Kate Winslet en trouwde in 2017 met trompettiste Alison Balsom.
1973
Geboortedag US actrice Tempestt Bledsoe. Speelde als kind 'Vanessa Huxtable' in de TV-serie "The Cosby show" en speelde later in de serie "Guys with kids". Presenteerde in 1995 "The Tempestt Bledsoe show". Films: "Bachelor man", "The expendables", "ParaNorman".
1973
Sterfdag Oostduitse staatsman Walter Ulbricht (Walter Ernst Paul Ulbricht, 1893-1973). Zoon van een kleermaker. Socialist en communist. Begon als timmerman en schopte het tot staatshoofd van de DDR. Liet in 1961 de Berlijnse Muur bouwen. Bepaalde het gezicht van Oost-Duitsland tijdens de 'Koude Oorlog'.
1976
Actrice Liz Taylor (1932) laat zich voor de tweede keer scheiden van acteur Richard Burton (1925-84). Het is haar zesde echtscheiding. In totaal zou ze acht keer trouwen en scheiden.
1981
De internationale -in de V.S. gestichte- muziekzender MTV (Music Television) begint met uitzenden, aanvankelijk voor 2 miljoen Amerikaanse huishoudens. De eerste clip die wordt vertoond is "Video killed the radio star" van The Buggles. MTV is de eerste 24-uurs-muziekvideozender ter wereld. Precies 6 jaar later (op 1-8-1987) zou MTV Europe van start gaan met een groot feest o.l.v. Elton John in de Amsterdamse discotheek RoXy. De eerste videoclip die MTV in Europa uitzond was "Money for nothing" van Dire Straits.
1 augustus

Geboortedag Jerry Garcia (1942-1995)

Geboortedag Jerry Garcia  (1942-1995)

1 augustus in Muziek

1931
Geboortedag US zanger Ramblin' Jack Elliott (Elliott Charles Adnopoz), in Brooklyn, New York. Folk, country. Kreeg in 1996 een Grammy Award voor "South Coast", zijn eerste album in twintig jaar. In 2006 bracht hij "I stand alone" uit, bijgestaan door leden van Red Hot Chili Peppers.
1939
Glenn Miller (1904-44) neemt met zijn band "In the mood" op, zijn bekendste compositie.
1942
Geboortedag US zanger-songwriter en gitarist Jerry Garcia (Jerome John Garcia, 1942-95), in San Francisco. Cultheld. Folk, bluegrass, jazz, pop. Groepen: The Grateful Dead, The Jerry Garcia Band, Garcia & Grisman, Old & in the Way. Grateful Dead songs: "Ripple", "Truckin'", "Cassidy", "Jack Straw", "Uncle John's band", "Ship of fools". Solo: "Sugaree", "It must have been the roses", "Might as well", "I'll take a melody", "The hunter gets captured bij the game". Hij overleed in 1995 aan een hartaanval tijdens een verblijf in een afkick-kliniek.
1947
Geboortedag US drummer en zanger Rick Coonce (Erik Michael Coonce, 1946-2011), in Los Angeles. Groep: The Grass Roots. Songs: "Midnight confessions", "Let's live for today", "Bella Linda", "Temptation eyes", "Sooner or later". Hij werkte later bij de kinderbescherming in Canada en overleed in 2011.
1951
Geboortedag US gitarist, zanger en pianist Tommy Bolin (1951-76), in Sioux City, Iowa. Speelde o.a. in The James Gang, Deep Purple 1975-76 en The Tommy Bolin Band. "Lotus", "Goin' down", "Shake the devil", "Celebration", "Don't you worry bout no cash", "Come taste the band", "Teaser", "Sweet burgundy", "Dreamer", "Wild dog". In 1976 overleed hij door een overdosis heroïne in een hotel in Miami.
1953
Geboortedag US gitarist en zanger-songwriter Robert Cray, in Fort Benning, Columbus, Georgia. Groeide op in Tacoma, Washington. Blues, R&B. Groep: The Robert Cray Band. Songs: "Right next door", "Smoking gun", "Don't be afraid of the dark", "One more time", "I was warned", "634-5789" (met Tina Turner), "The forecast (calls for pain)", "You move me".
1958
Geboortedag US gitarist en songwriter Robert Buck (Robert Norman Buck, 1958-2000), in Jamestown, New York. Medeoprichter van de band 10.000 Maniacs. Songs: "Trouble me", "These are days", "Like the weather", "Eat for two", "I'm not the man", "Hey, Jack Kerouac", "Don't talk", "What's the matter here", "You happy puppet".
1960
Geboortedag Engelse zanger-songwriter, gitarist en radiopresentator Joe Elliott (Joseph Thomas Elliott jr.), in Sheffield. Rock, hardrock, glamrock. Groep: Def Leppard. Songs: "Let's get rocked", "Animal", "Love bites". Hij speelde ook in de bands Down 'n' Outz en Kings of Chaos. Hij presenteerde radioshows op Planet Rock radio.
1960
Geboortedag US rapper Chuck D. (Carlton Douglas Ridenhour), in New York City. Oprichter van de groep Public Enemy. Songs: "Fight the power", "Public enemy 1", "Welcome to the terrordome", "Give it up", "He got game" (met Stephen Stills), "Shut them down", "Bring the noise". Schreef ook het boek "Fight the power".
1963
Geboortedag US rapper en acteur Coolio (Artis Leon Ivey jr.), in Compton, Californië. Songs: "Gangsta paradise", "C U when U get there, "Too hot", "Hit 'em high (The monstars' anthem)", "Change" (met Ennio Morricone). Films: "Gangland", "Batman & Robin", "Gang Warz", "Retirement".
1964
Geboortedag US zanger-songwriter en muziekproducer Adam Duritz, in Baltimore. Groep: Counting Crows. Songs: "Round here", "Rain king", "Mr. Jones", "Daylight fading", "Children in bloom", "Big yellow taxi", "Holiday in Spain" (met de groep Bløf), "Accidentally in love".
1966
Sterfdag US pianist en componist Bud Powell (1924-66). Hij wordt beschouwd als één van de beste en meest invloedrijke pianisten in de geschiedenis van de jazzmuziek. Speelde een sleutelrol in de ontwikkeling van de bebop. Composities: "Un poco loco", "Dance of the infidels", "Celia", "Bouncing with Bud", "Hallucinations". Hij werd tijdens zijn leven gekweld door -en opgenomen voor- verschillende psychische aandoeningen.
1971
George Harrison's "Concert for Bangla Desh" wordt gehouden in Madison Square Garden in New York City, m.m.v. Bob Dylan, Eric Clapton, Leon Russell, Ringo Starr, Billy Preston en Ravi Shankar. John Lennon wilde niet komen omdat Yoko Ono niet was uitgenodigd, en Paul McCartney kwam niet omdat hij het uiteenvallen van The Beatles nog niet had verwerkt. Van het concert zijn een muziekalbum en een film gemaakt.
1996
Sterfdag Marokkaans-Franse zangeres Frida Boccara (1940-96). Gevolgen van longontsteking. Won in 1969 in Madrid voor Frankrijk het Eurovisie Songfestival met "Un jour, un enfant", maar moest de eeste plaats delen met Lenny Kuhr (Nederland, "De Troubadour"), Salome (Spanje, "Vivo cantando") en Lulu (Engeland, "Boom bang a bang"). Andere chansons: "Cent mille chansons", "Cherbourg avait raison", "Pour vivre ensemble", "Taureau".
1997
Sterfdag Russische pianist Svyatoslav Richter (Svjatoslav Teofilovitsj Richter, 1915-97). Hartaanval in Moskou. Zijn vader Theophile Richter was Duits, zijn moeder Anna was Russische. Beide ouders waren eveneens pianist.
2017
Sterfdag Canadees-Amerikaanse toetsenist Goldy McJohn (John Raymond Goadsby, 1945-2017). Hartaanval. Groep: Steppenwolf. Songs: "Born to be wild", "The pusher", "Magic carpet ride". Hij speelde later ook in een nieuwe formatie van de groep Humble Pie.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer