Deze Dag in de Geschiedenis

4 augustus

Geboortedag Rutger Kopland (1934-2012)

Rutger Kopland (1934-2012)

4 augustus in Groningen

1687
Geboortedag NL stadhouder en prins van Oranje Johan Willem Friso (Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, 1687-1711). Hij was van 1696-1711 stadhouder van Groningen en Friesland (vanwege zijn leeftijd trad zijn moeder op als regentes tot 1708). Hij was ook vorst van Nassau-Dietz (1696-1711) en prins van Oranje (1702-11). Hij verdronk in 1711 in het Hollands Diep bij Moerdijk.
1907
De GR activist Roelof Stenhuis (1885-1963) uit Zuidbroek richt in Hotel Java in Veendam de vakbond 'Nederlandsche Vereeniging van Fabrieksarbeiders' (NvvFA) op. Die zou later opgaan in het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV). Stenhuis zou van 1919-28 voorzitter van het NVV zijn en ook lid van de Eerste Kamer (1923-25) en de Tweede Kamer (1925-29) voor de SDAP. Later zou hij lid worden van de CPN en tijdens WO-II van het nationaal-socialistische 'Nationaal Front'. Hij overleed in 1963 in Apeldoorn.
1919
Oprichting Scheepswerf Volharding in Foxhol door scheepsbouwers gebroeders G.J. en G.J.F. Bodewes. De werf was door de jaren heen bekend onder de namen Gebr. Bodewes Foxhol, Bodewes Scheepswerf Volharding, Bodewes Gruno Foxhol en Volharding Shipyards. In 2007 zou de werf worden overgenomen door scheepswerf De Hoop in Lobith.
1934
Geboortedag GR dichter en schrijver Rutger Kopland (Rudie of Rutger Hendrik van den Hoofdakker, 1934-2012) in Goor. Woonde en stierf in Glimmen. Psychiater. Hij behoorde tot de belangrijkste NL dichters. Bundels: o.a. "Tot het ons loslaat", "Dankzij de dingen", "Geluk is gevaarlijk". Proza: "Jonge sla in het oosten", "Ik ben een moeilijk geval" (met Driek van Wissen). PC Hooftprijs 1988, VSB Poëzieprijs 1998. Hij was hoogleraar biologische psychiatrie aan de RUG, en werkte in het UMCG. In 2005 kreeg hij een hartstilstand; tijdens de revalidatie kreeg hij psychische problemen. Hij overleed in 2012.
1953
Geboortedag NL journalist en presentator Henk Binnendijk, in Deventer. RTV Noord (1974-2017). TV: hij zette in 1995 TV Noord op, samen met Roel Dijkhuis. Maakte "Bijrijder" (met Nico van Vliet). Radio Noord: "De Mevrouw De Jager Show"; presentator o.a. "Noord Nieuws", "Altijd Wat Anders", "FC Groningen Live". Lanceerde in 1998 -samen met Rens van Stralen (1959-2020)- de eerste website van RTV Noord en de rubriek "Deze Dag in de Geschiedenis" (vanaf 2000). Werkte eerder (ook) voor o.a. De Volkskrant, DGP-kranten, AVRO radio en Wereldomroep. Stopte in 2017 met zijn radiowerk. Sinds 2020 eigenaar van dezedag.nu.
1974
Zo'n twintig boze gedetineerden in het Huis van Bewaring in Groningen komen in opstand, stichten brand op de zolder en klimmen op het dak. Schade: een miljoen gulden. Herstel en herbouw vergen een half jaar. Alle 69 gedetineerden worden tijdelijk elders opgesloten. Aanleiding was de dreigende overplaatsing van een groep gevangenen naar Veenhuizen.
1978
Sterfdag NL kunstenares Els Amman (1931-78). Hartinfarct in Groningen. Ze werd bekend door haar kleurrijke 'rolling paintings' in de traditie van Hendrik Werkman. In de jaren '60 vestigde ze zich in Groningen waar ze zo'n 2000 werken maakte, voornamelijk op papier en met drukinkt, gesteund de toenmalige directeur van het Groninger Museum Jos de Gruyter (1899-1979). Ze had een grotendeels arm, wild en moeilijk leven mede door een gecompliceerde relatie met haar moeder.
1998
De Zeehondencrèche Pieterburen zit vol 'huilers' (jonge zeehonden): 54 stuks (dan een recordaantal), de meeste dieren verkeren volgens Lenie 't Hart in slechte conditie.
2003
Sterfdag GR bestuurder-politicus Wim Hendriks (Willem Hendriks, 1922-2003). Hij overlijdt in zijn geboortestad Groningen. SDAP, PvdA. Fractievoorzitter 1962-66. Wethouder van Groningen 1966-74 (hij werd in 1974 door zijn eigen fractie in de steek gelaten omdat hij 'te conservatief' zou zijn). Burgemeester van Sliedrecht 1974-87. Eerste-Kamerlid 1975-77. Hij was van 1988-90 waarnemend burgemeester van Finsterwolde.
2006
Sterfdag GR ondernemer en bestuurder Piet van der Zee (Pieter Eeltje van der Zee, 1927-2006). Geboren in Groningen, woonde in Haren. Rasbestuurder (voorzitter van o.a. Kamer van Koophandel Groningen 1994-98, Stichting Vrienden Airport Eelde, TCN). Hij was verffabrikant (Nelf Lakken) tot 1990.
2009
Sterfdag GR dichter Mevrouw Smit (Pie Smit-Schierbeek, 1911-2009). Ze woonde en overleed in Noordbroek. Had in 2004 en 2005 veel succes als huisdichter van het Radio Noord-programma "Het Eeuwige Weekend" van Bert Haandrikman. Debuteerde op haar 93e met de bundel "As je mor zain dat zunne stroalt". Ze werd eind 2004 bij RTV Noord tweede in de verkiezing van de 'Groninger van het jaar' (na voetballer Arjen Robben).

4 augustus in Nederland

1914
Geboortedag NL assistent-sekteleider Mien Wiertz (Wilhelmina Wiertz, 1914-2013), in Baarn. Naaister. Ze was als 'Mien' de vaste partner van sekteleider Lou de Palingboer (Louwrens Voorthuijzen, 1898-1968), die in de jaren '60 zo'n 500 volgelingen deed geloven dat hij onsterfelijk was en 'door God gezonden als laatste kans voor de wereld'. Later zei hij dat hij zelf God was. Na de dood van Lou in 1968 verhuisde Mien met enkele trouwe aanhangers uiteindelijk naar Figueres in Noord-Spanje. Ze overleed in 2013 in Girona.
1925
Aantreden van het eerste kabinet-Colijn (1925-26). In totaal waren er tussen 1925 en 1939 vijf kabinetten-Colijn.
1933
Geboortedag NL danser, choreograaf, balletleider en schrijver Rudi van Dantzig (1933-2012), in Amsterdam. Hij schreef meer dan vijftig balletten. Hij was artistiek leider van Het Nationale Ballet van 1965-91. Begon als balletdanser. Schreef: "Het spoor van een komeet", "Voor een verloren soldaat" (ook verfilmd). Bij de verkiezingen van 1989 was hij lijstduwer voor GroenLinks. Hij overleed in 2012.
1942
De Duitse bezetters verordonneren dat alle postduiven in Nederland moeten worden afgemaakt (WO-II).
1944
In Amsterdam worden Anne Frank en haar familie ontdekt door de Duitse Gestapo en weggevoerd. Het gezin Frank en vier andere joden hadden twee jaar als onderduikers in Het Achterhuis gewoond. NIOD-onderzoek in 2003 wees uit dat theorieën dat de familie Frank zou zijn verraden door de NSB-er Tonny Ahlers of door een huishoudster onwaarschijnlijk zijn (WO-II).
1951
Geboortedag NL vrouwenrechtenactiviste en romanschrijfster Gabi van Driem. Feministisch advocate, richtte in 1981 'Van Driem Advocaten' op. Ze bedacht een juridische basis voor het 'straatverbod'. Was mede-oprichter van de Rechtswinkel Amsterdam, het Amsterdamse Vrouwengezondheidscentrum, de Stichting Vrouw en Media en Vrouwen tegen Verkrachting. Kreeg diverse emancipatieprijzen, o.a. de 'Aletta Jacobsprijs 2004' van de RUG. Schreef: "Schaduwleven", "het laatste woord".
1957
Geboortedag NL schaatser Hilbert van der Duim, in Beetsterzwaag. Wereldkampioen allround in 1980 en 1982. Diverse Europese en nationale titels. Brons op WK Sprint 1983. Werelduurrecord 1986 (39.4928 km). Bekend om zijn malle incidenten (o.a. het 'vogelpoep-incident' op het EK 1981 in Deventer), het regenboogpak en talrijke valpartijen. Hij moest in 1987 stoppen met schaatsen na een auto-ongeluk. Was lijstduwer voor de PLOP in Assen en werd met voorkeurstemmen in de gemeenteraad gekozen. Hij was ook onderwijzer.
1961
Geboortedag NL scenarioschrijver en presentator Harm Edens (Harm Jacob Edens), in Enschede. Comedyschrijver. Studeerde Nederlands in Groningen. TV: presentator van "Dit was het nieuws" en "Just for laughs", en van "Pubers!" op TV Gelderland. Schreef hoorspelen, samen met zijn rechterhand Ger Apeldoorn, en scripts voor TV-series als "Het zonnetje in huis", "In de Vlaamsche pot", "Sam sam", "Hij en Julia" en "Rauw".
1961
Geboortedag NL acteur, cabaretier, tekstschrijver en theatermaker Erik van Muiswinkel (Frederik Leendert van Muiswinkel), in Eemnes. Trad op met cabaretgroep Zak en As en muziektheatergroep VOF De Kunst. Diverse theaterprogramma's samen met Diederik van Vleuten. TV: panellid "Ook dat nog" (KRO, 1989-91); "Megabrein", "Ik heb al een boek", "Studio Spaan". Radio: "Andermans veren" (AVRO, 1992-94). Columnist Haarlems Dagblad 1990-98. Hij riep in 2008 op tot een boycot van de Olympische Spelen in China.
1972
Geboortedag Surinaams-Nederlandse voetballer Raoul Henar, in Paramaribo. Spits. Clubs: FC Volendam, Helmond Sport, BV Veendam, Telstar, Zwarte Schapen, FC Zeeburgia. Hij stopte in 2004 met betaald voetbal.
1972
De redacteuren van het Limburgs Dagblad, de oudste regionale krant van Limburg, gaan voor 24 uur in staking uit protest tegen de dreigende overname van hun krant door De Telegraaf. De actie zou tevergeefs blijken, in september 1972 zou de overname -onder aanhoudende protesten- een feit worden en zou Pierre Huyskens (ex Avro's Televizier) de nieuwe hoofdredacteur worden. Op 29-12-2017 zou het Limburgs Dagblad voor de laatste keer als titel verschijnen, de krant zou opgaan in 'De Limburger'.
1986
Sterfdag NL presentator en entertainer Willem Ruis (Klaas Willem Ruis, 1945-86). Hartstilstand in zijn vakantiehuis in Denia, Spanje, mogelijk onder invloed van alcohol en cocaïne. Bijnaam: 'Kissmaster'. Radio: "Langs de Lijn" (NOS). TV: "Willem Ruis Show" (KRO en VARA), "Lottoshow", "Sterrenshow" (VARA). Hij werkte in 1984 ook voor Sky Channel. Hij speelde de hoofdrol in de NL film "het beest" (1982). Biografie: "De Willem Ruis show" (Gijs Groenteman, 2003).

4 augustus in Wereld

1792
Geboortedag Engelse dichter en schrijver Percy Bysshe Shelley (1792-1822), in Field Place, Sussex. Schreef: "Prometheus unbound", "Queen Mab", "The revolt of islam", "Adonais", "Hellas", "The cloud", "Ode to the west wind". Rusteloze, zelfzuchtige maar ook vrijgevige man. De Britse schrijfster Mary Shelley (1797-1851) was zijn tweede vrouw. In 1822 verdronk hij in de Middelandse Zee nadat zijn bootje was omgeslagen, nabij La Spezia, ten zuidoosten van Genua.
1875
Sterfdag Deense sprookjesschrijver Hans Christian Andersen (1805-75). Hij was in 1872 al gewond geraakt bij een val uit zijn bed en nooit meer volledig hersteld. Zoon van een schoenmaker en een wasvrouw. Sprookjes: "De keizer's nieuwe kleren", "De prinses op de erwt", "Het lelijke eendje", "De rode schoentjes", "Duimelijntje", "De wilde zwanen". Hij schreef ook romans, drama's en libretto's voor opera's.
1900
Geboortedag koningin-moeder queen Elizabeth van Groot-Bittannië (Elizabeth Angela Marguerite Bowes-Lyon, 1900-2002). Bijnaam: 'Queen Mother' of 'Queen Mum'. Ze was bijzonder populair bij het Britse volk. Tijdens de Duitse luchtaanvallen op Londen (WO-II) bleef ze gewoon in de stad wonen. Ze zat zestien jaar op de troon (1936-1952), naast haar man, koning George VI (1895-1952), voordat haar dochter Elizabeth II in 1952 koningin werd.
1914
Duitsland valt België binnen, en Groot-Brittannië verklaart Duitsland de oorlog. Een dag eerder had Duitsland al Frankrijk de oorlog verklaard (WO-I).
1940
Italië o.l.v. dictator Benito Mussolini valt Kenia, Soedan en Brits Somaliland binnen (WO-II).
1955
Geboortedag US acteur en zanger-drummer Billy Bob Thornton, in Hot Springs, Arkansas. Films: "The man who wasn't there", "Primary colors", "Homegrown", "Sling blade", "Dead man", "One false move", "Intolerable cruelty", "Love actually", "The Swedish job", "The judge", "Whiskey Tango Foxtrot", "London fields". Solo CD-albums: "Private radio", "The edge of the world", "Hobo", "Beautiful door". Hij was van 2000-03 getrouwd met actrice Angelina Jolie (zijn vijfde mislukte huwelijk).
1961
Geboortedag US staatsman, politicus en jurist Barack Obama (Barack Hussein Obama II), in Honolulu, Hawaii. Keniaanse vader. Bijnaam: 'de Zwarte Kennedy'. Hij was van 2009-17 de 44ste Amerikaanse president en de eerste kleurling die tot president werd gekozen. Was eerder senator voor Illinois. Schreef: "Audacity of hope", en de autobiografie "Dreams from my father". Nobelprijs voor de Vrede 2009. Getrouwd sinds 1992 met Michelle Obama (Michelle Robinson), die van 2009-17 de eerste zwarte 'First Lady' van de V.S. was.
1967
Een felle brand legt de chemische fabriek van Bayer in het Belgische Antwerpen in de as: 4 doden en 33 gewonden.
1972
De Oegandese dictator Idi Amin (1923-1928? - 2003) kondigt aan dat 50.000 Aziatische Oegandezen met een Brits paspoort (waaronder veel Indiase Oegandezen) binnen drie maanden worden uitgewezen naar Groot-Brittannië. Amin beweerde hiertoe opgeroepen te zijn door God. Indiase inwoners die weigerden te vertrekken zouden uitgemoord worden door Amins soldaten.
1972
Een groep topschaatsers richt in Stockholm, Zweden, de International Speed Skating League op, de eerste commerciële schaatsbond ter wereld. Ook de Nederlanders Ard Schenk, Kees Verkerk, Jan Bols en Eddy Verheyen stappen er in, in de hoop een inkomen te verdienen met hun schaatsprestaties. Het zou geen succes worden.
1984
De Afrikaanse republiek Opper Volta verandert de naam van het land in Burkina Faso.
1997
Sterfdag van -officieus- de oudste mens op aarde: de Francaise Jeanne Calment. Ze werd 122 jaar en 164 dagen oud en woonde in Arles.
2020
In de haven van Beiroet, Libanon leidt een mega-explosie in een partij ammoniumnitraat tot een ramp die minstens 200 doden en ruim 6.000 gewonden eist en grootschalige schade in de hele stad aanricht (3 tot 5 miljard US dollar). Het explosief was afkomstig van het vrachtschip MV Rhosus, dat in 2013 aan de ketting was gelegd, en opgegeven door z'n Russische eigenaar. De gevaarlijke vracht was in 2014 in hangar 12 bij de haven opgeslagen, en bleef daar zes jaar liggen.
4 augustus

Geboortedag Louis Armstrong (1901-1971)

Geboortedag Louis Armstrong (1901-1971)

4 augustus in Muziek

1901
Geboortedag US trompettist, cornettist, zanger en acteur Louis Armstrong (Louis Daniel Armstrong , 1901-71), in New Orleans. Bijnamen: 'Satchmo', 'Pops', 'Dippermouth'. Jazz. Songs: "What a wonderful world", "Blueberry Hill", "Hello Dolly", "Uncle Satchmo's lullaby" (met Gabriele), "When the saints go marchin' in". Hij hield zelf vol op 4 juli 1900 te zijn geboren maar dat was onjuist, zo bleek o.a. uit zijn doopregister. Het Louis Armstrong New Orleans International Airport in Kenner, Louisiana is naar hem genoemd. Hij overleed in 1971.
1936
Geboortedag US zanger Elsberry Hobbs (1936-96), in New York City. Zong bas in de tweede editie van The Drifters (1958-60). Songs: "There goes my baby", "This magic moment", "Save the last dance for me". Hij overleed in 1996.
1939
Geboortedag US zanger en pianist Frankie Ford (Vincent Francis Guzzo jr., 1939-2015), in Gretna, New Orleans. Zong: "Sea Cruise", "You talk too much", "Roberta", "Alimony", "Time after time", "Let them talk", "Seventeen", "Blue Monday". Hij overleed in 2015 na een slepende ziekte.
1940
Geboortedag US zangeres Timi Yuro (Rosemarie Timothy Aurro Yuro, 1940-2004), in Chicago. Zong: "Hurt", "All alone am I", "You are my special angel", "What's a matter baby (is it hurting you)", "Gotta travel on", "Make the world go away", "Smile". Ze verloor haar stem in 1980 maar kon na drie keeloperaties toch nog een paar jaar zingen. Ze overleed in 2004 aan kanker.
1941
Geboortedag US zanger Cliff Nobles (Clifford James Nobles, 1941-2008). R&B, soul. One hit wonder. Groep: Cliff Nobles & co. (de groep werd vooral bekend door de instrumentale wereldhit "The horse" -tune van de Veronica Drive-in Show-, waar Nobles zelf geen noot op speelt). Zong: "Love is all right" (vocale versie van "The horse"). Hij werd na zijn muziekcarrière bouwvakker en medewerker van een energiebedrijf.
1946
Geboortedag Maureen Cox Starkey (1946-94), in Liverpool. Mediapersoonlijkheid. Ze was van 1965-75 getrouwd met Beatle Ringo Starr (de echtscheiding werd ingeleid door overspel van Ringo met de Amerikaanse actrice Nancy Andrews). Trouwde in 1989 met Isaac Tigrett van de Hard Rock Café keten. Ze overleed in 1994 aan leukemie (ondanks een beenmergtransplantatie van haar zoon Zak).
1947
Geboortedag US gitarist, songwriter en muziekproducer Rick Derringer (Rick Zehringer), in Celina Ohio. Groepen: The McCoys, The Johnny Winter Group. Songs: "Hang on Sloopy", "Fever", "Come on let's go", "Frankenstein", "Free ride". Solo (met The Derringer Band): "Good dirty fun", "Tend the Fire", "Rock and roll hoochie koo". Ontdekker en producer van parodiezanger Weird Al Yancovic.
1952
Geboortedag Ierse zangeres-songwriter en producer Máire Brennan, tegenwoordig Moya Brennan (Máire Philomena Ní Bhraonáin), in Gweedore, county Donegal. Folk, Celtisch. Groep: Clannad. Songs: "Theme from Harry's game", "In a lifetime", "See red". Solo: "Perfect time", "Two horizons", "My match is a making". Autobiografie: "The other side of the rainbow". Ze is de oudste zus van de zangeres Enya, die ook kort lid van Clannad was in het begin van de jaren '80.
1958
De eerste Billboard Hot 100 hitlijst verschijnt in de Verenigde Staten, met "Poor little fool" van Ricky Nelson (1940-85) op nummer 1. De Hot 100 is de oudste, nog lopende, hitlijst. De lijst was oorspronkelijk alleen bedoeld voor singles die in de winkel lagen; voor albums is er de Billboard 200. Sinds 1998 wordt behalve naar verkoopcijfers ook naar airplay gekeken, sinds 2005 tellen downloads mee, sinds 2007 de hits op streaming media, en sinds 2013 de views op YouTube.
1975
De Britse zanger Robert Plant (Led Zeppelin) en zijn echtgenote Maureen raken zeer ernstig gewond bij een auto-ongeluk bij de stad Rhodes in Griekenland. Led Zeppelin zou in 1975 niet meer kunnen optreden.
1979
Geboortedag NL zanger-songwriter Niels Geusebroek, in Amsterdam. Songs: "Take your time girl", "Year of summer" (met 'Wildstylez'), "Falling", "Best part of me", "We are", "Old & wise", "Titanium". Hij begon in de jaren 1996-2009 in de band Silkstone.
1982
Geboortedag NL rapper, dichter en schrijver Pepijn Lanen (Pepijn Adriaan Lanen), in Utrecht. Artiestennaam: Faberyayo. Hiphop, pop, R&B. Raptrio De Jeugd van Tegenwoordig, samen met Freddy Tratlehner (Vjeze Fur) en Olivier Locadia (Willie Wartaal); songs "Watskeburt?!", "Hollereer", "Sterrenstof", "Glasbak"; Popprijs 2011 op Noorderslag 2012 in Groningen. Hij vormde ook de popgroep Le Le (songs: "Skinny jeans", "Hard", "Luxe benen"). Schreef: bundel "Sjeumig", roman "Naamloos". Lennaert Nijgh Prijs 2020 voor beste tekstdichter.
2007
Sterfdag US zanger-songwriter en muziekproducer Lee Hazlewood (Barton Lee Hazlewood, 1929-2007. Kanker. Country, C&W, 'cowboy psychedelia', pop. Zong met Nancy Sinatra de duetten: "Jackson", "Lady bird", "Summer wine", "Oh lonesome me" en "Storybook children". Schreef: "These boots are made for walkin'", "Houston", "The fool".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer