Deze Dag in de Geschiedenis

15 augustus

TV Noordzee dag 1964

TV Noordzee met presentator Hetty Bennink

15 augustus in Groningen

1906
In hun boerderij aan de Graauwedijk in Overschild vergiftigt de dienstbode Jantje van der Veen (19) haar werkgevers, boer Wicher Jacob Huisman (68) en boerin Grietje Jans Alkema (64), met arsenicum. De boer zou op 25-8-1906 overlijden, de boerin op 3-9-1906. Mogelijk is ook boerenknecht Jacob Kiel overleden aan het gif. De moorden zouden leiden tot grote landelijke ophef. Jantje zou als 'Gifmengster van de Graauwedijk' tot 15 jaar celstraf worden veroordeeld (maar eerder gratie krijgen, nadat een cipier haar zwanger had gemaakt).
1931
Eerste lijnvlucht van het Vliegveld Eelde naar Amsterdam Schiphol, met een éénmotorige Fokker F7A. Een retourtje Groningen-Amsterdam kost Fl. 28,50. De lijndienst zou niet levensvatbaar blijken want er zijn te weinig passagiers. Veel exploitanten van latere lijndiensten zouden tot dezelfde conclusie komen.
1931
Start van de aanleg van het Van Starkenborghkanaal, de vaarverbinding van Delfzijl naar de Friese grens, en onderdeel van de vaarweg naar het IJsselmeer. In 1938 zou het kanaal officieel worden geopend door koningin Wilhelmina (1880-1962). Het kanaal moet van Zuidhorn tot de Oostersluis nieuw worden aangelegd. Het gedeelte van Zuidhorn tot de Friese grens is het verbrede Hoendiep. Het Van Starkenborghkanaal is 27 km lang en vernoemd naar de toenmalige Commissaris van de Koningin Edzard Tjarda van Starkenborgh Stachouwer (1859-1936).
1947
Geboortedag GR dirigent, arrangeur en liedschrijver Sim Noordhof, in Hoogezand. Koordirigent, muziekkenner, organisator. Hij brak enkele keren het wereldduurrecord dirigeren. Dirigent van o.a. de Roner Singers in Roden en Voorwaarts Voorwaarts in Hoogezand. Was 8 jaar dirigent van dameskoor Vive la Sjans. Schreef o.a. "Mien wad, mien stilte", "Siene Praai", "Sapmeer is aans", "Moi", "Ofschaaid", "Wie binnen t zat", en vertaalde "De roos" voor Wia Buze. Schreef talloze nummers voor en met Johan Raspe. Bewerkte, arrangeerde, schreef en vertaalde koormuziek in diverse genres.
2006
Sterfdag NL diskjockey en presentator Krijn Torringa (1940-2006). Keelkanker. Geboren in Den Haag, groeide op in Winschoten en Groningen. Sloot zich als scholier aan bij AVRO's "Minjon". Werkte o.a. voor Radio Veronica, AVRO ("Arbeidsvitaminen", "Hollands Glorie"), Holland FM, Radio 192, Radio Oost, en als stadionspeaker bij FC Twente en het Nederlands elftal. Hij begon in 2005 met zakenman Gerard Ardesch (VNN Mediaproducties en Noordkaap TV producties) de digitale muziekzender TV Oranje.
2014
Sterfdag GR sportbestuurder, politicus en ondernemer Marten Kastermans (Marten Willem Jozef Kastermans, 1925-2014). Hij begeleidde als voorzitter van de NSF de fusie met het NOC tot NOC*NSF. Erelid van de KNVB en NOC*NSF, en van GVV Velocitas waar hij van 1958-78 voorzitter was. KNVB-voorzitter van het bestuur amateurvoetbal en vice-voorzitter van het bondsbestuur. Provinciale Sportprijs Groningen 1998. Hij was raadslid en Statenlid voor de PvdA in Groningen. Hij was ook directeur van het chemische bedrijf Aagrunol (bestrijdingsmiddelen voor de landbouw) dat in Groningen ernstige bodemvervuiling veroorzaakte.

15 augustus in Nederland

1928
Geboortedag NL acteur Maxim Hamel (Maxim Adolf Hamel, 1928-2001), in Nijmegen. TV: "De fabriek" (Tros), "De zesde étage" (VARA), kinderserie "Mevrouw Ten Kate" (VPRO, 1987-91), "GTST" (1991-92), "Medisch Centrum West" (1991), "Spijkerhoek". Films: "De leeuw van Vlaanderen", "Makkers staakt uw wild geraas". Zoon van acteur en kunstschilder Jack Hamel (1890-1951), broer van acteur Jules Hamel. Hij overleed in 2001 aan een hartstilstand.
1939
Geboortedag NL econoom, bankier, politicus en bestuurder Onno Ruding (Herman Onno Christiaan Rudolf Ruding), in Breda. Zoon van een chirurg. KVP, CDA. Hij was van 1982-89 minister van Financiën in de kabinetten-Lubbers I en II en stond bekend als een 'kille financier' met ongezouten meningen. Hij was later vice-topman bij Citycorp en Citybank.
1945
Officieel einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands Indië, na de Japanse capitulatie. Dat werd eenmalig in 1970, en jaarlijks vanaf 1980, ook in Nederland gevierd als 'bevrijdingsdag' (o.a. bij het Indisch Monument in Den Haag op de jaarlijkse Indië Herdenking). In 1999 heeft het kabinet-Kok 15 augustus 1945 erkend als 'het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden'. Sindsdien wordt op deze dag op alle overheidsgebouwen gevlagd.
1949
Geboortedag DR (toneel)schrijfster, dichteres, radiomaakster en bestuurder Marga Kool (Marrigje Macheltje Kool), in Beekbergen. D66. Streektaalmedewerkster Radio Noord (schreef o.a. de hoorspelserie "Derk en Dinao", en maakte "De Zin van de Dag", presenteerde "Mandielig") en Radio Drenthe. Gedeputeerde van Drenthe 1991-99 (D66). Eerste voorzitter van de streektaalfederatie SONT (1983). Schreef: "Al die vreterij", "Vrouwluu versieren", "Een kleine wereld". Culturele Prijs van Drenthe 1990. Columnist DvhN. Ze stapte in 1999 uit de politiek en was van 1999-2016 dijkgraaf van waterschap Reest en Wieden.
1960
Geboortedag NL radiomaker en presentator Jeroen Pauw (Hendrik Jan Jeroen Pauw), in Hilversum. Hij werd in 1999 uitgeroepen tot Beste Nieuwspresentator op TV. Werkte bij ANP (als nieuwslezer, 1980-89), Wereldomroep, NCRV-radio, VARA-radio ("Dubbellisjes"), BNN-radio ("Storing"). TV: RTL-Véronique, RTL4 en RTL5 (nieuws), BNN ("Pauw in Panama"), Nederland 3 ("Nova"), Nederland 1 ("Pauw & Witteman", VARA), NPO 1 ("Pauw", BNNVARA). Hij begon een eigen productiebedrijf: TVBV. Sonja Barend Award 2014 en 2015, Ere Zilveren Nipkowschijf 2019.
1964
TV Noordzee begint met uitzendingen vanaf het REM-eiland voor de kust van Noordwijk. Voor de ontvangst is een speciale REM-antenne nodig (UHF). De herkenningsmelodie is "Ferme jongens stoere knapen". Er zijn series aangekocht als "Mr. Magoo", "Dr. Ben Casey", "The Saint" en "Mr. Ed, het sprekende paard". Met een snelle Anti-REM-wet zou het parlement al op 17 december 1964 een eind maken aan dit commerciële televisiestation. Twee jaar later zou uit Radio en TV Noordzee de publieke omroeporganisatie TROS ontstaan.
1976
Geboortedag NL voetballer en coach Boudewijn Zenden, in Maastricht. Bijnaam: 'Bolo'. Linker verdediger. Clubs als speler: PSV, Barcelona, Chelsea, Middlesbrough FC, Liverpool, Olympique Marseille, Sunderland AFC (2009-11); Nederlands elftal (54 interlands, 7 doelpunten). In 2012 nam hij afscheid als speler en werd hij assistent-coach bij Chelsea. Vanaf 2013 is hij trainer bij PSV (eerst jeugdtrainer, later specialistentrainer). Zoon van judoka en NOS-commentator Pierre Zenden (Boudewijn was zelf ook judokampioen van Limburg).
1994
Sterfdag NL wielrenner Wout Wagtmans (1929-94). Bijnamen: 'Woutje' en 'de lucifer' (vanwege zijn dunne benen). Veelzijdige ronderenner, won in totaal vier Tour de France-etappes en droeg dertien dagen de gele trui. Was na zijn profcarrière o.a. coach van de Nederlandse wielerploeg. Oom van wielrenner en ploegleider Rini Wagtmans.
2006
Sterfdag NL voetballer Faas Wilkes (Servaas Wilkes, 1923-2006). Hartstilstand. Hij was één van de beste en sierlijkste NL voetballers aller tijden en was, na Beb Bakhuys (of Bep Bakhuys, 1909-82), de tweede NL profvoetballer. Balkunstenaar. Hij speelde 38 interlands in Oranje en scoorde 35 keer. Begon bij Xerxes, speelde bij Inter Milan, Torino en Valencia, en daarna in Nederland voor VVV, in Spanje voor Levante, en terug in Nederland voor Fortuna '54 en opnieuw Xerxes.

15 augustus in Wereld

1769
Geboortedag Franse keizer en legerleider Napoleon Bonaparte (1769-1821), in Ajaccio, Corsica. Als 'Napoleon I' was hij van 1804-15 keizer der Fransen. Zijn juridische hervorming, de Code Napoléon, had een grote en blijvende invloed op het recht in vele landen, waaronder Nederland. In het eerste decennium van de 19e eeuw slaagde hij er in om een groot deel van Europa onder Frans gezag te brengen. Hij stierf in 1821 -in ballingschap- op het eiland Sint-Helena. Zijn stoffelijk overschot is later in een praalgraf in de Dôme des Invalides in Parijs bijgezet.
1771
Geboortedag Schotse schrijver en dichter sir Walter Scott (1771-1832), in Edinburgh. Zoon van een advocaat. Al tijdens zijn leven gezien als een van de grootste schrijvers uit de wereldliteratuur. Schreef: "Ivanhoe", "Kenilworth", "Quentin Durward", "The lady of the lake", "The heart of Midlothian", "Rob Roy", "The bride of Lammermoor". Poëzie: "The minstrelsy of the Scottish border", "The lady of the lake", "Rokeby", "The lion of Scotland", "The field of Waterloo". Hij werd in 1799 sheriff van Selkirkshire en later griffier van de hoogste Schotse rechtbank. Hij overleed in 1832.
1888
Geboortedag Britse krijgsman en schrijver Lawrence of Arabia (Thomas Edward Lawence, 1888-1935). Legendarische Brit in Arabierenkostuum, leidde in 1917-18 de Arabische opstand tegen de Turken. Officier bij de Britse inlichtingendienst in Egypte. Voor de RAF werkte hij enige jaren in wat nu Pakistan is. Schreef: "Seven pillars of wisdom", "The mint", "Oriental assembly". Hij overleed in 1835 aan de gevolgen van een motorfietsongeluk.
1914
Het Panamakanaal wordt officieel in gebruik genomen. Het eerste schip dat er doorheen vaart, als onderdeel van de openingsceremonie, is de SS Ancon. Dit schip was eigendom van de kanaalautoriteit en was tijdens het graven van het kanaal ingezet voor het transport van arbeiders en materialen. Het 81 km. lange Panamakanaal verbindt de Caraïbische Zee met de Grote Oceaan.
1928
Geboortedag Britse filmregisseur Nicolas Roeg (Nicolas Jack Roeg, 1928-2018), in Londen. Hij maakte naam met bizarre psychologische thrillers. Films: "Don't look now", "The man who fell to earth", "Performance", "Walkabout", "Bad timing", "The witches", "Heart of darkness", "Samson and Delilah", "Puffball". Hij overleed in 2018.
1935
Geboortedag US actrice Abby Dalton, in Las Vegas. TV: speelde 'Julia Channing Cumson' in de serie "Falcon Crest" en 'Lydia Summers' in de soapserie "The young and the restless". Films: "The plainsman", "A whale of a tale", "CyberTracker", "Buck and the magic bracelet". Ze stopte in 1999 met acteren.
1935
Sterfdag Amerikaanse auteur, acteur, humorist en radio-commentator Will Rogers (William Penn Adair Rogers, 1879-1935). Bijnaam: de 'cowboy-filosoof'. Hij stort neer bij Point Barrow in Noord-Alaska tijdens een vlucht met de Amerikaanse luchtvaartpionier Wiley Post (1899-1935). Films: "State fair", "Judge Priest", "A Connecticut yankee", "Steamboat round the bend". In Claremore, Oklahoma is een 'Will Rogers Museum'.
1945
VJ Day (Victory in Japan Day): de Japanse regering besluit op aandringen van de keizer tot onvoorwaardelijke capitulatie voor de geallieerden. Dat wordt op tal van plaatsen op de wereld uitbundig gevierd. Het betekent ook het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands Indië. Op 2 september zou de officiële ondertekening van het capitulatieprotocol plaatsvinden (einde WO-II).
1947
India wordt officieel onafhankelijk van Groot-Brittannië. Eerste leider van het nieuwe India wordt Jawaharlal Nehru (1889-1964), eerst met een interimregering en vanaf 1950 als gekozen premier. De eerste jaren zouden moeilijk worden, mede door een golf van geweld tussen de verschillende bevolkingsgroepen.
1963
Geboortedag Mexicaanse filmregisseur en producer Alejandro G. Iñárritu (Alejandro González Iñárritu), in Mexico City. Bijnaam: 'El Negro'. Oscars voor "The birdman" en "The revenant" en een Special Achievement Oscar voor de korte film "Flesh and sand". Andere films: "Biutiful", "Babel", "21 Grams", "Amores perros", .
1967
Sterfdag Belgische kunstschilder, tekenaar en illustrator René Magritte (René Francis Ghislain Magritte, 1898-1967). Surrealist. Werk: "De verdwaalde jockey", "Mensenzoon", "De helderziendheid", "Primavera", "Het verraad van de voorstelling", "De zielsverwantschappen", "Het lot van het mensdom" serie, "Het rijk der lichten", "De blanco volmacht". Hij begon als ontwerper van behangpapier in Brussel.
1969
Sterfdag Belgisch-Vlaamse schrijver Stijn Streuvels (Frank Lateur, 1871-1969). Schreef: "De Vlaschaard", "Het leven en de dood in den ast", "Werkmenschen", "Levensbloesem", "De teleurgang van de waterhoek" (verfilmd als 'Mira'). Prijs der Nederlandse Letteren 1962.
1972
Geboortedag US acteur, regisseur en scriptschrijver Ben Affleck (Benjamin Geza Affleck), in Berkeley, Californië. Films als acteur: "Good will hunting" (schreef ook het script en kreeg daar een Oscar voor), "Armageddon", "Reindeer games", "Bounce", "Pearl Harbor", "Changing lanes", "Daredevil", "Jersey girl", "Gigli", "Paycheck", "Live by night". Hij had in 1998-99 een relatie met actrice Gwyneth Paltrow en was in 2002-03 verloofd met zangeres-actrice Jennifer Lopez ('J-Lo'), maar tot een huwelijk kwam het niet. Hij was van 2005-15 getrouwd met actrice Jennifer Garner. Broer van acteur Casey Affleck.
1975
De eerste president van Bangladesh, Mujibur Rahman (Mujib ur-Rahman, sheikh Mujib, 1920-75) wordt tijdens een staatsgreep vermoord door muitende legerofficieren, samen met zijn vrouw en zijn drie zonen en hun vrouwen. Zijn dochter, de latere premier sjeik Hasina Wajed, is tijdens de coup in Duitsland en ontsnapt aan de dood. De coupplegers zouden al snel worden afgezet. Via een nieuwe coup in 1977 zou legerchef Ziaur Rahman (1936-81) de macht grijpen, en in 1978 president worden.
1998
Een terroristische bomaanslag in een drukke winkelstraat in Omagh, Noord-Ierland eist 28 levens (plus 217 gewonden) en legt -vier maanden na het 'Goede Vrijdag Akkoord'- een schaduw over het nog prille vredesproces in Noord-Ierland. De aanslag wordt opgeeist door de 'Real IRA', een radicale afsplitsing van de IRA. Het is de zwaarste bomaanslag in 30 jaar in Noord-Ierland. De IRA en haar politieke vleugel Sinn Féin veroordelen het bloedbad.
15 augustus

Sylvie Vartan is jarig (1944)

Sylvie Vartan is jarig  (1944)

15 augustus in Muziek

1925
Geboortedag Canadese pianist, componist en radiopresentator Oscar Peterson (Oscar Emmanuel Peterson, 1925-2007), in Montreal. Jazz, hij was één van de grootste jazzmusici van zijn tijd. Songs: "All the things you are", "Georgia", "He has gone", "Night train", "Lover", "Tico tico". Had een eigen wekelijkse radioshow bij de CBC. Hij overleed in 2007.
1933
Geboortedag US zanger en gitarist Bobby Helms (Robert Lee Helms, 1933-97), in Bloomington, Indiana. Country, C&W, pop. Songs: "My special angel", "Mary goes round", "Jingle Bell Rock", "Fraulein", "Lonely river Rhine", "Borrowed dreams". Hij overleed in 1997 aan de gevolgen van longemfyseem.
1938
Geboortedag US drummer en producer Stix Hooper (Nesbert Hooper), in Houston, Texas. Jazz, R&B. Groepen: The Jazz Crusaders, The Crusaders. Solo: "Speak low", "Sleigh ride", "Never make a move too soon", "Brazo River breakdown". Hij speelde ook met o.a. Joe Williams, George Shearing en Gerald Wilson.
1939
Geboortedag NL zanger Herman van Keeken (1939-95), in Hilversum. Groepen: The Driftin' Five en Speakeasy. Zong: "Pappie loop toch niet zo snel", "Kus me", "Corrina Corrina", "Kom eens dicht bij me". Zong ook in het Engels ("Girl In the wood"), Duits ("Ich Bin Willie"), Spaans ("Buenas dias senorita") en Italiaans ("Mio angelo)". Probeerde het -zonder succes- met zijn vrouw Anneke als countryduo 'Herman & Angie'. Had een muziekinstrumentenverhuurbedrijf in Hilversum. Hij overleed in 1995 aan de gevolgen van een hersentumor.
1944
Geboortedag Franse zangeres, danseres en actrice Sylvie Vartan (Sylvie Georges Vartan), in Iskretz, Bulgarije. Armeens-Bulgaars-Franse vader, Hongaarse moeder. Pop, chansons, jazz. Zong: "Irresistiblement", "Les hommes", "Running scared", "Disco queen", "I don't want the night to end", "Deraisonnable". Films: "Malpertuis", "Patate", "Les Poneyttes", "L'ange noir". Ze was van 1965-80 getrouwd met zanger Johnny Hallyday (Jean-Philippe Smet, 1943-2017). In 1984 trouwde ze met acteur en producer Tony Scotti.
1946
Geboortedag US songwriter en zanger Jimmy Webb (James Layne Webb, Jimmy Layne Webb), in Elk City, Oklahoma. Schreef: "MacArthur Park", "Didn't we" en "One of the nicer things" (Richard Harris); "Up, up and away", "Paper cup" en "Rosecrans Blvd." (The Fifth Dimension); "By the time I get to Phoenix", "Wichita lineman", "Galveston" en "Where's the playground Susie" (Glen Campbell). Hij maakte ook een reeks solo-albums. Autobiografie: "The cake and the rain: a memoir".
1952
Geboortedag NL gitarist Ger Hoeymakers. Groep: De Frank Boeijen Groep (van 1986-91). Songs: "Zeg me dat het niet zo is", "Winter in Hamburg", "De verzoening", "De beloning", "Welkom in Utopia II". Hij speelde later ook op diverse solo-albums van Frank Boeijen.
1958
Sterfdag US zanger-songwriter en gitarist Big Bill Broonzy (William Lee Conley Broonzy, 1893-1958). Kanker. Hij was één van de grote artiesten in de geschiedenis van de blues. Songs: "Key to the highway", "All by myself", "Long tall mama", "Just a dream", "Texas tornado", "Black, brown and white", "Good time tonight".
1965
Het concert van The Beatles in het Shea Stadium in New York, V.S. trekt 55.600 bezoekers. Dat is op dat moment een wereldrecord voor een popconcert. Ook de opbrengst was een record.
1969
Begin van het driedaagse Woodstock festival op het land van veehouder Max Yasgur (1919-73) bij Bethel in de Amerikaanse staat New York, met o.a. Jimi Hendrix, Janis Joplin, The Who, Joan Baez, Crosby, Stills & Nash, Joe Cocker (1944-2014), John Sebastian, Santana, Jefferson Airplane, Arlo Guthrie. Yasgur zou een bedrag van 50.000 dollar krijgen als schadevergoeding.
1972
Geboortedag Ierse zanger-songwriter en acteur Mikey Graham (Michael Christopher Charles Graham), in Raheny, Dublin. Groep: 'Boyzone'. Songs: "Picture of you", "Love me for a reason", "Father and son", "Words", "Gave it all away", "Love is a hurricane". Solo: "You're my angel", "You could be my everything", "Baby, nothing's wrong".
1981
Geboortedag FR zanger-songwriter Johan van der Veen, in Dokkum. Hij vormde het duo 'Twarres', met zangeres Mirjam Timmer. Songs: "Wêr bisto", "She couldn't laugh", "Stream", "Children", "I'll see you". Een comeback van Twarres in 2007 ging niet door toen bleek dat Johan de erfelijke -en ongeneeslijke- spierziekte 'Ataxie van Friedreich' had.
1986
Geboortedag NL zangeres Charlène (Charlène de Lange), in Tilburg. Levensliedjes. Ze werd ontdekt door Marianne Weber. Zong: "Elke zonnestraal ben jij", "'n Bosje rozen voor je moeder", "De laatste reis", "Engel in mijn droom", "Griekse nacht", "Boem boem boem", "Twiedeliedie", "Vandaag is mijn dag", "Mijn hart kent geen geheimen", "Denk ik aan jou".
1990
Sterfdag US zanger-songwriter en gitarist Lew DeWitt (Lewis Calvin DeWitt, 1938-90). Nierziekte. Country, C&W, gospel. Hij was de tenor van de groep The Statler Brothers. Songs: "Flowers on the wall", "Things", "Since then", "Ruthless", "The strand", "The movies", "Do you remember these", "The class of '57", Bed of Rose's". Solo: "You'll never know", "She went a little bit farther", "Brown eyes".
2000
Geboortedag Australische zangeres en songwriter Tones and I (Toni Watson), in Mount Martha, Mornington Peninsula. Songs: "Dance monkey", "Johnny run away", "Jimmy", "Never seen the rain", "The kids are coming".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2022 Deze Dag | Copyright en disclaimer