Deze Dag in de Geschiedenis

12 januari

Geboortedag burgemeester Van Roijen (1861-1938)

Burgemeester I.A. van Roijen in 1925

12 januari in Groningen

1701
Groningen en Friesland gaan (eindelijk) over op de Gregoriaanse kalender (die was al in 1582 door paus Gregorius XIII ingevoerd in de meeste volledig katholieke landen, i.p.v. de oude 'Juliaanse' kalender).
1861
Geboortedag GR bestuurder Isaac Antoni van Roijen (of van Royen, 1861-1938), in Groningen. Liberaal. Hij was 36 jaar burgemeester van Hoogezand (van 1890 tot 1926), een record. In 1892 werd hij ook lid van Provinciale Staten. Bij zijn vertrek als burgemeester in 1926 werd hij geëerd met een stenen bank in het Westerpark in Hoogezand. De Burgemeester van Royenstraat is naar hem genoemd. Hij trouwde met met Anna Margaretha Feith (1868-1940), een achterkleindochter van Rhijnvis Feith. Zoon van mr. Berend van Roijen (1833-93), advocaat en van 1872-80 burgemeester van Groningen. Hij overleed in 1938 in Groningen.
1921
Geboortedag GR winkelier Luit Kap (1921-2013), in Bierum. Hij stond bekend als 'de oudste winkelier van Groningen' met zijn winkel aan de Molenweg in Oudeschip, een combinatie van een warenhuis, een buurtsuper en een museum. Hij was daar rond 1958 begonnen. Hij en zijn vrouw kregen acht kinderen, waarvan twee drielingen. Na zijn 65e weigerde hij met pensioen te gaan. Hij overleed in 2013 (92 jaar oud) aan de gevolgen van een hersenbloeding.
1973
Geboortedag GR organisator, producer, zanger en gitarist Chris Garrit (Christiaan Johan Michiel Garrit), in Nijmegen. Nederlands-Catalaanse ouders. Verhuisde op zijn 9e naar Groningen. Energieke muziekpromotor en muziekprogrammeur. Hij was van 2011-16 de eerste 'nachtburgemeester' van Groningen. Speelde in bands als 'Jammah Tammah' en 'The Gravediggers'. Bedacht en organiseerde diverse festivals in Groningen, o.a. 'Groningsch Peil' en het 'Gideon Music Festival' (en 'Psy-Fi' in Leeuwarden).
1974
Begin van de 'benzinedistributie' in Nederland, in verband met de 'oliecrisis' van 1973-74 (en een Arabische olieboycot). In Groningen hebben 7.000 particulieren en bedrijven extra benzine aangevraagd. Er waren eind 1973 ook al vier 'autovrije zondagen' afgekondigd. Achteraf bleek dat het kabinet-Den Uyl de oliecrisis ernstig had overdreven en dat de benzinedistributie al binnen een maand kon worden afgeschaft.
1985
Op de buitenijsbaan in het Stadspark in Groningen begint het Europees kampioenschap allround schaatsen voor vrouwen 1985 van de ISU. Andrea Schöne-Mitscherlich won de 500 m en zou namens de DDR Europees kampioene worden. Yvonne van Gennip, die de 3 en 5 km won, zou tweede worden. Ria Visser zou de 1500 m winnen. In 2018 zou bekend worden dat een koffertje met urinestalen van o.a. Van Gennip en Visser destijds spoorloos is verdwenen, maar alle betrokkenen ontkenden dat er doping in het spel was geweest.
1998
Sterfdag GR jurist mr. Gerrit Overdiep (1919-98). Hij was president van de Groninger rechtbank (1975-1986), amateur-historicus (hij verzorgde talloze publicaties) en oud-bestuurslid van het Groninger Museum; stapte in 1991 op na conflict met museumdirecteur Frans Haks (1938-2006). Zette zich in voor de restauratie van de Vesting Bourtange. Erudiet en eigenzinnig man en spraakmakend jurist. Hij woonde jarenlang in de monumentale boerderij Ter Hansouwe bij Peize.
2007
Op Schiermonnikoog wordt in het dorp het nieuwe deel van het gemeentehuis geopend door de Friese CdK Ed Nijpels. Aan de bouw was veel discussie voorafgegaan, de gemeenteraad keurde een modern ontwerp af en koos voor een ontwerp met een 'historische uitstraling'. Hier is o.a. de secretarie gehuisvest. Het complex is gebouwd naast en achter het oude klassieke witte gemeentehuis uit 1857.
2009
Energiebedrijf Essent maakt bekend dat het wordt overgenomen door het -veel grotere- Duitse energiebedrijf RWE, voor 9,3 miljard euro. De netwerkactiviteiten en de afvalverwerking van Essent gaan niet naar RWE. De overname gaat Essent-aandeelhouder Provincie Groningen zo'n 550 miljoen euro opleveren.

12 januari in Nederland

1930
Geboortedag NL acteur John Leddy (Johannes Nicolaas Leddy), in Den Haag. TV, theater en film. TV: speelde 'Koos Dobbelsteen' in de serie "Zeg 'ns Aaa", en 'Jan Engelmoer' in "De kleine waarheid"; rollen in talloze andere series en TV-films. Films: "Soldaat van Oranje", "Nosferatu: Phantom der Nacht", "Kwade reuk". TV: presentator "TV Dansant" (KRO, 1963). Begon als boekhouder. Vader van soap-actrice Rixt Leddy en beeldhouwster Roos Leddy.
1951
Geboortedag NL ondernemer en politicus Herman Heinsbroek (Hermanus Philippus Johannes Bernardus Heinsbroek), in Schiedam. LPF. Bijnaam: 'de Nederlandse Richard Branson'. Zoon van een jeneverstoker. Hij was in 2002 enkele maanden minister van Economische Zaken maar trad af na een conflict met zijn partijgenoot, minister van Volksgezondheid Eduard Bomhoff. Was topman van 'Arcade'. Richtte in 1994 TV10 (Gold) op, en in 1995 de muziekzender TMF. TV: presenteerde in 2006 "Recht door Zee" (KRO, samen met Sven Kockelmann). Werkte eerder als diplomaat in o.a. Istanbul en Brussel. Multimiljonair, rentenier en autoliefhebber.
1953
Geboortedag NL zakenman Willem Endstra (Willem Alexander Arnold Peter Minne Endstra, 1953-2004), in Amsterdam. Bijnaam: 'Stille Willem'. Geruchtmakend vastgoedhandelaar die werd verdacht van witwaspraktijken en activiteiten in het 'criminele circuit', waarbij hij zou zijn afgeperst door topcrimineel Willem Holleeder. In 2004 werd hij vermoord; in 2011 werd in het buitenland een verdachte aangehouden, een 47-jarige Rus, maar die overleed aan een hersenbloeding voor hij kon worden uitgeleverd.
1959
Geboortedag NL regisseur Mike van Diem, in Sittard. TV: series "Pleidooi" (1993) en "Flodder" (1993). Films: "Alaska", "De andere kant", "Godforsaken", "De surprise", "Tulipani: liefde, eer en een fiets". Oscar voor "Karakter", als 'beste niet-Amerikaanse film' (1998). Hij specialiseerde zich later in het regisseren van reclamefilms voor televisie.
1968
Geboortedag NL voetbaldoelman, trainer en scout Roy Beukenkamp, in Amsterdam. Bijnaam: 'de Beuk'. Hij stond bij FC Groningen onder de lat van 1998-2004. Eerdere clubs: AFC, DWV, Ajax, FC Den Haag, ADO Den Haag. Hij werd na zijn loopbaan als profvoetballer keeperstrainer en scout bij FC Groningen (tot 2008), scout bij FC Twente, jeugdscout bij PSV, en vanaf 2016 scout bij Manchester United. Hij had enkele jaren een eetcafé en partycentrum aan de De Millystraat in Zuidlaren, met de naam 'De Beuk'.
1976
De oud-ministers Bouke Roolvink (ARP, 1912-79) en Norbert Schmelzer (KVP, 1921-2008), en Elsevier-hoofdredacteur Ferry Hoogendijk, geven toe dat zij -tegen fikse betaling- de 'Gulf Oil Corporation' heimelijk adviezen hebben gegeven. Dat leidt tot een schandaal.
1979
Geboortedag NL acteur, TV-maker en internetondernemer Johnny de Mol (John Carel de Mol), in Laren. TV: series "GTST", "All stars", "Down met Johnny". Werkte als 'veejay' bij TMF ("100% Johnny"). Films: "Oesters van Nam Kee", "Zwartboek", "The emperor's wife", "Boy Ecury", "Cool", "Vet hard", "Patatje oorlog", "Valentino". Begon internetbedrijf 'Glamago' en expoiteerde restaurant 'The Mansion' in Amsterdam. Zoon van TV-producent John de Mol jr. en zangeres Willeke Alberti. Hij had relaties met o.a. Chantal Janzen, Bridget Maasland en Josje Huisman; sinds 2016 heeft hij een relatie met zangeres Anouk van Schie.
1979
Het kabinet besluit om een bataljon van 800 man beschikbaar te stellen voor de VN-vredesmacht 'Unifil' in Zuid-Libanon. De klus zou worden geklaard door het 44ste pantser-infanteriebataljon uit Zuidlaren, met daarin veel Groningse en Drentse militairen.
1992
Sterfdag NL politicus en bestuurder Harry van Doorn (Henry Willem van Doorn, 1915-92). KVP (tot 1968), PPR (1968-86), PvdA (1986-92). Hij was PPR-minister van CRM in het kabinet-Den Uyl (1973-77), voorzitter van de KVP (1954-62) en voorzitter van de KRO (1961-73). Door zijn inspanningen als minister werd een eind gemaakt aan de uitzendingen van de zeezender 'Radio Veronica' vanaf de Noordzee.
2003
Raymond van Barneveld uit Den Haag verovert zijn derde officieuze wereldtitel darts op de Embassy/Lakeside WPDC in het Engelse Frimley Green. 'Barney' verslaat Ritchie Davies uit Wales met 6-4. Barney won de BDO-titel eerder in 1998 en 1999, en zou opnieuw winnen in 2005. Op nieuwjaarsdag 2007 zou hij de PDC-wereldtitel winnen in Purfleet.
2009
Sterfdag NL quizmaster, presentator en stemacteur Kick Stockhuyzen (Willem Anton Frederik Stokhuyzen, 1930-2009). TV: studentenquiz "Tweekamp", "Herkent u deze melodie?", "Herkent u deze tijd?", "Ja, natuurlijk". Werkte zijn laatste jaren bij Omroep Max. Was als stemacteur o.a. de vaste stem van Walt Disney's 'Winnie The Pooh'. Begon (en eindigde) zijn loopbaan als medewerker van computerfirma IBM. Zat jarenlang voor de VVD in de gemeenteraad van Voorburg.
2020
Sterfdag NL acteur, regisseur, programmamaker en presentator Aart Staartjes (1938-2020). Gevolg van een verkeersongeluk met zijn brommobiel in Leeuwarden. TV: "De Stratenmaker op Zee show", "De Film van Ome Willem", "Jan J. de Bom v/h de Kindervriend", "Sesamstraat" ('Meneer Aart'), "Het Klokhuis", "Mevrouw de minister", "Waltz", "Dokter Tinus", "Als de dijken breken". Hij maakte een serie TV-documentaires, o.a. "Van Makassar tot Bovensmilde". Films: "Ibiza, zon en zonde", "Oorlogswinter", "Pinkeltje", "Kouwe kunstjes", "Nooit te oud".

12 januari in Wereld

1876
Geboortedag US schrijver, avonturier en goudzoeker Jack London (John Griffith Chaney, 1876-1916), in San Francisco. Onwettige zoon van de Ierse astroloog William Henry Chaney. Schreef: "White Fang", "The call of the wild", "The human drift", "Martin Eden", "The son of the wolf", "Before Adam", "John Barleycorn", "The road", "The game". Hij zocht naar goud in Klondike (Yukon, Canada) en Alaska. Was verder o.a. landloper, bootwerker en oorlogsverslaggever. Hij overleed in 1916 onder onduidelijke omstandigheden op zijn ranch in Glen Ellen, Californië.
1917
Geboortedag Indiase goeroe Maharishi Mahesh Yogi (Mahesh Prasad Varma, 1917-2008), in Chichli, Madhya Pradesh, India. Grondlegger van de Transcendente Meditatie (TM)-beweging. Bijnaam: 'the Giggling Guru'. In de jaren '60 en '70 studeerden talloze bekende mensen bij hem, o.a. Donovan en leden van The Beatles, The Rolling Stones en The Beach Boys. Hij verhuisde in 1990 naar Nederland en overleed in 2008 in zijn 'wereldhoofdkwartier' in een voormalig Franciscaans kloostercomplex, in Vlodrop, Limburg.
1944
Geboortedag US bokser Joe Frazier (Joseph William Frazier, 1944-2011), in Beaufort, South Carolina. Bijnaam: 'Smokin' Joe'. Zwaargewicht-kampioen 1970-73. Olympisch goud in Tokio 1964 (als amateur). Hij verscheen in totaal slechts 37 keer in de ring, en won daarvan 32 partijen, waarvan 27 keer op knock-out. Hij vocht driemaal tegen Muhammad Ali, en won één keer. Autobiografie: "Smokin' Joe Frazier" (1996). Hij overleed in 2011 aan leverkanker.
1950
Na een aanvaring in de monding van de Thames komen 64 opvarenden van de Engelse onderzeeboot 'Truculent' om het leven.
1955
Geboortedag US actrice Kirstie Alley, in Wichita, Kansas. TV: speelde 'Rebecca Howe' in de serie "Cheers"; series "Veronica's closet" en "Fat actress". Films: "Blind date", de "Look who's talking" serie, "It takes two", "Summer school", "Nevada", "Blonde", "Back by midnight" en talloze televisiefilms. Ze was van 1983-97 getrouwd met acteur Parker Stevenson.
1960
Sterfdag Britse romanschrijver Nevil Shute (Nevil Shute Norway, 1899-1960). Hij was ook vliegtuigbouwer en technicus. Schreef: "On the beach", "A town like Alice", "The far country", "The chequer board", "Round the bend", "The rainbow and the rose". Tijdens WO-II werkte hij aan bewapeningssystemen voor de luchtmacht, wat hij beschreef in zijn boek "Most secret". Hij woonde na WO-II in Australië, uit onvrede over de Britse overheidsbureaucratie, en sterft in Melbourne.
1970
Einde van de oorlog in Biafra. De Biafraanse strijders geven zich over aan Nigeria.
1971
Première van de TV-serie "All in the family" op de Amerikaanse CBS, met 'Archie en Edith Bunker' (Carroll O'Connor en Jean Stapleton). Voor het eerst in de geschiedenis van de -brave- Amerikaanse TV-series wordt een toilet doorgetrokken.
1976
Sterfdag Engelse misdaadschrijfster Agatha Christie (dame Agatha Mary Clarissa Miller, 1890-1976), in Torquay, Devon. Ze is de bestverkopende auteur aller tijden, er zijn ruim 4 miljard exemplaren van haar boeken verkocht. Ze creëerde de Belgische detective 'Hercule Poirot' en de Britse speurster 'Miss Marple' en schreef "Murder on the Orient Express", "Death on the Nile", "The mousetrap", "The murder of Roger Ackroyd", "And then there were none", "Dumb witness", "Death comes as the end", "The hollow", "Witness for the prosecution", "Curtain".
1981
Première van de wereldwijd succesvolle TV-soap "Dynasty" met Joan Collins als 'Alexis Carrington', John Forsythe (1918-2010) als 'Blake Carrington' en Linda Evans als 'Krystel Grant Jennings Carrington', op het Amerikaanse netwerk ABC. De serie is bedacht en geschreven door het echtpaar Richard en Esther Shapiro.
1995
Start van de geruchtmakende rechtszaak tegen de Amerikaanse sportheld O.J. Simpson (1947) in Los Angeles. Hij wordt verdacht van moord op zijn ex-vrouw Nicole Brown en haar vriend Ronald Goldman in 1994, maar zou na 11 maanden ondanks veel bewijsmateriaal worden vrijgesproken door de -grotendeels zwarte- jury. In een civiele zaak in 1997 zou O.J. wel schuldig worden bevonden en worden veroordeeld tot een schadevergoeding van in totaal 8,5 miljoen dollar. In 2007 werd hij voor een reeks andere ernstige misdaden veroordeeld tot 33 jaar gevangenisstraf; in 2017 kwam hij -na 9 jaar- vervroegd vrij wegens goed gedrag.
1998
Duitsland stort 200 miljoen D-Mark in een fonds voor hulp aan joodse nazi-slachtoffers in Oost-Europa.
2010
Haïti wordt getroffen door een verwoestende aardbeving met een kracht van 7.0 op de schaal van Richter. Er zijn naar schatting 230.000 doden en 1,5 miljoen mensen worden dakloos. De hoofdstad Port-au-Prince ligt grotendeels in puin. De ramp ontwricht het land volledig.
12 januari

Spice Girl Melanie C. is jarig (1974)

Melanie C. is jarig  (1974)

12 januari in Muziek

1926
Geboortedag US zanger-songwriter en gitarist Ray Price (1926-2013), in Perryville, Texas. Bijnaam: 'The Cherokee Cowboy'. Groeide op in Dallas. C&W, country. Songs: "For the good times", "I'd rather be sorry", "Crazy arms", "Run boy", "Release me", "Heartaches by the number", "If you don't, somebody else will", "My shoes keep walking back to you", "City lights", "I won't mention you again", "She's got to be a saint". Bleef optreden tot op zeer hoge leeftijd. Hij overleed in 2013 aan de gevolgen van alvleesklierkanker.
1930
Geboortedag US zanger en gitarist Glenn Yarbrough (Glenn Robertson Yarbrough, 1930-2016), in Milwaukee, Wisconsin. Folk. Songs: "Seven daffodils", "Thank you lord", "She", "Summer sunshine", "The house of the rising sun", "I could have been a sailor", thema van de film "Baby, the rain must fall". Zong van 1959-63 als tenor bij de groep 'The Limeliters'. Was een bekend zeezeiler. Hij leed aan dementie en stierf aan de gevolgen daarvan in 2016.
1941
Geboortedag Britse zanger en stemacteur Long John Baldry (John William Baldry, 1941-2005), in Londen. Hij was ruim 2 meter lang. Blues, pop. Begon in de legendarische Britse bluesband 'Blues Incorporated'. Was later lid van 'Steam Packet' (eerste Engelse 'supergroep'), en 'Bluesology'. Talent scout, ontdekte grote namen als Mick Jagger, Charlie Watts en Rod Stewart. Solo: "Let the heartaches begin", "Hold back the daybreak", "Mexico", "Morning dew", "It ain't easy", "It still ain't easy", "Thrill's a thrill", "Annabella". Hij overleed in 2005 in Vancouver, Canada aan de gevolgen van een longinfectie.
1952
Geboortedag US zanger-songwriter en gitarist Ricky Van Shelton, in Danville, Virginia. Country, C&W, gospel. Songs: "Somebody lied", "I'll leave this world loving you", "From a jack to a king", "Rockin' years" (met Dolly Parton), "I don't care", "Wild eyed dream", "I am a simple man", "Backroads". Hij heeft ook enkele gospelalbums gemaakt. In 2006 stopte hij met optreden.
1974
Geboortedag Britse zangeres-songwriter Mel C of Melanie C (Melanie Jayne Chisholm), in Liverpool. Groep: 'The Spice Girls' (ze was 'Sporty Spice'). Songs: "Wannabe", "2 become 1", "Say you'll be there", "Mama", "Spice up your life", "Too much". Solo: "I turn to you", "Never be the same again" (met Lisa 'left eye' Lopes), "Northern star", "Dirty listening", "On the horizon", "Let's love", "Yeh yeh yeh", "Better alone", "First day of my life".
1974
Het team van het NCRV-TV-programma 'Farce Majeur' (met Jan Fillekers en Henk van der Horst gekleed als oliesjeiks) biedt het eerste exemplaar van de carnavalskraker "Kiele kiele Koeweit" aan Mahmoed Rabbani (1934-2002) aan, de Palestijnse zakenman en (dan) honorair consul van Koeweit in Nederland. Het lied zou een diplomatiek relletje veroorzaken en Rabbani zou er door in problemen komen in de Arabische wereld. Dat berustte waarschijnlijk op een misverstand, omdat de regering van Koeweit de (onschuldige) tekst niet goed had begrepen. Het liedje zou naar de derde plaats in de top-40 stijgen.
1991
Geboortedag Engelse zangeres-songwriter en actrice Pixie Lott (Victoria Louise Lott), in Bromley, Londen. Groeide op in Essex. Songs: "Mama do", "Boys and girls", "Kiss the stars", "Bright lights (good life)", "All about tonight", "No good for me" (met Lisa Lois), "Nasty". Begon als kindactrice is de musical "Chitty Chitty Bang Bang" en "Celebrate The Sound of Music" (BBC1).
1992
Geboortedag NL zangeres-songwriter Maaike Ouboter, in Gouda. Ze verloor haar beide ouders toen ze op de middelbare school zat. Ze werd bekend dankzij het TV-programma "De beste singer-songwriter van Nederland". Songs: "Dat ik je mis", "Maarten", "Jij de koning", "A fool's pride" (met Michael Prins).
2003
Sterfdag Brits-Australische basgitarist-toetsenist-zanger-songwriter Maurice Gibb (1949-2003). Complicaties tijdens een operatie aan zijn ingewanden. Zijn dood zou het eind betekenen van de groep 'The Bee Gees'. Songs: "How deep is your love", "Spicks and specks", "Alone", "Staying alive", "Night fever", "Massachusetts", "World", "Words", "You win again". Tweelingbroer van Robin Gibb en broer van Barry Gibb en Andy Gibb (1958-88). Hij was van 1969-73 getrouwd met zangeres Lulu.
2004
Sterfdag US zanger-songwriter Randy VanWarmer (Randy Van Warmer, 1955-2004). Leukemie. Songs: "Just when I needed you most", "I guess it never hurts to hurt sometimes", "Suzi found a weapon", "I will hold you", "I'm in a hurry (and don't know why)". Schreef hits voor o.a. 'Alabama' en 'The Oak Ridge Boys'.
2010
Sterfdag NL accordeonist Henny van Voskuylen (Hendrik Frederik Evert van Voskuylen, 1941-2010). Volksmuziek, evergreens en operamelodieën. Groep: accordeonduo 'De Kermisklanten', samen met zijn echtgenote Coby van Voskuylen-Mol (Coby Mol). Liedjes: "Zigeunertango", "De liefdestango", "Ode aan Manuela", "Kleine liefdesmelodie", "In gedachten zie ik 't kerkje weer" (als 'Duo X', met zang van Pierre Kartner en Annie de Reuver). Het duo was ook populair in Duitsland (als 'Die Kirmesmusikanten') en België. Henny leed aan de spierziekte 'PSMA'.
2013
De Zeeuwse band 'Racoon' wint de Popprijs 2012 op het muziekfestival Noorderslag 2013 in Groningen. De prijs bestaat uit een cheque van 10.000 euro en een beeldje.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer