Deze Dag in de Geschiedenis

13 januari

Euroborg dag 2006

De Euroborg in 2006, gezien vanaf het dak van de Mediacentrale

13 januari in Groningen

1935
Geboortedag GR journalist Ton van der Werf (Antonius Johannes Walfried van der Werf, 1935-2003). Schreef van 1969-95 voor het 'Nieuwsblad van het Noorden', o.a. over kerk en geloof. Wilde aanvankelijk priester worden. Hij was actief in de stedenband Groningen-Moermansk. Hij overleed in 2003.
1967
In Hoogeveen demonstreren ruim 300 mensen zonder werk uit Noord-Nederland tegen de groeiende werkloosheid. Initiatiefnemer van het protest is vakbondsbestuurder C. Annen. Met meer dan 100.000 werklozen is (dan) een naoorlogs record bereikt.
1979
Eerste uitzending op Radio Noord van de populaire moppenrubriek 'De Stamtoavel' (1979-98) in het Groninger Programma op zaterdag. Chef-moppentapper is Winus van der Laan (of Wines van der Laan, Doewinus van der Laan) uit Winschoten, zijn rechterhand is Jan Stratingh uit Groningen. Andere moppentappers waren o.a. Fred van Dijk, Gerard Jonker en Jaap Bijmolt. De eerste moppen zijn opgenomen in Hotel Java in Veendam o.l.v. programmamaker Rob Zandvoort.
1994
De Mobiele Eenheid ontruimt de gekraakte Westerkerk (1906) aan de Kraneweg in Groningen (de kerk was al sinds 1986 buiten gebruik). De krakers plegen geen verzet, maar zouden een jaar later terugkeren, en op 17-1-1995 brandende barricades oprichten. De ME arresteert dan zes krakers. De Westerkerk zou ondanks alle acties en protesten in 1995 worden gesloopt. Op de plaats van de kerk zou een appartementencomplex worden gebouwd.
1995
De Engelse puzzel- en spellenfabriek MB (Milton Bradley) in Ter Apel, met 162 werknemers, wordt door het moederbedrijf gesloten, ondanks miljoenenwinsten. Productie in Ierland bleek goedkoper. Een protestactie bij het MB-hoofdkantoor in Londen, een speciale 'Task Force' en CdK Henk Vonhoff (1931-2010) kunnen niet voorkomen dat de fabriek op 23-2-1995 zou sluiten. Op de dag af 9 jaar later (in 2004) zou ook de sluiting van het distributiecentrum van MB-Hasbro in Ter Apel, met 18 werknemers, worden aangekondigd.
1998
Wethouder Klaas Swaak (PvdA, 62) van Groningen treedt plotseling af wegens 'oververmoeidheid'. Swaak was in 1992 Piet Huisman opgevolgd, die moest opstappen n.a.v. de GKB-affaire. In latere jaren zou Swaak van zich doen spreken als (zeer) kritisch PvdA-lid, publicist en schrijver van memoires, verhalen en romans (o.a. "De hete adem", "Thuiskomst en andere verhalen" en "Hongerige Wolf").
2002
Dominee Jan Ridderbos doet stof opwaaien met een 'Harry Potter kerkdienst' in de gereformeerde Gorechtkerk in Haren. Volgens critici 'horen tovenarij, hekserij en occultisme niet in de kerk thuis' en is tovenaarsleerling Harry een 'duivels symbool'. De zaak krijgt veel publiciteit in de landelijke media.
2006
Officiële opening van het 'Euroborg'-voetbalstadion in Groningen door Arjen Robben, met de competitiewedstrijd FC Groningen - SC Heerenveen (2-0). Op 7-1-2006 was het stadion al officieus geopend met de vriendschappelijke 'proefwedstrijd' FC Groningen - BV Veendam (5-0). De Euroborg is ontworpen door architect Wiel Arets. Het stadion biedt -aanvankelijk- plaats aan 19.814 toeschouwers (na een uitbreiding in 2008 bijna 22.500 zitplaatsen). De kosten bedroegen 45,5 miljoen euro. Rondom het stadion komen o.a. kantoren, winkels, onderwijsinstellingen, twee woontorens, een megabioscoop en een treinstation.
2019
Dammer Roel Boomstra (25) uit Groningen wordt -in de studio van RTV Drenthe in Assen- voor de tweede keer wereldkampioen dammen door de Russische titelhouder Alexander Schwarzman in een tweekamp te verslaan. Een barrage moet uitsluitsel brengen omdat er na de twaalf reguliere partijen geen winnaar was. In 2016 won Roel Boomstra zijn eerste wereldtitel.

13 januari in Nederland

1916
In een zware noordwesterstorm breekt 's nachts bij hoog water de Zuiderzeedijk op drie plaatsen door. Veel steden en dorpen (o.a. Kampen, Volendam en zelfs Nijkerk) en uitgestrekte landerijen komen onder water te staan. Ook elders breken dijken door, delen van Noord-Holland, Utrecht, Gelderland en Overijssel overstromen. De stormramp zou leiden tot de 'Zuiderzeewet' (1918), dijkverzwaring, en uiteindelijk tot de aanleg van de Afsluitdijk (1932 gereed).
1956
Geboortedag FR voetballer en voetbaltrainer Jan Schulting, in Nij Beets. Hij voetbalde zelf bij SC Emmeloord en Dijka Steenwijk, en bij SC Heerenveen (tot 1988). Trainer: o.a. BV Veendam (1994-97), VVOG, Cambuur Leeuwarden, FC Omniworld, WHC Wezep, SV Urk, Flevoboys, SC Heerenveen (vrouwen). Zijn dochter Suzanne Schulting (geboren in Groningen) is shorttrack- en langebaanschaatsster.
1966
Geboortedag NL schaatser Leo Visser (Leendert Visser), in Haastrecht. Europees en wereldkampioen allround in 1989. Zilver (5 km.) en brons (10 km.) op de Olympische winterspelen in Cargary 1988; hij was Nederlandse vlaggendrager bij de opening van de spelen in Albertville 1992 en won daar bonzen medailles op de 1.500 en 5.000 meter; hij was 'chef de mission' op de spelen in Salt Lake City 2002. Na zijn schaatscarrière werd hij piloot-gezagvoerder bij de KLM. Hij is getrouwd met ex-schaatsster Sandra Voetelink.
1970
Geboortedag NL-Amerikaanse actrice, fotomodel en presentatrice Anna Marie Goddard (Anna-Marie Simone Lampe), in IJsbrechtum, Friesland. Seksidool. Films: "Austin Powers in goldmember", "The master of disguise", diverse 'Playboy'-producties. Ze trouwde met de Amerikaan Colin Goddard.
1981
Geboortedag NL bestuurder-politicus Klaas Dijkhoff (Klaas Henricus Dominicus Maria Dijkhoff), in Soltau, Duitsland (zijn vader was daar gelegerd als landmachtofficier). VVD. Fractievoorzitter Tweede Kamerfractie VVD vanaf 2017. Hij was van 2015-17 staatssecretaris van Veiligheid en Justitie in het kabinet-Rutte II (en ook korte tijd demissionair minister van Defensie, als opvolger van de afgetreden Jeanine Hennis-Plasschaert). Eerder was hij gemeenteraadslid in Breda en Tweede Kamerlid. In 2017 won hij de TV-quiz "De Slimste Mens". Politicus van het Jaar 2018.
1989
Geboortedag Sloveense voetballer Tim Matavz, in Sempeter pri Gorici, Joegoslavië. Aanvaller, goaltjesdief. FC Groningen (2007-11). PSV kocht hem in 2011 van FC Groningen voor 6 miljoen euro. Daarna: FC Augsburg (dat hem verhuurde aan Genoa CFC en 1. FC Nürnberg), en Vitesse (vanaf 2017). Hij debuteerde in 2010 in het Sloveense nationale elftal.
1998
Sterfdag NL psycholoog, schrijver, publicist en columnist Piet Vroon (Pieter Adrianus Vroon, 1939-98). Zelfmoord na een periode van psychische problemen en affaires. Zoon van een molenaar. Spraakmakend wetenschapper en criticus, richtte zijn pijlen vooral op de psychologie en het universitaire onderwijs. Schreef: "Allemaal psychisch", "Wolfsklem", "Kopzorgen", "De ziel te lijf", "Prutswerk!: veertig klachten aan de Schepper". Lijfspreuk: "Wij modderen voort".
1999
Sterfdag NL architect Aldo van Eyck (Aldo Ernest van Eyck, 1918-99). Hartstilstand in Loenen aan de Vecht. Medeoprichter (in 1953) en lid van 'Team 10'. Was daarvoor betrokken bij COBRA. Zijn meesterwerk is het Burgerweeshuis in Amsterdam (1960). Ander werk: Woondorp Nagele in de Noordoostpolder (1955), Sonsbeekpaviljoen te Arnhem. Hij ontwierp tussen 1947 en 1978 honderden kinderspeelplaatsen en speeltoestellen voor de gemeente Amsterdam. Zoon van de dichter Pieter Nicolaas van Eyck (1887-1954).
1999
Oud-(bonds)kanselier Helmut Kohl (1930-2017) van Duitsland krijgt het 'Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw'.
2004
Conrector en docent Hans van Wieren van het Terra College in Den Haag wordt op school vermoord door de 17-jarige scholier Murat Demir, die op het punt stond om langdurig te worden geschorst wegens wangedrag. De moord zou leiden tot geschokte reacties in het hele land en discussies over veiligheid op scholen.
2010
Sterfdag NL modeontwerper Edgar Vos (1931-2010). Hartaanval in Florida, tijdens vakantie. Geboren in Makassar, Nederlands Indië als zoon van een gezaghebber op een pakketboot. Hij werd beschouwd als één van de meest invloedrijke NL modeontwerpers van zijn tijd en werd samen met Max Heymans (1918-97) en Frank Govers (1932-97) gerekend tot 'de grote drie van de Nederlandse mode'.
2011
Sterfdag NL ondernemer Albert Heijn (1927-2011). Hij sterft in zijn 19e eeuwse kasteel Puddlestone Court in Hereford, Engeland. Hij was tussen 1949 en 1989 manager, directeur en president van Albert Heijn (later 'Koninklijke Ahold') en voorzitter van de raad van bestuur. Bouwde zijn bedrijf uit tot een internationale onderneming. Hij was een kleinzoon van zijn naamgenoot Albert Heijn (1865-1945), die het bedrijf begon met een kruidenierswinkel in Oostzaan. Broer van Gerrit Jan Heijn (1931-87), bestuurder en grootaandeelhouder, die bij een ontvoering in 1987 werd vermoord door de werkloze ingenieur Ferdi Elsas (Ferdi E.).
2011
Sterfdag DR politicus-bestuurder Albert-Jan Evenhuis (1941-2011). VVD. Hij moest in 1989 aftreden als staatssecretaris van Economische Zaken vanwege een dubieuze financiële privétransactie. Tweede Kamerlid van 1973-86. Raakte in 1997 opnieuw in opspraak n.a.v. de GKB-affaire in Groningen (hij werd in 1999 vrijgesproken van oplichting, maar kreeg wel een boete van 50.000 gulden voor belastingfraude). Was van 1970-82 Statenlid in Drenthe. Begon als onderwijzer en leraar geschiedenis in Emmen en Meppel, en als voorzitter van de JOVD, district Noord. Persprijs 1990 van de Gronings-Drentse journalistenvereniging.

13 januari in Wereld

1919
Geboortedag US acteur en presentator Robert Stack (Charles Langford Modini Stack, 1919-2003), in Los Angeles. TV: speelde 'Eliot Ness' in de serie "The Untouchables"; presenteerde de US serie "Unsolved mysteries" (1987-2002). Films: "Written on the wind", "Bullfighter and the lady", "Airplane!", "1941", "Dangerous curves", "Killer Bud", "Joe versus the volcano". Hij was van 1956 tot zijn dood getrouwd met actrice Rosemarie Bowe. Hij overleed in 2003 aan een hartaanval.
1941
Sterfdag Ierse schrijver en dichter James Joyce (James Augustine Aloysius Joyce, 1882-1941). Hij overlijdt in Zwitserland na een oogoperatie. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste schrijvers van de 20e eeuw. Schreef: "Ulysses" (16 juni is jaarlijks 'Bloomsday', de dag waarop "Ulysses" zich afspeelt; overal ter wereld lezen Joyce-adepten elkaar dan stukken voor uit de roman), "Finnegans wake", "A portrait of the artist as a young man", "Dubliners". Dichtbundels: "Pomes Penyeach", "Chamber music".
1944
Geboortedag US actrice en zangeres Stockard Channing (Susan Antonia Williams Stockard), in New York. Speelde 'Rizzo' in de film "Grease". Andere films: "Six degrees of separation", "The big bus", "The fortune", "Meet the Applegates". "Heartburn", "Smoke", "Without a trace", "Practical magic", "Anything else". TV: series "The West wing", "Out of practice", "The good wife" (2012-16). Zong (in de film "Grease"): "Look at me, I'm Sandra Dee" en "There are worse things I could do".
1955
Geboortedag US schrijver Jay McInerney (John Barrett McInerney jr.), in Hartford, Connecticut. Schreef: "Bright lights, big city", "The last of the savages", "Ransom", "Story of my life", "Brightness falls", "The good life", "Bright, precious days", "Model behavior", "How it ended: new and collected stories".
1970
Geboortedag Italiaanse wielrenner Marco Pantani (1970-2004), in Cesena. Bijnamen: 'Olifantje' en 'de Piraat'. Hij won in 1998 zowel de Tour de France als de Giro d'Italia. Werd in 1999 -als drager van de roze leiderstrui- op de voorlaatste dag uit de Giro d'Italia genomen omdat hij werd verdacht van dopinggebruik. Hij overleed in 2004 in een hotel in Rimini aan een hartaanval veroorzaakt door een cocktail van cocaïne en antidepressiva, na al een poos gekweld te zijn door zware depressies omdat zijn carrière was ingezakt.
1972
Geboortedag US actrice en model Nicole Eggert (Nicole Elizabeth Eggert), in Glendale, Californië. TV: speelde 'Summer Quinn' in de serie "Baywatch", en 'Chrissie Hooker' in de serie "T.J. Hooker". Films: "Sleeping beauties", "Bartender", "Thank you, goodnight", "Cockroach hotel".
1977
Geboortedag Engelse acteur Orlando Bloom (Orlando Jonathan Blanchard Bloom), in Canterbury. Speelde 'Legolas' in de "The Lord of the Rings"-filmtrilogie. Andere films: "Black hawk down", "Troy", "Wilde", "Ned Kelly", "Pirates of the Caribbean"-serie, "Kingdom of heaven".
1978
Geboortedag Belgische voetballer Chris de Witte, in Antwerpen. Aanvaller. Speelde van 2003-05 voor FC Groningen en eerder voor KSK Hoboken, Anderlecht en FC Twente. Bouwde na 2005 zijn actieve carrière af bij VV Schoten in België.
1978
Sterfdag US politicus-bestuurder Hubert Humphrey (Hubert Horatio Humphrey, 1911-78). Kanker. Democratisch vicepresident onder Lyndon B. Johnson (1964-68). Hij verloor in 1968 de presidentsverkiezing van Richard Nixon en deed in 1972 een vergeefse gooi naar de Democratische nominatie.
1991
De USSR slaat hardhandig een opstand in Litouwen neer. Het TV-station wordt bestormd: 11 doden.
1999
De Amerikaanse basketballer Michael Jordan (1963) beëindigt zijn carrière bij de Chicago Bulls (zes NBA-titels) en in het nationale 'Dream Team' (twee keer Olympisch goud). Hij wordt de 'beste baskerballer aller tijden' genoemd. Bijnaam: 'Air Jordan'. In 2001 besloot hij terug te keren in de NBA, en -tot 2003- voor de Washington Wizards te gaan spelen, de club waar hij (toen) ook voorzitter en mede-eigenaar van was.
2002
Tijdens het kijken naar een footballwedstrijd op TV in het Witte Huis verslikt de Amerikaanse president George W. Bush zich in een pretzel (krakeling) en valt flauw. Hij houdt er een schaafwond op zijn wang en een dikke lip aan over.
13 januari

Suggs is jarig (1961)

Suggs is jarig  (1961)

13 januari in Muziek

1864
Sterfdag US zanger-songwriter Stephen Foster (Stephen Collins Foster, 1826-64). Te veel alcohol. Folk. Songs: "Oh Susanna", "Jeanie with the light brown hair", "My old Kentucky home", "America the beautiful", "Home on the range", "Swanee River (old folks at home)", "Camptown races", "Beautiful dreamer", "Nobody knows the trouble I've seen".
1910
Voor het eerst in de geschiedenis worden -o.l.v. radiopionier en operaliefhebber Lee de Forest (1873-1961)- volledige opera's rechtstreeks via de radio uitgezonden, in de Verenigde Staten. Het gaat om de opera's "Cavalleria Rusticana" en "I Pagliacci". De Napolitaanse tenor Enrico Caruso (1873-1921) is de ster in het New York Metropolitan Opera House. Een dag eerder was al geëxperimenteerd met delen van de opera "Tosca".
1938
Geboortedag Australische gitarist, zanger-songwriter en dichter Daevid Allen (Christopher David Allen, 1938-2015), in Melbourne. Bijnaam: 'Divided Alien'. Hij was mede-oprichter van de bands 'Soft Machine' (in 1966) en 'Gong' (in 1967), de 'spacerockgroep' waarin hij -af en aan- zijn hele leven zou blijven spelen. Hij overleed in 2015 aan kanker.
1947
Geboortedag Engelse gitarist, fluitist en songwriter John Lees (John Joseph Lees), in Oldham, Lancashire. Medeoprichter van de groep 'Barclay James Harvest'. Songs: "Titles", "Life is for living", "Early morning", "Poor boy blues", "Friend of mine", "Waiting for the right time". Solo-album: "A major fancy".
1955
Geboortedag Zuid-Afrikaanse zanger-songwriter, gitarist, toetsenist en producer Trevor Rabin (Trevor Charles Rabin), in Johannesburg. Groep: tweede generatie 'Yes', vanaf 1983. Songs: "Owner of a lonely heart", "Love will find a way", "Rhythm of love". Daarna solo, o.a. als soundtrack-componist voor TV-series en voor films als "Twister", "Con Air" en "Eraser".
1955
Geboortedag Australische zanger-songwriter en gitarist Paul Kelly (Paul Maurice Kelly), in Adelaide. Hij wordt geboren in een taxi. Rock, folk, country, bluegrass, dub reggae. Leidde talloze bands, o.a. 'The Dots', 'The Coloured Girls', 'The Messengers', 'The Stormwater Boys', 'Uncle Bill', 'Professor Ratbaggy' en 'The Boon Companions'. Songs: "Darling it hurts", "Dumb things", "To her door", "Roll on summer", "Won't you come around", "New found year".
1955
Geboortedag US drummer Freddie White (Fred White), in Chicago. Groep: 'Earth, Wind & Fire', vanaf 1975-87. Songs: "Shining star", "September", "Sing a song", "Fantasy", "Getaway", "Got to get you into my life", "Let's groove", "Magnetic". Broer van groepsleden Maurice White (1941-2006) en Verdine White.
1961
Geboortedag Engelse zanger en presentator Suggs (Graham McPherson), in Hastings. Ska, pop. Groep: 'Madness', 1978-86. Viel op door zijn 'geezer vocals' en zijn vreemde podiumgedrag. Songs: "Embarrassment", "One step beyond", "Nightboat to Cairo", "Baggy trousers", "My girl", "Our house", "House of fun", "Yesterday's man", "Lovestruck". Probeerde het na 1986 zonder veel succes met de groep 'The Madness'. Solo: "Oranges and lemons again" (met Jools Holland). TV: presenteerde de Britse spelshow "Night fever" en de reisshow "The Italian job". Radio: presentator "Party classics" (Virgin FM). Schreef: "Suggs & the city".
1969
Het soundtrack-album "Yellow Submarine" van The Beatles komt uit. Het bevat ook een aantal orkeststukken van George Martin (1926-2016).
1979
Sterfdag US zanger-songwriter, pianist en producer Donny Hathaway (1945-79). Zelfmoord: hij springt van de 15e verdieping van het Essex House Hotel in New York City. Leed onder zware depressies. Groeide op in Saint Louis, Missouri. R&B, soul, gospel. Songs: "The ghetto", "Someday we'll all be free", "I love you more than you'll ever know", "To be young, gifted and black"; "You've got a friend", "The closer I get to you", "You are my heaven", "Where is the love" en "Back together again" (met Roberta Flack).
2010
Sterfdag US zanger-songwriter en drummer Teddy Pendergrass (Theodore DeReese Pendergrass, 1950-2010). Gevolgen van kanker. Soul, R&B, gospel, jazz. Groep: 'Harold Melvin and The Blue Notes', tot 1975. Solo: "If you don't know me by now", "The love I lost", "I don't love you anymore", "I want to be your lover", "Joy", "Close the door", "Turn off the lights", "Hold me" (met Whitney Houston). Begon als gospelzanger, en als drummer bij 'The Cadillacs'. Hij raakte verlamd bij een auto-ongeluk in 1982.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer