Deze Dag in de Geschiedenis

16 januari

Jan Palach dag 1969

Gedenkteken voor Jan Palach op het Wenceslasplein in Praag

16 januari in Groningen

1219
Grote delen van Noord-Nederland en het Zuiderzeegebied lopen onder water door de 'eerste Sint Marcellusvloed' (16 januari is de naamdag van de heilige Marcellus I, van 308-309 na Chr. was hij de dertigste paus van de RK kerk). Tienduizenden mensen zouden verdrinken. De vloed leidde er toe -samen met enkele andere grote overstromingen- dat in Nederland twee grote binnenzeeën ontstonden: de Zuiderzee en de Waddenzee. De 'tweede Sint-Marcellusvloed' vond plaats van 15 op 16 januari 1362, en trof alle landen rondom de Noordzee; in Nederland braken dijken door en liepen grote delen van het land onder water.
1982
De 13e Oldambtrit -over 58 km.- wordt gewonnen door Henk Ensing (hij zou de rit 5 jaar later, in 1987, opnieuw winnen). Bij de vrouwen wint Hennie Ebbinge, net als in 1980. De Oldambtrit, met start en finish in Scheemda, behoort tot de 14 natuurijsklassiekers die in Nederland gehouden worden.
1990
Bestuurder Jan Jonkers (1939-2020, PvdA) is -tot oktober 2000- de nieuwe burgemeester van Appingedam. Hij was daarvoor bijna tien jaar lang burgemeester van Zweeloo. Hij volgt in Appingedam Chris de Loor op. In 2001 zou Jonkers nog even waarnemend burgemeester van Reiderland zijn.
2008
Moederbedrijf Cosun kondigt aan dat de suikerfabriek van de Suiker Unie in de stad Groningen per direct de poorten sluit, omdat vanwege Europese regelgeving minder suiker in Nederland geproduceerd mag worden. De suikerfabriek in Hoogkerk, die Cosun in 2006 overnam van CSM, blijft wel open. Een klein deel van de 98 personeelsleden van de fabriek in Groningen kan in Hoogkerk aan de slag. Ook de suikerfabriek van Cosun in Dinteloord blijft open. In de stad Groningen werden sinds 1914 suikerbieten verwerkt.
2013
Sterfdag GR politicus, bestuurder en boer Ru Clevering (Rubertus Jacob Clevering, 1914-2013). Waterschapsman. Voorvechter van landschap en monumenten. Hij was vanaf 1938 boer op de boerderij 'Huninga' bij Eenrum. In 1948 was hij mede-oprichter van de VVD. Lid van Provinciale Staten van Groningen (1950-74). Voorzitter van het waterschappen Hunsingo (1955-79), Electra (1968-79) en Ommelanderzeedijk (1968-79). In 2007 kregen de Lauwerssluizen bij Lauwersoog zijn naam: de 'R.J. Cleveringsluizen'. Hij was getrouwd met Tine Meijer (1914-1981), naar wie de 'Tine Clevering-Meijerprijs' vernoemd is.
2013
Sterfdag GR theatermaker, producent, omroepman, schrijver en politicus Dominic van Vree (1955-2013). Hartstilstand. Creatieve inspirator, docent, coach, bedenker en wandelaar. In de jaren '90 was hij directeur van de lokale omroep OOG in Groningen. Van 2003-09 was hij directeur van theater 'De Steeg'. Namens de PvdA zat hij enkele jaren in de Groninger gemeenteraad.
2016
De Popprijs 2015 wordt op het festival Noorderslag 2016 in Groningen uitgereikt aan het hiphopcollectief New Wave. De -verrassende- jurykeuze is omstreden, een deel van het publiek verlaat de zaal. Voor het eerst is de traditionele 'bierdouche' afgeschaft. De prijs bestaat uit een cheque van 10.000 euro en een beeldje.

16 januari in Nederland

1918
Geboortedag NL dichteres Nel Benschop (1918-2005), in Den Haag. Ze werd opgevoed door streng gereformeerde ouders. Onderwijzeres. Volksdichter, vooral bekend om haar religieuze gedichten. Bijnaam: 'dichteres van de troost'. Bundels: "Gouddraad uit vlas", "Wit als sneeuw", "Sporen in het zand", "de nacht gaat weer voorbij", "Zie de mens". Ze overleed in 2005.
1923
Geboortedag NL politicus-bestuurder Willem Aantjes (1923-2015), in Bleskensgraaf. ARP en CDA. Hij werd in 1977 voorzitter van de CDA Tweede-Kamerfractie. In 1978 stapte hij op toen het RIOD (o.l.v. Loe de Jong) bekend maakte dat hij tijdens WO-II lid was van de SS (de 'Germaansche SS'), en als bewaker had gewerkt in strafkamp Port Natal in Assen. In 1979 wees onderzoek uit dat het 'foute' gedrag minder ernstig was geweest: hij had in Assen zelfs dwangarbeid moeten verrichten. Hij maakte een comeback als voorzitter van de 'Kampeerraad' en vicevoorzitter van de 'Raad voor de Volkshuisvesting'. Hij overleed in 2015.
1945
Geboortedag NL voetballer en trainer Wim Suurbier (Wilhelmus Lourens Johannes Suurbier, 1945-2020), in Eindhoven. Verdediger, rechtsback. Clubs als speler: o.a. Ajax (1964-76, 392 competitiewedstrijden), Schalke 04, Metz, Sparta, Los Angeles Aztecs, San Jose Earthquakes, Seiko Hong Kong; speelde 60 interlands in Oranje (3 goals). Werkte als trainer vooral in de V.S. Hij stond bekend om zijn grappen in de kleedkamer (samen met Ruud Krol vormde hij bij Ajax het komisch duo 'Schnabbel en Babbel'). Hij overleed in 2020 na een hersenbloeding.
1947
Geboortedag NL diskjockey, presentator en studiopianist Ferry Maat, in Voorburg. Hij begon zijn radiocarrière in 1971 als deejay bij Radio Noordzee Internationaal: "Hou maat met Ferry Maat", "Schijven voor Bedrijven", "de Soulshow", "RNI Top-50", en stapte in 1974 over naar de TROS ("de Soulshow", Hilversum 3). Hij zette in 1987 'Radio 10' op (met Jeroen Soer). Werkte ook voor Radio 538, NCRV radio, Radio 192: "Maat in de middag". Componeerde en produceerde vanaf 1992 jingles en tunes in zijn bedrijf 'Ferry Maat Produkties'. In 2015 begon hij een eigen internet radiostation.
1950
Geboortedag NL bestuurder, diplomaat en journalist Gerard van der Wulp. Hij was politiek presentator van het NOS Journaal, daarna hoofdredacteur en vervolgens correspondent in Washington D.C. (vanaf 1996). In 1999 begon hij bij de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) en was daar van 2004-08 directeur-generaal. Werkte vervolgens op de NL ambassade in Washington D.C., V.S. Hij werd in 2011 vertegenwoordiger van Nederland in Aruba, Curaçao en Sint Maarten.
1956
De naoorlogse 'muntbiljetten' van één gulden worden in Nederland uit de roulatie genomen, en vervangen door echte munten.
1956
Geboortedag NL voetballer en voetbaltrainer Martin Jol (Maarten Cornelis Jol), in Den Haag. Bijnamen: 'De Haagse Hopman' en 'De Baas van Mokum'. Voetbalde bij: ADO, FC Den Haag, Bayern München, FC Twente, West Bromwich Albion, Coventry City, opnieuw FC Den Haag ('speler van het jaar' 1987). Trainer: ADO, Scheveningen, Roda JC, RKC Waalwijk, Tottenham Hotspur, Hamburger SV, Ajax (opvolger Marco van Basten, 2009-10), Fulham (2011-13), Al-Ahly (Egypte) in 2016.
1974
Ajax wint in Amsterdam de 'Super-Europacup' dankzij een 6-0 overwinning op Europacup-II-houder A.C. Milan.
1981
In Karachi, Pakistan wint de NL mannenhockeyploeg -voor de eerste keer in de geschiedenis- het toernooi om de 'Champions Trophy'. Daarna zou Nederland het toernooi nog talrijke keren winnen.
2003
Sterfdag FR dominee, radio- en TV-maker, schrijver en dominee Ype Schaaf (1930-2003). Hartkwaal. Hij werkte voor o.a. de RONO, IKOR en NCRCV. Studeerde theologie in Groningen. Maakte in de jaren '50 radioprogramma's voor de RONO. Was van 1977-90 hoofdredacteur van het 'Friesch Dagblad'. Verzorgde 'dagsluitingen' voor de NCRV-televisie. Schreef: "Laarzen op de Lange Pijp" (over Leeuwarden tijdens WO-II), "De blanke is gek" (over zijn tijd in Afrika).
2003
De ANWB kondigt aan dat zij zo'n honderd onbemande tankstations gaat exploiteren in Nederland onder de eigen naam ANWB. Leden krijgen hier extra korting.

16 januari in Wereld

1794
Sterfdag Britse historicus en schrijver Edward Gibbon (1737-94). Schreef: "The history of the decline and fall of the Roman Empire" (dit grote en veelomvattende werk heeft de geschiedschrijving veranderd, zowel door zijn bronnengebruik als door het ironisch taalgebruik).
1853
Geboortedag Franse bandenfabrikant André Michelin (André Jules Michelin, 1853-1931), in Parijs. Hij richtte samen met zijn broer Edouard Michelin (1859-1940) in 1889 het bedrijf 'Michelin' op in Clermont-Ferrand. Dit zou uitgroeien tot de eerste massaproducent van banden ter wereld. Het bedrijf maakte ook naam met gidsen en wegenkaarten.
1909
Een Britse expeditie slaagt er in de 'magnetische zuidpool' (of 'geomagnetische zuidpool') te bereiken. De geomagnetische polen bevinden zich niet op dezelfde locatie als de geografische polen.
1920
In de V.S. wordt een algemeen alcoholverbod van kracht: de 'prohibition' (drooglegging), via het '18e amendement in de grondwet, dat een jaar eerder was aangenomen. Het verbod zou -tot 1933- produktie, vervoer en verkoop van alcohol illegaal maken. De prohibition leidde echter ook tot een enorm illegaal circuit en grootschalige georganiseeerde misdaad. Op 5 december 1933 zou het 21e amendement worden geratificeerd en kwam een formeel einde aan de drooglegging.
1933
Geboortedag US schrijfster en publiciste Susan Sontag (Susan Rosenblatt, 1933-2004), in New York City. Ze groeide op in Tucson, Arizona. Schreef: "The way we live now", "In America", "I, etcetera", "The benefactor", "The volcano lover". In 2019 werd bekend dat zij ook het boek "Freud: The mind of the moralist" had geschreven (gepubliceerd onder de naam van haar eerste echtgenoot Philip Rieff). Ze had vanaf 1980 een relatie met fotografe Annie Leibovitz. Ze overleed in 2004 aan kanker.
1948
Geboortedag US regisseur en componist John Carpenter (John Howard Carpenter), in Carthage, New York. Groeide op in Bowling Green, Kentucky. Hij wordt beschouwd als 'de grootste regisseur van moderne horror'. Films: "Halloween", "The fog", "The thing", "Escape from New York", "Prince of darkness", "Starman", "Vampires", "Cigarette Burns", "The ward". Oscar voor "The resurrection of Bronco Billy". Draaide al z'n films in 'panavision'. Hij componeerde veel van zijn filmmuziek zelf.
1957
In Liverpool, Engeland wordt de 'Cavern Club' geopend in de Mathew Street. De club zou in de sixties uitgroeien tot de bakermat van de Britse beatmuziek en van het succes van The Beatles. De originele Cavern Club zou in 1973 worden gesloten in verband met de aanleg van een metrolijn, en deels worden afgebroken en opgevuld met puin; de NL groep 'Focus' speelde er als laatste. In 1984 zou een nieuwe Cavern Club worden geopend, daarbij werden veel stenen uit de oude club hergebruikt.
1969
De Tsjechische filosofiestudent Jan Palach (1948-69) steekt zichzelf in brand op het Wenceslasplein in Praag, uit protest tegen de Sovjet-Russische bezetting van zijn land, na het neerslaan van de 'Praagse Lente'. Hij zou drie dagen later overlijden aan zijn brandwonden. Op 24-1-1969, de dag van zijn begrafenis, was er in heel het land officieus 1 minuut stilte en ruim 10.000 burgers woonden zijn uitvaart bij. Na Palach deden nog 26 mensen demonstratieve zelfmoordpogingen (zeven daarvan overleden). De daad van Jan Palach wordt nog steeds jaarlijks herdacht op het Wenceslasplein. In Praag is het 'Jan Palachplein' naar hem genoemd.
1974
Geboortedag Engelse actrice, fotomodel en zakenvrouw Kate Moss (Katherine Ann Moss), in Addiscombe, Croydon, Surrey. Supermodel. Maakte furore met haar zeer slanke en kleine postuur, en werd bekend door haar werk voor 'Calvin Klein'. TV: rol in de serie "French and Saunders" (1996). Film: "Blackadder back & forth". Ze was enige tijd verloofd met acteur Johnny Depp. Van 2011-16 was ze getrouwd met Jamie Hince, gitarist van de band 'The Kills'. Daarna begon ze een relatie met de Duitse aristocraat en fotograaf graaf Nikolai von Bismarck,
1979
De Iraanse shah Mohammed Reza Pahlawi (1919-80), die sinds 1941 in Iran aan de macht was, ontvlucht zijn land na massale protesten tegen zijn bewind. Twee weken later keert de geestelijk leider ayatollah Khomeiny (1902-89) terug in Iran na een verbanning van vijftien jaar.
16 januari

Sade is jarig (1959)

Sade is jarig  (1959)

16 januari in Muziek

1934
Geboortedag US (bas)gitarist Bob Bogle (Robert Leonard Bogle, 1934-2009), in Wagoner, Oklahoma. Surf rock. Oprichter (in 1958) van de groep 'The Ventures', samen met Don Wilson. Songs: "Walk don't run", "Hawaii-Five-O", "Batman theme", "Wild child". Hij overleed in 2009 in Vancouver, Washington.
1937
Geboortedag NL zangeres en actrice Conny Vandenbos (Conny Hollestelle, Conny Faber-Hollestelle, 1937-2002), in Den Haag. Zong: "Roosje m'n roosje", "Ik ben gelukkig zonder jou" (geschreven door Hanny Meijler, de moeder van Frits Spits), "Drie zomers lang", "Sjakie van der Hoek", "Ome Arie", "Wie weet wat liefde is?" (met Wim Rijken). TV-show: "Zeg maar Conny" (VARA, 1964). Werd in 1965 elfde op het Eurovisie Songfestival met "'t Is genoeg". Speelde in musicals en bij het 'Amsterdams Volkstoneel'. Presenteerde programma's bij Radio Noordzee en Radio West. Ze overleed in 2002 aan longkanker.
1943
Geboortedag US zanger en pianist Ronnie Milsap (Ronnie Lee Milsap), in Robbinsville, North Carolina. Blind geboren. Country, C&W, country pop. Songs: "(There's) no gettin' over me", "Misery loves company", "Inside", "Carolina dreams", "Stranger in my house", "Any day now", "Snap your fingers", "Turn that radio on", "Stand by my woman man", "True believer", "Local girls", "Forever country" (met anderen).
1944
Geboortedag US zanger-songwriter, gitarist, toetsenist en entertainer Jim Stafford (James Wayne Stafford), in Eloise, Florida. Country, C&W, novelty. Songs: "Spiders and snakes", "My girl Bill", "Wildwood weed", "Cow patti", "Jasper", "Turn loose of my leg", "I got stoned and I missed it". Exploiteert het 'Jim Stafford Theatre', waarin hij zelf optreedt, in zijn woonplaats Branson, Missouri. TV: presentator 'The Jim Stafford show". Hij was van 1978-80 getrouwd met zangeres Bobbie Gentry (Roberta Lee Streeter).
1957
Sterfdag Italiaanse dirigent en cellist Arturo Toscanini (1867-1957). Hij wordt beschouwd als één van de grootste dirigenten aller tijden. Werkte met passie, maar werd snel driftig. Dirigeerde ook het 'NBC symfonieorkest'. Hij was de schoonvader van de Russische pianist Vladimir Horowitz (1904-89), die met zijn dochter Wanda trouwde.
1959
Geboortedag Nigeriaans-Britse zangeres-songwriter Sade (Sade Adu, Helen Folasade Adu), in Ibadan, Nigeria. Nigeriaanse vader, Engelse moeder. Ze kwam in 1977 naar Engeland. Songs: "Smooth operator", "Paradise", "Love is stronger than pride", "Diamond life", "The sweetest taboo", "No ordinary love", "Your love is king", "Keep looking", "Soldier of love", "Still in love with you".
1962
Geboortedag Engelse basgitarist en producer Paul Webb (Paul Douglas Webb, hij noemt zich ook 'Rustin Man'), in Essex. Groep: 'Talk Talk'. Songs: "Such a shame", "It's my life", "Dum dum girl", "Life's what you make it". Vormde in de jaren '90 de groep '.O.rang', samen met Lee Harris.
1970
Geboortedag NL accordeonist, pianist, trombonist, zanger en componist Tren van Enckevort. Groep: 'Rowwen Hèze', vanaf 1991. Songs: "Bestel mar", "Kroenenberg", "De neus omhoeg", "Limburg", "Auto, vliegtuug", "Kleine man", "De Peel in brand". Hij werkt ook als sessie-muzikant voor andere bands en artiesten. Hij begon in 2005 het bedrijf 'Betobe Music' met Arno Guveau.
1972
Sterfdag US zanger-songwriter en producer David Seville (Ross Bagdasarian, 1919-72). Hartaanval. Geestelijk vader en zanger van de fictieve groep 'Alvin & The Chipmunks', met de eekhoorns 'Simon' en 'Theodore'. Songs: "Witch doctor", "The chipmunk song", "The bird on my head", "Gotta get to your house", "Ragtime cowboy Joe". Zijn zoon, Ross Bagdasarian jr. zou The Chipmunks in 1980 nieuw leven inblazen, er een TV-show mee maken, en enkele nieuwe albums mee opnemen.
1979
Geboortedag US zangeres en actrice Aaliyah (Aaliyah Dana Haughton, 1979-2001), in Brooklyn, New York. Songs: "Try again", "Back and forth", "Are you that somebody", "Come back in one piece" (met DMX). Films: "Romeo must die", "The Queen of the damned". Ze kwam in 2001 om het leven bij een vliegtuigongeluk op de Bahamas.
2012
Sterfdag US zanger-songwriter en saxofonist Jimmy Castor (James Walter Castor, 1940-2012). Hartkwaal. Bijnaam: 'the Everything Man'. Pop, funk, novelty. Groep: 'The Jimmy Castor Bunch'. Songs: "Troglodyte (cave man)", "The Bertha Butt boogie" "King Kong", "Don't do that!", "Bom bom", "Space man", "E-man boogie", ""Love makes a woman" (met Joyce Sims).
2016
Sterfdag US zanger-gitarist, studiotechnicus en muziekproducer Gary Loizzo (Gary Alexander Loizzo, 1945-2016). Kanker. Groep: 'The American Breed' (1962-70). Songs: "Bend me shape me", "Green light", "Step out of your mind". In de jaren '70 begon hij zijn eigen opnamestudio 'Pumpkin Studios' waar succesvolle albums werden opgenomen van o.a. 'Styx', 'REO Speedwagon', 'Bad Company' en 'Slash'.
2018
Sterfdag GR zanger-songwriter, gitarist, dj, organisator, band manager en horecaman Eddy Koekkoek (1950-2018). Keelkanker. Geboren in De Hoogte, Groningen. Groep: 'Eddy and the Seventh Son' (1987-92). Solo: "Peperstraat", "Kerstmis in Groningen", "Kleintje", "Diyar", "Hoedje", "Sterren in het bos", "Ik ben het zat"; albums: "Oh, mein Mama", "Eddy Koekkoek", "Chico". Hij was één van de drijvende krachten achter 'Noorderslagting', dat later 'Grunnsonic' en 'Eurosonic' zou worden. Eind jaren '90 begon hij 'Muziekcafé Koekkoek' in Groningen.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer