Deze Dag in de Geschiedenis

8 juli

Geboortedag K. ter Laan (1871-1963)

K. ter Laan  (1871-1963) op een schilderij van Jan Altink uit 1961

8 juli in Groningen

1726
Geboortedag GR dichter en publicist Gerhardus Nicolaas Heerkens (1726-1801), in Kleinemeer bij Sappemeer. Hij studeerde en schreef in o.a. Groningen, Leiden, Spa en Parijs, en reisde zijn hele leven regelmatig door Europa. Vestigde zich in 1749 als huisarts in de Herestraat in Groningen. Hij was redacteur van de Groninger Courant en De Groninger Patriot. Hij voerde een pennestrijd met de Groninger dichter Lucas Trip.
1797
Geboortedag Duits-Groningse bestuurder, politicus en advocaat Herman Johan Engelkens (1797-1884), in Weener, Duitsland. Studeerde rechten aan de RUG. Conservatief. Hij was van 1838-54 burgemeester van Winschoten en van 1842-49 ook lid van Provinciale Staten. Van 1849-50 was hij lid van de Eerste Kamer, ondanks twijfels over zijn nationaliteit. In 1854 werd hij arrondissements-betaalmeester in Groningen. Hij overleed in 1884 in zijn woonplaats Wessinghuizen. In Winschoten is de Burgemeester mr. H.J. Engelkenslaan naar hem genoemd, en in Wessinghuizen de Engelkensbrug over de Ruiten-Aa.
1871
Geboortedag GR encyclopedist, publicist en politicus-bestuurder K. ter Laan (Klaas of Kornelis ter Laan, 1871-1963), aan de Groene Dijk in Slochteren. Samensteller van het "Nieuw Groninger Woordenboek" (1929) en de "Groninger Encyclopedie" (1954-55). Schreef: "Groningen voor honderd jaar", "Humor in Grunnegerlaand", "Geschiedenis van Groningen". Leider van de Groninger Beweging. Sociaal-democraat. Hij werd in 1901 in de Tweede Kamer gekozen, en werd in 1914 burgemeester van Zaandam. De Stichting t Grunneger Bouk reikt sinds 1985 jaarlijks de K. ter Laan Prijs voor Groninger taal en cultuur uit. In Slochteren staat een monument voor hem.
1885
Feestelijke opening van de tramlijn Winschoten-Oude Pekela-Nieuwe Pekela-Stadskanaal van de N.V. Stoomtramwegmaatschappij Oldambt-Pekela (S.O.P.). De rails voor deze lijn waren afkomstig van de opgeheven lijn Finsterwolde-Station Scheemda-Eexta.
1899
Geboortedag GR schrijver-dichter Jan Boer (1899-1983), in Rottum. Zoon van een keuterboer. Woonde en werkte in Rottum en Groningen. Bundels: "Nunerks", "Vonken van het verleden", "Hoes en hof", "Roemte en voart", "Waddenlaand", "Hogelandster verhoalen". Hendrik de Vriesprijs 1956. Dichter Willem de Mérode noemde hem 'het zingend hart van Groningen'. Hij was onderwijzer en later onderwijsinspecteur. Hij overleed in 1983 in Groningen. Niet te verwarren met de GR schrijver-dichter Jan J. Boer (Jan Jacob Boer, 1927-2011).
1999
Al na tien maanden stapt Jan Menninga op als voorzitter van BV Veendam. Het boterde niet en het vertrouwen binnen de club ontbrak. In november 1999 zou Jan de Vries hem opvolgen als voorzitter (ook De Vries zou maar anderhalf jaar blijven). Jan Menninga zou later, van 2004-07, voorzitter worden van VV Appingedam.
2005
De Korrewegbrug over het Van Starkenborghkanaal in de stad Groningen heet voortaan officieel Gerrit Krol-brug. Gerrit Krol (1934-2013) was een -in de Korrewegwijk geboren- schrijver en dichter.
2008
Stadion De Langeleegte in Veendam verandert van naam en heet voortaan Gjaltema Stadion aan de Langeleegte. Ondernemer en naamgever Koos Gjaltema onthult de naam zelf, samen met directeur Jan Korte van BV Veendam. De club heeft het sponsorgeld van Gjaltema hard nodig vanwege de zorgelijke financiële situatie. Het zou overigens niet genoeg zijn: door teruglopende inkomsten een slecht financieel beheer zou SC Veendam in 2013 failliet gaan en kwam een eind aan het betaalde voetbal aan de Langeleegte.

8 juli in Nederland

1695
Sterfdag NL wis- en natuurkundige, uitvinder en astronoom Christiaan Huygens (1629-95). Hij was een van de leidende figuren van de 17e-eeuwse wetenschap en uitvinder en schrijver van vroege sciencefiction: "Cosmotheoros" (postuum verschenen). Uitvinder van de slinger aan de klok, een belangrijke verbetering in de tijdmeting. Ontdekte de eerste ring om de planeet Saturnus. Verdeelde het octaaf in 31 gelijke intervallen (didzen).
1891
Geboortedag NL schrijfster en dichteres Elisabeth Zernike (1891-1982), in Amsterdam. Ze was de eerste vrouw in Nederland die werd bekroond met een literaire prijs: in 1921 kreeg ze de C.W. van der Hoogt-prijs voor "Een vrouw als zij". Ander werk: "Een sprookje", "Het goede huis", "Zondebok". Zus van de Groningse hoogleraar en Nobelprijswinnaar Frits Zernike (1888-1966). Zo overleed in 1982.
1950
Geboortedag NL dichteres en schrijfster Maria van Daalen (pseudoniem van Maria Machelina de Rooij), in Voorburg. Werk: "Raveslag", "Het hotel", "Elektron muon tau", "De zwarte engel", "De wet van behoud van energie". Medewerkster van dagblad 'Trouw'. Ze werd bekend als organisator van culturele evenementen, o.a. het literaire festival 'Winterschrift' in Groningen. In 2007 werd ze officieel 'Mambo Asogwe' (Voodoo- of Vodou-priesteres).
1954
Geboortedag NL voetballer en voetbaltrainer Ronald Spelbos, in Utrecht. Clubs als speler: HVC, SC Amersvoort, AZ '67, Club Brugge, Ajax, DOVO, 21 interlands in Oranje (1 goal). Clubs als trainer: NAC, Vitesse, FC Utrecht, opnieuw NAC. TV: eind jaren '90 was hij analist bij NOS Studio Sport. Na zijn trainersloopbaan werd hij docent trainersopleidingen bij de KNVB.
1964
Geboortedag NL presentator, zangeres en actrice Linda de Mol (Linda Margaretha de Mol), in Hilversum. TV presentatie: "Love letters", "De leukste thuis", "Ik hou van Holland", "Oh, wat een jaar", "Miljoenenjacht" "Homerun" (in Duitsland bekend als "Hausfieber"). Ze was 'Telelinda' in de "Showbizzquiz". TV actrice: series "Spangen", "Gooise Vrouwen" (Gouden Televizierring), "Familie Kruys". Ook populair in Duitsland (RTL). Zong: "Beethoven", "Perfect harmony". In 2003 lanceerde ze haar eigen lifestyle-tijdschrift "LINDA". Dochter van John de Mol sr. (1931-2013), zus van John de Mol jr., tante van Johnny de Mol.
1991
Geboortedag NL voetballer Virgil van Dijk, in Breda. Verdediger. In 2018 ging hij voor 84.500.000 euro van Southampton naar Liverpool en was (toen) de duurste verdediger ooit en ook de duurste NL voetballer ooit. Van 2011-13 speelde hij voor FC Groningen, en eerder voor Willem II. FC Groningen verkocht hem in 2013 zo'n drie miljoen euro aan Celtic. Hij speelt in het Nederlands elftal vanaf 2015 (ook aanvoerder). Europees Voetballer van het Jaar 2019 en Voetballer van het Jaar in de Premier League 2019.
1992
Bij een explosie in de polymeerfabriek Nevcin van het chemische bedrijf Cindu aan de Amsteldijk-Noord in Uithoorn komen drie leden van de bedrijfsbrandweer om het leven. Elf andere Nevcin-medewerkers raken gewond. De brandweermannen probeerden een oververhitte reactorketel te koelen, maar de ketel explodeerde. Op het bedrijfsterrein ontstonden enkele grote branden.
1998
D66-leider (en oprichter) en minister Hans van Mierlo (1931-2010) kondigt na 32 jaar zijn vertrek uit de nationale politiek aan. Hij zou tot minister van Staat worden benoemd. In 2010 overleed hij.
2003
Nederland blijkt in 2003 te zijn gestegen van de achtste naar de vijfde plaats op de lijst van 'fijnste landen om te wonen' van de Verenigde Naties. Noorwegen is koploper, gevolgd door IJsland, Zweden en Australië. In 2013 zou Nederland naar de vierde plaats stijgen en in 2017 weer zakken naar de zesde plaats.

8 juli in Wereld

1621
Geboortedag Franse dichter en schrijver Jean de La Fontaine (1621-95), in Château-Thierry. Hij is beroemd geworden door zijn 'fabels', zoals "De krekel en de mier", "De raaf en de vos", en "De wolf en het lam". Hij overleed in 1695.
1822
Sterfdag Engelse dichter en schrijver Percy Bysshe Shelley (1794-1822). Hij verdrinkt in de Middelandse Zee nadat zijn bootje was omgeslagen, nabij La Spezia, ten zuidoosten van Genua. Schreef: "Queen Mab", "The revolt of islam", "Adonais", "Hellas", "The cloud", "Ode to the west wind". Rusteloze, zelfzuchtige maar ook vrijgevige man. De Britse schrijfster Mary Shelley (1797-1851) was zijn tweede vrouw.
1836
Geboortedag Britse politicus en bestuurder Joseph Chamberlain (1836-1914), in Camberwell, Surrey. Begon als schroevenfabrikant in Birmingham en werkte zich op tot burgemeester van die stad (1873-76). Conservatieve partij. Hij was daarna minister van Handel en later van Koloniën (1880-1903). Vader van Austen Chamberlain (1863-1937), de latere minister van buitenlandse Zaken en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, en van de latere Britse eerste minister Neville Chamberlain (1869-1940).
1908
Geboortedag US politicus Nelson Rockefeller (Nelson Aldrich Rockefeller, 1908-79), in Bar Harbor, Maine. Hij verloor de strijd om de Republikeinse kandidatuur voor het presidentschap in 1960, 1964 en 1968. Hij was van 1974-77 de 41ste vicepresident onder Gerald Ford (1913-2006). Van 1959-73 was hij gouverneur van de staat New York. Neef van filmregisseur Robert Aldrich (1918-83). Hij overleed in 1979 aan de gevolgen van een hartaanval.
1933
Geboortedag Engelse komiek, acteur en TV-maker Marty Feldman (Martin Alan Feldman, 1933-82), in East End, Londen. Zoon van Joodse immigranten uit Kiev, Oekraïne. Hij leed sinds de jaren '60 aan 'hyperthyroidism' (ziekte van Graves, een schildklierziekte), waardoor zijn ogen uitpuilden, wat goed paste bij de typetjes die hij speelde. TV: "It's Marty", "Marty", "The Marty Feldman comedy machine". Films: "Young Frankenstein", "In God we trust", "Every home should have one", "Yellowbeard", "Silent movie". Kettingroker. Hij overleed in 1982 aan een hartaanval tijdens het filmen van Yellowbeard in Mexico-Stad.
1951
Geboortedag US actrice Anjelica Huston, in Santa Monica, Californië. Films: "The grifters", "A love story", "Agnes Browne", "The Addams family", "The player", "50/50", "Trouble". Oscar voor "Prizzi's honor". Ze is ook stemactrice. Dochter van acteur-regisseur John Huston (1906-87). Ze was van 1992 tot zijn dood in 2008 getrouwd met beeldend kunstenaar Robert Graham. Eerder had ze een lange relatie met acteur Jack Nicholson, met wie ze van 1973-89 samenwoonde.
1958
Geboortedag US acteur Kevin Bacon, in Philadelphia. Films: "Footloose", "National Lampoon's Animal House", "The river wild", "Apollo 13", "JFK", "A few good men", "Wild things", "Hollow man", "Mystic river", "The woodsman", "Cavedweller", "Cop car", "Patriots day". TV: series "The following" (2013-2015), "I love Dick" (2016-18).
1965
Dankzij hulp van buiten weet de Engelse treinrover Ronnie Biggs (35) met een touwladder te ontsnappen uit de Wandsworth-gevangenis in Zuid-Londen. Hij ontkomt naar Parijs, Australië en later Zuid-Amerika met een deel van de buit van 'the great train robbery' uit 1963. Na 31 jaar in Brazilië zou hij in 2001 vrijwillig terugkeren naar Engeland, waar hij meteen weer de gevangenis in moest. Mede vanwege zijn slechte gezondheid (o.a. twee hartaanvallen) werd hij in 2009 vervroegd vrijgelaten, op 79-jarige leeftijd. Hij overleed in 2013.
1967
Sterfdag Britse actrice Vivien Leigh (Vivien Mary Hartley, 1913-67). Tuberculose. Films: "Gone with the wind", "A Streetcar Named Desire", "That Hamilton Woman".
1992
Kurt Waldheim treedt af als president van Oostenrijk. Hij werd sinds zijn aantreden in 1986 internationaal geboycot vanwege ernstige twijfels over zijn oorlogsverleden. Harde bewijzen voor wangedrag zijn overigens nooit geleverd.
1997
De NAVO nodigt drie voormalige communistische staten (Tsjechië, Hongarije en Polen) uit om lid te worden. De weg is vrij voor de belangrijkste uitbreiding van de NAVO sinds de oprichting in 1949.
2011
Sterfdag US presidentsvrouw en weldoenster Betty Ford (Elizabeth Ann Bloomer Warren Ford, 1918-2011). Ze was tussen 1974 en 1977 'first lady' als echtgenote van de 38ste US president Gerald Ford (1913-2006). Oprichtster van het Betty Ford Center tegen chemische verslaving. Schreef "The times of my life".
2012
Sterfdag US acteur Ernest Borgnine (Ermes Effron Borgnino, 1917-2012). Nierfalen. Zijn ouders kwamen uit Capri, Italië. TV: speelde 'Lt. Quinton McHales' in de serie "McHale's Navy", en 'Dominic Santini' in de serie "Airwolf"; gastrollen in talloze andere series. Films: "From here to eternity", "The catered affair", "Johnny guitar", "The dirty dozen", "The wild bunch", "Escape from New York", "The single guy", "Hoover", "Crimebusters", "Blueberry". Oscar voor zijn rol in "Marty". Hij begon zijn loopbaan bij de Amerikaanse marine.
8 juli

Geboortedag Peter Tetteroo (1947-2002)

Geboortedag Peter Tetteroo (1947-2002) - Tee Set

8 juli in Muziek

1882
Geboortedag Australisch-Amerikaanse pianist, componist, dirigent en liedjesschrijver Percy Grainger (George Percy Grainger, 1882-1961), in Brighton bij Melbourne. Schreef: "Molly on the shore", "Colonial song", "Shepherd's hey", "Lincolnshire posy", "Country gardens". Hij overleed in 1961.
1924
Geboortedag US pianist, componist en arrangeur Johnnie Johnson (1924-2005), in Fairmont, West Virginia. Blues en rock 'n' roll. Hij was decennia lang de vaste pianist van Chuck Berry (songs: "Maybellene", "Sweet little sixteen", "Roll over Beethoven", "Johnny B. Goode" (gaat over Johnson), "No particular place to go"). Begon met zijn eigen 'Sir John Trio'. Solo-albums: "Johnny B. bad", "Johnny be back", "That'll work". Speelde in de band van Keith Richards, 'The X-Pensive Winos'. Hij overleed in 2005.
1947
Geboortedag NL zanger-songwriter Peter Tetteroo (Petrus Gerardus Anthonius Tetteroo, 1947-2002), in Delft. Oprichter van de groep Tee Set. Songs: "She likes weeds", "Ma belle amie" (ook een hit in de V.S.), "Don't you leave", "Linda, Linda", "Little lady", "This rose in my hand", "Tea is famous (in the whole wide world)", "In your eyes (I can see the lies)". Solo: "Red red wine", "The magic lantern", "If you do believe in love". Hij was kort voor zijn dood gemeenteraadslid voor Leefbaar Delft. Hij overleed in 2002 aan leverkanker.
1956
Geboortedag Britse saxofonist, toetsenist en zanger Russell Christian, in Merseyside. Jamaicaanse vader. Groep: The Christians (van 1985 tot 2005). Songs: "Forgotten town", "Ideal world", "Born again", "Words", "What's in a word", "Perfect moment", "Still come back to me", "Harvest for the world", "The bottle". In 2005 stapte hij uit de band omdat hij genoeg had van het reizende leven. Broer van Garry Christian en Roger Christian.
1961
Geboortedag Engelse toetsenist en basgitarist Andy Fletcher (Andrew John Leonard Fletcher), in Nottingham. Bijnaam: 'Fletch'. Mede-oprichter van de groep: Depeche Mode. Songs: "Just can't get enough", "People are people", "Somebody", "Strange love", "Enjoy the silence", "I feel you", "Home". Solo album: "Toast Hawaii". Hij werkte ook als dj.
1961
Geboortedag US zanger-songwriter Toby Keith (Toby Keith Covel), in Clinton, Oklahoma. Country, C&W. Songs: "Should've been a cowboy", "A little less talk and a lot more action", "How do you like me now", "Getcha", "Dream walkin'", "Made in America", "I love this bar", "My list", "God love her", "American soldier", "Beer for my horses" (met Willie Nelson), "As good as I once was".
1969
De Britse zangeres Marianne Faithfull wordt in Australië uit een coma gered na een zelfmoordpoging. Ze had een heroïne- en alcoholverslaving en leed aan anorexia maar zou er -uiteindelijk- weer bovenop komen.
1970
Geboortedag US zanger-songwriter, gitarist en producer Beck (Beck Hansen, geboren als Beck David Campbell), in Los Angeles. Muzikale duizendpoot. Songs: "Loser", "New pollution", "Debra", "Where it's at", "Tropicalia", "Hell yes", "Nausea", "Heaven can wait" (met Charlotte Gainsbourg). Hij en zijn vrouw, actrice Marissa Ribisi zijn actief betrokken bij de Scientology Church.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer