Deze Dag in de Geschiedenis

21 juli

Eerste man op de maan 1969

Buzz Aldrin bij de Amerikaanse vlag op de maan

21 juli in Groningen

1892
Geboortedag GR bestuurder Frederik Tjaberings (1892-1967), in Kalkwijk. Hij was burgemeester van Nieuwolda (1920-30), Hoogkerk (1931-41) en Wymbritseradeel (1941-57). In Hoogkerk is de Tjaberingsstraat naar hem genoemd. Zijn zoon Freerk Tjaberings (1919-2001) was burgemeester van Muntendam, Krommenie en Hoorn. Frederik overleed in 1967.
1902
Geboortedag schrijver en studentenarts Belcampo (Herman Pieter Schönfeld Wichers, 1902-90), in Naarden. Hij bracht zijn jeugd door in Rijssen, woonde, schreef en stierf in Groningen, en werkte daar als studentenarts. Schreef: "Het grote gebeuren", "Bevroren vuurwerk", " Luchtspiegelingen", "Rozen op de rails", "Pandora's album", "Sint-Joris", "De drie liefdes van tante Bertha". Hij overleed in 1990.
1945
Geboortedag voetbaldoelman en trainer Azing Griever. Groeide op in Noordbroek, waar zijn vader cafébaas was. Clubs als doelman: GVAV, SC Heerenveen, FC Groningen. Clubs als trainer: CVV Germanicus, Hoogeveen, Heracles, FC Emmen, bondscoach Aruba, technisch directeur FC Emmen en in 2010 opnieuw -tijdelijk- hoofdtrainer bij die club. Hij had tijdens zijn voetballoopbaan een sigarenzaak aan de Paterswoldseweg in Groningen. Voetbalanalist RTV Noord.
1948
Geboortedag GR kunstschilder en ontwerper Sip Hofstede (1948-2019), in Groningen. Veelzijdig beeldend kunstenaar. Hij woonde en werkte o.a. in Baflo en Glimmen. Als schilder werd hij vooral bekend door zijn impressionistische stadsgezichten van Groningen. Daarnaast schilderde hij o.a. portretten, landschappen en orgelfronten. Hij was ook interieurontwerper voor particulieren, bedrijven en hotels in binnen- en buitenland. Hij overleed in 2019.
1980
Geboortedag GR presentator en verslaggever Eva Hulscher (Eva Anna Hulscher), in Huize Tavenier in Groningen. Begon in 1998 als sportredacteur bij RTV Noord. Werkte in 2002-03 bij radiostation 'Dolfijn FM' op Curacao. Vanaf 2003 terug bij RTV Noord": redactie en presentatie "Noord Nieuws", "Noord Sport", "Noord Nu", "Groningen Vandaag". Teamlid "Rondje Noord" (2008-2009).
2000
Een felle uitslaande brand richt voor vele miljoenen guldens schade aan in machinefabriek 'Bollegraaf' in Appingedam. Een groot aantal machines gaat verloren.
2001
TV Noord zendt voor het eerst een 'vergeten' amateur-videofilm uit van een optreden van Ede Staal uit 1984. De beelden zijn gemaakt door wijlen Arend Oosterhuis tijdens een liedjesfestival van Radio Noord in Veendam. Voor zover bekend bestaan er geen andere beeldregistraties van complete optredens van Ede Staal.
2003
Radio Noord gaat van start met De Beurtboot, een radio-rondvaart van drie weken door de Groningse binnenwateren met producer Ellen Bourgonje en schipper Gienus Stalman (1937-2017) met wisselende presentatoren. Er worden ook beelden op TV Noord getoond. In de zomer van 2004 zou De Beurtboot opnieuw uitvaren.
2006
De suikerfabriek van CSM in Hoogkerk wordt verkocht aan de boerencoöperatie Royal Cosun. Behalve de fabriek in Hoogkerk neemt Cosun ook de suikerfabriek in Dinteloord over van CSM. Met de overname is 202 miljoen euro gemoeid. Cosun was al eigenaar van de Suiker Unie in Groningen. Die fabriek zou in 2008 worden gesloten door Cosun.
2010
Sterfdag GR pianist, zanger, cabaretier en liedjesschrijver Bé Dijkmeijer (Berend Lukas Dijkmeijer, 1927-2010). Hij sterft in zijn geboorteplaats Winschoten. Werkte jarenlang mee aan programma's van de RONO en Radio Noord (o.a. samen met David Hartsema en Lianne Abeln). Vertaalde de musicals "My fair lady" (1976) en "Oklahoma" (1984) in het Gronings. Begon als pianobegeleider bij het cabaret van Hessel van der Wal. Kreeg in 1993 de 'Holland Casino Cultuurprijs'. Hij werkte als beheerder van de fonoteek van de Rijksuniversiteit (RUG) in Groningen.
2015
Sterfdag GR voetballer Dick Nanninga (1949-2015). Geboren in het Blauwe Dorp in de stad Groningen. Clubs: Oosterparkers, SC Veendam, Roda JC (hij werd daar 'topscorer aller tijden'), MVV. Speelde vijftien interlands voor Oranje, en scoorde in de (met 3-1 verloren) WK-finale in en tegen Argentinië in 1978. Werd na zijn voetbalcarrière (hij stopte in 1986) vertegenwoordiger bij sanitairproducent De Sphinx. Hij verhuisde naar België. In 2012 moest zijn linker onderbeen worden geamputeerd door een ernstige vorm van diabetes (hij lag ruim 5 maanden in coma na complicaties bij de operatie) en in 2014 ook zijn rechter onderbeen.

21 juli in Nederland

1919
Anthony Fokker (1890-1939) sticht de N.V. NL vliegtuigenfabriek Fokker, met steun van zijn familie, de Steenkolen Handels Vereniging (SHV, eigendom van de families Van Beuningen en Fentener van Vlissingen) en enkele welgestelde particulieren.
1932
Geboortedag NL striptekenaar Jaap Vegter (Jacob Cornelis Vegter, 1932-2003), in Voorburg. Hij maakte vanaf 1967 strips met een sterk maatschappij-kritische inslag. Publiceerde in 'Vrij Nederland' en de 'Haagse Courant', en daarvoor in 'De Tijd' en 'Sekstant'. Hij kreeg de Stripschapprijs 1997. Hij overleed in 2003.
1943
Geboortedag DR natuuractivist, publicist en programmamaker Jan Tuttel (1943-2006), in Almelo. Hij was zijn leven lang actief in natuur-, landschaps- en milieubescherming, vooral in Drenthe. Maakte radiocolumns voor Radio Drenthe en o.a. de serie 'Groene Kringen' voor TV Drenthe. Schreef als 'Harmjan van Steenwijk' columns voor de Drentse Courant. Publiceerde in het Nieuwsblad van het Noorden de rubriek "Eem'n kiek'n". Begon in 1965 als meteoroloog op het vliegveld Eelde. Hij overleed in 2006 aan kanker in zijn woonplaats Eelde.
1947
Geboortedag NL voetballer en voetbaltrainer Co Adriaanse, in Amsterdam. Voorstopper. Clubs als voetballer: HRVC, De Volewijckers, FC Utrecht. Clubs als trainer: PEC Zwolle, FC Den Haag, Willem II, Ajax (2000-01), AZ (2002-05), FC Porto (2005-06), Metalloerg Donetsk (Oekraïne), FC Twente (2011-12, ontslagen), technisch adviseur FC Utrecht (2014-15). Het stadion van AZ heeft een 'Co Adriaanse Persruimte'.
1947
Begin van de eerste 'Politionele Actie' op Java en Sumatra, tegen de Republiek Indonesië. Het Nederlandse leger begaat wandaden en wreedheden. De acties zouden op 5 augustus worden gestaakt onder druk van de VN-Veiligheidsraad (het 'Renville-akkoord'). In 1948 zou een tweede Politionele Actie volgen. Die mislukte ook, onder druk van de V.S. (die dreigden de Marshallhulp te staken). Inzet van het conflict was de onafhankelijkheid van Indonesië, voorheen de kolonie Nederlands-Indië.
1954
Geboortedag NL veldrijder Hennie Stamsnijder, in Enter. Hij werd in 1981 -als eerste Nederlander ooit- wereldkampioen veldrijden bij de profs in Tolosa, Spanje. Boekte vier eindzeges in de 'super prestige' (1983, 1984, 1987 en 1989), en 14 dagzeges. Hij werd later marketingmanager voor onderdelenfabrikant Shimano.
1955
Geboortedag NL politicus-bestuurder en schrijver Boris Dittrich (Boris Ottokar Dittrich), in Utrecht. Zijn vader kwam als asielzoeker uit Tsjechoslowakije. Jurist. Lid van D66 vanaf 1981. Tweede-Kamerlid 1994-2006, hij was van 2003-06 fractievoorzitter (opvolger Thom de Graaf). In 2007 werd hij 'Global Advocacy Director' van het Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender (LGBT) rights-programma bij Human Rights Watch. Schreef: "Een blauwe stoel in Paars", "Elke liefde telt", "Moord en brand", "de waarheid liegen", "W.O.L.F.".
1968
Wielrenner Jan Janssen wint als eerste Nederlander de Tour de France (de 55ste). In de laatste etappe van deze Tour de France 1968, een tijdrit, pakt hij de gele trui af van de Belg Herman van Springel. Het scheelt maar 38 seconden in de eindstand. Dit was -dan- het kleinste verschil ooit, tot Greg LeMond in 1989 met slechts 8 seconden verschil van Laurent Fignon won, eveneens in de slottijdrit.
1984
Sterfdag NL sportjournalist, presentator, journalist en schrijver Jan Cottaar (Johannes Hendricus Marie Cottaar, 1915-84). Hij werkte voor o.a. de 'Delftse Courant', 'De Tijd', NRC, KRO en NOS. Wielerenthousiast, van 1949-59 versloeg hij de Tour de France voor de KRO-radio. Maakte vanaf 1958 "Van onze sportredacteur" voor de KRO-TV en presenteerde later "Sport in Beeld" voor de NTS. Hij was van 1970-74 directeur van het Nederlands Olympisch Comité. hij schreef talloze sportboeken.
1999
In Assen wordt het 7-jarige meisje Chanel Naomi Eleveld meegenomen, misbruikt en vermoord door de 45-jarige buurman Jan Stoffers. Pas op 11 augustus pakt de politie de man en wordt Chanel's lichaam gevonden (het lag begraven in de kruipruimte onder de woning van de man). Jan Stoffers zou 'levenslang' krijgen.
2013
Sterfdag NL hockeykeeper Det de Beus (Bernadette Anna Maria de Beus, 1958-2013). Kanker. Ze speelde in de periode 1978-88 105 interlands voor de Nederlandse hockeyploeg. Won in 1984 goud won op de Olympische spelen van Los Angeles, en won in 1986 de wereldtitel in Amstelveen. Ze was in 2005 kortstondig adjunct-directeur van de Zeehondencrèche Pieterburen, maar verdween snel weer. Was daarna, in 2006, -opnieuw kortstondig- directeur van het museum TwentseWelle in Enschede, en docent aan de Haagse Hogeschool.
2018
Officiële opening van de Noord/Zuidlijn van de metro in Amsterdam, met o.a. de nieuwe burgemeester Femke Halsema. De aanleg kende veel tegenslagen en duurde 15 jaar in plaats van de geplande 9 jaar. De lijn kostte 3,1 miljard euro in plaats van de begrote 1,4 miljard euro. Dat leidde tot het aftreden van wethouder Tjeerd Herrema. Het tracé is 9,7 km. lang en telt 8 stations, een rit duurt 16 minuten.

21 juli in Wereld

1816
Geboortedag Duits-Britse ondernemer, journalist en mediaman Paul Julius (baron von) Reuter (Israel Beer Josaphat, 1816-99), in Kassel. Vindingrijke nieuwspionier. Richtte in 1851 in Londen het persagentschap Reuters op. Exploiteerde daarvoor een postduivendienst tussen Aken en Brussel. Hij kreeg zijn 'baron-titel' in 1871.
1865
Op het marktplein in Springfield, Missouri schiet Wild Bill Hickok (James Butler Hickok, 1837-76) tijdens een duel cowboy Davis Tutt jr. (1836-65) neer, in wat wordt gezien als 'het eerste Westernduel'. Hickok en Tutt waren oude vrienden die ruzie hadden gekregen (waar de ruzie over ging is onduidelijk, er bestaan uiteenlopende verhalen).
1899
Geboortedag US schrijver en journalist Earnest Hemingway (Earnest Miller Hemingway, 1899-1961), in Oak Park, Illinois. Schreef: "A farewell to arms", "The old man and the sea" (Pulitzerprijs 1953), "For whom the bell tolls", "The sun also rises", "Island in the stream", "To have and have not", "The Garden of Eden", "A moveable feast" (memoires). Hij kreeg de Nobelprijs voor Literatuur 1954. Hij leed tijdens zijn laatste levensjaren aan zware depressies en pleegde in 1961 zelfmoord met een geweerschot.
1911
Geboortedag Canadese cultuurfilosoof, mediadeskundige, orakel en goeroe Marshall McLuhan (Herbert Marshall McLuhan, 1911-80), in Edmonton, Alberta. Hij was de grondlegger van het concept 'global village', lang voor de uitvinding van het internet. Werk: "Understanding media", "The global village", "Culture is our business", "The medium is the massage: an inventory of effects", "The mechanical bride", "The Gutenberg galaxy", "War and peace in the global village. Hij overleed in 1980 aan een hersenbloeding.
1922
Geboortedag Britse actrice Mollie Sugden (Mary Isobel Sugden, 1922-2009), in Keighley. Komedie. TV: ze werd vooral bekend als 'Mrs. Slocombe' in de serie "Are you being served?" ("Wordt u al geholpen?") en de dubbelzinnige grappen over haar poes. Speelde verder in talloze televisiefilms. Ze overleed in 2009.
1951
Geboortedag US acteur en komiek Robin Williams (Robin McLaurin Williams, 1952-2014), in Chicago. Oscar voor "Good will hunting". Andere films: "The world according to Garp", "Good Morning Vietnam", "The Fisher King", "Mrs. Doubtfire", "World's greatest dad", "Awakenings", "Jumanji", "Flubber", "The Cider House Rules", "Dead poets society", "Insomnia", "One hour photo", "The angriest man in Brooklyn". TV: speelde 'Mork' (van Ork) in de serie "Mork & Mindy" en 'Simon Roberts' in "The crazy ones". Hij was ook stemacteur. Grappige maar depressieve man. In 2014 maakte hij zelf een eind aan zijn leven.
1967
Sterfdag Zuidafrikaans-Engelse acteur Basil Rathbone (Philip St. John Basil Rathbone, 1892-1967). Speelde 'Sherlock Holmes' in talloze films, en van 1939-46 ook in een serie radio-hoorspelen. Verder te zien in de films: "The adventures of Robin Hood", "Mark of Zorro", "Queen of blood", "The black sleep".
1969
De Amerikaanse astronaut Neil Armstrong zet om 02:56:15 uur (UTC of gecoördineerde wereldtijd) de eerste menselijke voetstap op de maan in de Mare Tranquilitatis, en zegt plechtig: "That's one small step for (a) man, one giant leap for mankind". Wereldwijd zien en horen een half miljard TV-kijkers het gebeuren. Het historische moment vindt voor Europa plaats op 21 juli, in de V.S. is het nog de avond van 20 juli. Een kwartier later stapt ook astronaut Buzz Aldrin op het maanoppervlak. De Apollo 11 missie (met Michael Collins als derde astronaut) was op 16 juli begonnen met een lancering in Florida. De landing op de maan vond bijna 7 uur voor de eerste maanwandeling plaats.
1974
De Belgische wielrenner Eddy Merckx wint zijn vijfde (en laatste) Tour de France. Hij won ook in 1969, 1970, 1971 en 1972.
1989
De Amerikaanse wielrenner Greg Lemond wint de 76ste Tour de France 1989. Hij won ook in 1986 en 1990.
1998
Sterfdag US astronaut Alan Shepard (Alan Bartlett Shepard Jr., 1923-98). Leukemie. NASA. Hij vloog in 1961 als eerste Amerikaan -kort- in de ruimte aan boord van de Mercury MR-3. Hij was in 1971 gezagvoerder van de vlucht van Apollo 14 naar de maan, en voerde met twee collega's de derde bemande maanlanding uit (zelf sloeg hij een golfbal op de maan).
2013
In België doet koning Albert II afstand van de troon, in het Koninklijk Paleis in Brussel, vanwege zijn leeftijd en gezondheid. Zijn ambtsperiode als staatshoofd begon in 1993. Zijn zoon Filip volgt hem op en is de nieuwe (zevende) koning der Belgen. Filip legt de eed af in drie talen: Nederlands, Frans en Duits. Albert mag zijn koningstitel behouden. België heeft nu dus twee koningen, maar alleen Filip is staatshoofd.
2013
De 100ste Tour de France 2013 wordt in Parijs gewonnen door de Keniaanse Brit Chris Froome (Team Sky), die oppermachtig was. In 2012 eindigde hij nog als tweede. In 2015, 2016 en 2017 zou hij de Tour opnieuw winnen. De -in Groningen geboren- Bauke Mollema wordt zesde. Zijn prestaties deden het enthousiasme in Nederland voor de Tour weer groeien.
21 juli

Cat Stevens (Yusuf Islam) is jarig (1948)

Cat Stevens (Yusuf Islam) is jarig (1948)

21 juli in Muziek

1796
Sterfdag Schotse dichter en liedschrijver Robert Burns (1759-96). Nationale dichter van Schotland. Hij schreef de tekst van "Auld Lang Syne". Ander werk: "Scots wha hae", "The cotter's saturday night", "The twa dogs", "The jolly beggars", "Holy Willie's prayer". Op zijn geboortedag 25 januari wordt 'Burns Night' gevierd door Schotten overal ter wereld.
1920
Geboortedag Russisch-Amerikaanse violist Isaac Stern (1920-2001), in Kriminiesz, Oekraïne. Hij was één van de grootste violisten van de 20ste eeuw. Redde in 1960 Carnegie Hall in New York City van de slopershamer.
1942
Geboortedag Philippijns-Amerikaanse zanger-songwriter, muziekproducer, danser, acteur en dichter Kim Fowley, in Manilla. Zong: "The trip". Hij was in de jaren '60 en '70 producer van o.a. The Byrds, Family, Slade, Soft Machine, The Seeds, The Modern Lovers, Gene Vincent (1935-71), Warren Zevon (1947-2003) en Johnny Winter (1944-2014).
1948
Geboortedag Engelse zanger-songwriter Cat Stevens (Stephen Demetri Georgiou), in Londen. Zweedse moeder, Grieks-Cypiotische vader. Songs: "Morning has broken", "Matthew and son", "Moon shadow", "Peace train", "Wild world", "Father and son", "Lady d'Arbanville". Hij stapte in 1977 uit de muziekwereld en veranderde zijn naam in Yusuf Islam. Hij kwam in 1989 in opspraak toen hij het doodvonnis van Iraanse fundamentalisten tegen Salman Rushdie leek te verdedigen. Hij maakte in 2006 een comeback als zanger, onder de naam 'Yusuf' (vanaf 2017 ook weer als 'Cat Stevens'). Zijn zoon Muhammad Islam ('Yoriyos') is ook zanger.
1955
Geboortedag Indonesisch-Nederlandse zanger en entertainer Taco (Taco Ockerse, Tacho Ocheriski), in Jakarta, Indonesië. Groeide op in Indonesië, Nederland, België en Luxemburg. Populair in de V.S. en Duitsland. Zong: "Puttin' on the Ritz" (stond op 4 in de 'Billboard Hot 100'), "La vie en rose", "Cheek to cheek", "After eight", "Winchester cathedral", "Somewhere over the rainbow". Hij maakte later ook dance-, disco- en filmmuziek, trad op in musicals in Duitsland, en vormde de groep 'Taron X' met Ronald Hoth.
1972
Geboortedag GR zanger en journalist Martin Groenewold, in Groningen. Groep: 'De Martin Groenewold Band'. Zong: "Total loss", "Meer dan woorden", "Blijf bij mij", "De straat", "Onbenul", "De tolerantie", "Opnieuw beginnen", "Blijf van d'r af", "Oosterpark 2011", "Je weet niet wat je mist", "Zoiets moet het zijn", "Zin om je te zien", "Alleen maar winnaars", "Voor wie dat geloven wil". Hij werkt als journalist bij het 'Dagblad van het Noorden'.
1973
Geboortedag GR volkszanger René Becker, in Stadskanaal. Bijnaam: "de zingende voetballer". Songs: "Jij bent een wonder", "(Ben ik jou nu echt) verloren", "Ik zet alles op jou", "Als een komeet", "Alles of niets", "Maar vanavond", "Eén en al gezelligheid", "Mijn zomer zonde", "Onvergetelijk".
1990
Popconcert en multi-media-spektakel "The Wall" op de Potsdamer Platz in Berlijn, o.l.v. ex Pink Floyd bassist Roger Waters, ter viering van de val van de Berlijnse muur. Er zijn zo'n 200.000 toeschouwers. Het spektakel is wereldwijd te zien op televisie.
2005
Sterfdag Britse zanger Long John Baldry (John William Baldry, 1941-2005). Longinfectie. Hij was ruim 2 meter lang. Begon in de legendarische Britse bluesband 'Blues Incorporated'. Was later lid van 'Steam Packet' (eerste Engelse 'supergroep'), en 'Bluesology'. Talent scout, ontdekte grote namen als Mick Jagger, Charlie Watts en Rod Stewart. Solo: "Let the heartaches begin", "Hold back the daybreak", "Mexico", "Morning dew", "It ain't easy", "It still ain't easy", "Thrill's a thrill", "Annabella".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer