Deze Dag in de Geschiedenis

11 juni

Geboortedag Jan Evert Scholten (1849-1918)

Jan Evert Scholten (1849-1918)

11 juni in Groningen

1834
De GR jurist Cornelis Star Numan (1807-57) aanvaardt zijn post als hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de RUG. Hij zou twee keer een periode rector magnificus worden. Geboren in Sappemeer. Hij was buitengewoon populair bij zijn studenten, die in 1857 treurden om zijn vroege dood, op 50-jarige leeftijd.
1849
Geboortedag GR ondernemer, politicus en weldoener Jan Evert Scholten (1849-1918), in Foxhol. Hij gaf samen met zijn vader Willem Albert Scholten (1819-92) leiding aan o.a. de 'W.A. Scholten aardappelmeelfabrieken', voorlopers van 'KSH' en 'Avebé'. Eigenzinnige en zeer rijke man. Hij was initiatiefnemer van o.a. het Stadspark, de openbare leeszaal, de Grunneger Sproak en diverse scholen in Groningen. Gemeenteraadslid Groningen 1879-82. Lid Provinciale Staten van Groningen 1886-92. Lid Eerste Kamer 1904-10. Hij overleed in 1918 in Scheveningen (bij een maîtresse).
1869
Geboortedag NL militair, politicus en diplomaat kolonel Lodewijk Thomson (Lodewijk Willem Johan Karel Thomson, 1869-1914), in Voorschoten. Hij was korte tijd Tweede-Kamerlid. Werd vanuit zijn standplaats Groningen in 1913 op vredesmissie naar Albanië gestuurd en sneuvelde daar (of werd vermoord) tijdens een aanval door rebellen in Durrës op 15 juni 1914. Hij werd in Nederland geëerd als een nationale held, en met veel ceremonie in juli 1914 begraven op de Zuiderbegraafplaats in Groningen.
1924
Sterfdag NL politicus jhr. Alexander Frederik de Savornin Lohman (1837-1924). Geboren in Groningen. Hij was minister van Binnenlandse Zaken van 1890-91. In 1908 grondlegger (en tot 1921 leider) van de CHU (Christelijk Historische Unie). Voorvechter van het christelijk onderwijs.
1939
Geboortedag NL politicus en bestuurder Olga Scheltema-de Nie, in Rotterdam. D66. Ze was raadslid -en van 1974-78 wethouder- van Haren; van 1978-85 was ze fractievoorzitter. Tweede-Kamerlid 1989-2002. Van eind 1985 tot september 1989 zat zij in het hoofdbestuur van D66 en van 1986-89 was zij waarnemend voorzitter van de partij. Vanaf 1984 was ze ook plaatsvervangend rechter in Groningen. Echtgenote van oud-staatssecretaris Michel Scheltema.
1945
Ruim een maand na de Duitse capitulatie in NL wordt het garnizoen met zo'n 600 Duitse militairen van Schiermonnikoog naar de vaste wal gebracht en kan het eiland eindelijk de bevrijding gaan vieren. Twee weken eerder waren al 120 SS-ers, SD-ers, Sipo-mensen en Landwachters, die naar het eiland waren gevlucht, door Canadese militairen gearresteerd, dankzij een list. Schiermonnikoog was officieel de laatste plaats in NL die werd bevrijd (WO-II).
1960
Zwembad De Kalkwijck aan de Nieuweweg in Hoogezand wordt officieel geopend door gedeputeerde -en waarnemend Commissaris van de Koningin- mr. G.L.P. Warburg. Het openluchtbad zou dienst doen tot 1996.
1975
Geboortedag NL politicus-bestuurder Martine Visser (Martine Kristel Visser), in Smallingerland. CDA. Ze was in 2005-06 wethouder van welzijn en sport in Groningen (als opvolger van René Paas), en daarvoor (1998-2005) fractievoorzitter. Ze was van 2006-10 wethouder van Almere. Daarna werd ze onderwijsbestuurder. Ze studeerde economie en theologie aan de RUG.
1977
Een verrassingsaanval met scherpschutters, mariniers en zes Starfighters beëindigt na 20 dagen de Molukse treinkaping bij De Punt, die op 23 mei was begonnen. Bij de actie vinden 6 van de 9 kapers (waaronder hun leider Max Papilaya) en twee gegijzelden, Ansje Monsjou (19) en Rien van Baarsel) (40) de dood in een kogelregen. De overige gegijzelde treinreizigers worden bevrijd. Ook de Molukse gijzeling van de lagere school in Bovensmilde wordt beëindigd nadat de school is aangevallen met pantserwagens. De kinderen waren al eerder vrijgelaten, 5 leerkrachten worden nu ook bevrijd en de kapers worden gearresteerd.
2002
De stedenbouwkundige Martin Dubbeling, die voor advies was ingehuurd door de gemeente Veendam, noemt de Parkstad 'één van de treurigste plaatsen van ons land'. Zijn ongezouten kritiek op de indeling, aankleding, entree en winkelcentra van Veendam is aanleiding voor een rel. Dubbeling is (dan) hoofd-stedenbouwkundige van Bureau Kuiper in Arnhem.
2009
Op de dag dat in 1945 Schiermonnikoog eindelijk officieel werd bevrijd van de Duitse bezetters, wordt op het eiland het Bunkermuseum Schlei geopend, in een voormalige Duitse bunker langs het fietspad ten zuidwesten van strandpaviljoen De Marlijn.

11 juni in Nederland

1698
Sterfdag FR theoloog en predikant Balthasar Bekker (1634-98). Geboren in Metslawier. Studeerde in Groningen (bij Jacob Alting) en Franeker. Pionier in de bestrijding van bijgeloof en heksenjacht. Schreef "De betoverde weereld", waarin hij afrekende met het geloof in spoken, heksen en duivels, het boek gaf de aanzet tot afschaffing van de heksenvervolgingen.
1952
Geboortedag NL journalist, verslaggever en mediaman Harmen Roeland, in Utrecht. NOS-journaal, van 1976-2003 (verslaggever, presentator en eindredacteur). TROS: "Studio REM", met Wibo van de Linde (2004). Friesland-fan, kreeg bij het NOS-journaal de bijnaam 'Onderkoning van Friesland'. Hij werd in 2004 blind aan zijn linkeroog na een schermutseling met een dakloze in Amsterdam (die werd veroordeeld tot drie jaar cel). Hij begon een bedrijf in communicatiestrategie en marketing.
1956
Het Duitse blad 'Der Spiegel' onthult de 'Greet Hofmans-affaire'. Later werd bekend dat het blad was getipt door prins Bernhard. De gebedsgenezeres Hofmans zou koningin Juliana (1909-2004) in haar ban hebben. Bernhard vond dat 'die toverkol' van zijn echtgenote 'een dwaas had gemaakt'. De Nederlandse media kozen -op aandringen van het kabinet- voor zelfcensuur en meldden aanvankelijk niets over de affaire, die bijna een constitutionele crisis en een koninklijke echtscheiding veroorzaakte.
1957
Geboortedag NL politicus-bestuurder Thom de Graaf (Thomas Carolus de Graaf), in Amsterdam. D66. Vicepresident van de Raad van State (vanaf 2018). Tweede-Kamerlid van 1994-2003, politiek leider D66 van 1998-2003. Hij was van 2003-05 minister van Bestuurlijke Vernieuwing (trad af toen de Eerste Kamer in 2005 zijn plan voor de gekozen burgemeester afwees, en werd opgevolgd door Alexander Pechtold, tot 2006). Hij was van 2007-12 burgemeester van Nijmegen. In 2011 werd hij lid van de Eerste Kamer. Zoon van KVP Tweede-Kamerlid en oud-burgemeester van Nijmegen Theo de Graaf (1912-83).
1987
De Molukse actiegroep Gerakan Maluku meldt dat zij bommen heeft gelegd in een aantal treinen. De politie en EOD ontruimen en doorzoeken treinen in Groningen, Gouda, Den Dolder, Emmerik, Geldermalsen en Vlissingen, en vinden nep-bommen (pakjes met klei, stopverf en tikkende wekkers). De actie is een protest tegen de gewelddadige beëindiging van de Zuid-Molukse treinkaping, precies tien jaar eerder. Daarbij vonden zes van de negen treinkapers en twee gegijzelde passagiers de dood.

11 juni in Wereld

1928
Geboortedag koningin Fabiola van België (Fabiola Fernanda, Maria de las Victorias, Antonia Adelaïda de Mora y Aragon, 1928-2014), in Madrid. Spaanse gravin. Ze trouwde in 1960 met koning Boudewijn (Boudewijn Albert Karel Leopold Axel van Saksen-Coburg, 1930-93), die vanaf 1951 op de Belgische troon zat en werd door haar huwelijk de vijfde Koningin der Belgen. Ze was opgeleid als verpleegster en stond bekend om haar sociale betrokkenheid. Ze schreef ook kinderverhalen. Ze overleed in 2014.
1933
Geboortedag US filmkomiek, acteur en regisseur Gene Wilder (Jerry of Jerome Silberman, 1933-2016), in Milwaukee, Wisconsin. Films: "Willy Wonka and the chocolate factory", "Bonnie and Clyde", "Young Frankenstein", "Blazing saddles", "The world's greatest lover", "The woman in red", "Another you", "The producers", "See no evil, hear no evil", "The lady in question". Hij was van 1984-89 getrouwd met actrice Gilda Radner (1946-89) en vanaf 1991 met actrice Karen Boyer. Leed op latere leeftijd aan Alzheimer. Hij overleed in 2016.
1938
Een aardbeving bij Zulzeke in België: 5,6 op de schaal van Richter. Het is de op één na sterkste aardbeving in de 20e eeuw op Belgisch grondgebied. Er vallen twee doden, in Kruishoutem en in Sint-Amandsberg. De beving veroorzaakt veel schade in Vlaanderen en wordt gevoeld tot in Noord-Frankrijk, Noord-Nederland, het zuidoosten van Engeland, het westen van Duitsland en Luxemburg.
1955
Tijdens de 24-uursrace van Le Mans in Frankrijk rijdt een raceauto na een botsing met twee andere wagens het publiek in: ruim 80 mensen vinden de dood, waaronder ook de coureur, de Fransman Pierre Levegh (Pierre Eugène Alfred Bouillin, 1905-55); zeker 100 mensen raken gewond. De race wordt gewoon uitgereden. Na het ongeluk zou autosport worden verboden in Frankrijk, West-Duitsland en Zwitserland. Het verbod in Zwitserland bestaat nog steeds.
1956
Geboortedag US American Football quarterback Joe Montana (Joseph Montana), in Monongahela, Pennsylvania. Bijnaam: 'Joe Cool'. American Football-legende, was in de jaren '80 de 'nr. 16' van het sterrenteam van de San Francisco 49ers (1979-92). Hij won vier keer de Super Bowl. Beëindigde zijn carrière in 1995 bij de Kansas City Chiefs.
1964
Geboortedag Franse autocoureur Jean Alesi, in Montfavet bij Avignon. Siciliaanse ouders. Won in 1995 -op zijn 31ste verjaardag- de Grand Prix van Canada.
1970
Sterfdag Russische politicus Aleksandr Kerenski (Aleksandr Fjodorovitsj Kerenski, 1881-1970). Socialist, was in 1917 korte tijd minister-president. Woonde na 1940 in de V.S.
1979
Sterfdag US acteur en stuntman John Wayne (Marion Michael Morrison of Marion Robert Morrison, 1907-79). Long- en maagkanker. Bijnaam: 'Duke'. Zoon van een apotheker. Supercowboy en 'macho'. Speelde de hoofdrol in 142 speelfilms (een hoofdrolrecord). Films: "Stagecoach", "Rio bravo", "The green berets", "The Alamo", "The shootist", "North to Alaska", "The quiet man", "The searchers", "Fort Apache", "She wore a yellow ribbon", "Rio Grande", "The longest day". Oscar voor "True grit". Beroemde uitspraak: "I never trust a man that doesn't drink".
11 juni

Geboortedag Lynsey de Paul (1948-2014)

Geboortedag Lynsey de Paul (1948-2014)

11 juni in Muziek

1864
Geboortedag Duitse componist en dirigent Richard Strauss (Richard Georg Strauss, 1864-1949), in München. Werk: "Also sprach Zarathustra", "Eine Alpensinfonie", "Sinfonia domestica", "Don Juan". Opera's: "Salome", "Der Rosenkavalier", "Capriccio", "Macbeth", "Don Quixote". Hij overleed in 1949 in zijn huis in Garmisch-Partenkirchen.
1908
Geboortedag NL componist, pianist en dirigent Cor Lemaire (Cornelis Johannes Lemaire, 1908-81), in Amsterdam. Speelde bij o.a. Louis Davids en Wim Kan. Componeerde liedjes voor het radioprogramma "De Familie Doorsnee" en het TV-programma "Pension Hommeles". Zoon van acteur Jan Lemaire (1884-1982). Hij overleed in 1981.
1939
Geboortedag NL zanger, gitarist, kleinkunstenaar, dichter en presentator Peter Blanker, in Delfshaven, Rotterdam. Groep: 'Peter Blanker Consort'. Liedjes: "Het is moeilijk bescheiden te blijven", "Alles heeft een einde (maar een worst wel twee)", "Laat m'n zonnebril zitten". TV: kinderserie "De Holle Bolle Boom" (AVRO). Radio: presentator "Levenslief en levensleed" (KRO). Begon als zeeman, druivenplukker en journalist. Hij verhuisde in 2003 naar de Shetlandeilanden. Autobiografie: "Eigen weg, het levenslied van een zondagskind".
1940
Geboortedag US zanger Joey Dee (Joseph DiNicola), in Passaic, New Jersey. Groep: 'Joey Dee and The Starlighters'. Songs: "Peppermint twist", "Ya ya twist", "Hey let's twist", "What kind of love is this", "Shout - part 1".
1948
Geboortedag Engelse zangeres-songwriter en pianiste Lynsey de Paul (Lynsey Monckton Rubin, 1948-2014), in Cricklewood, Londen. Songs: "Sugar me", "Won't somebody dance with me", "Getting a drag", "Ooh I do". Ze werd in 1977 -samen met Mike Moran- tweede op het Eurovisie Songfestival met "Rock bottom". Produceerde TV-muziek, presenteerde TV-shows en maakte de bekroonde TV-documentaire "Eve strikes back". Ze had een relatie met acteur James Coburn (1928-2002) en schreef liedjes met hem ("Melancholy melon", "Losin' the blues for you"). Ze overleed in 2014 aan een hersenbloeding.
1949
Geboortedag US drummer en songwriter Frank Beard (Frank Lee Beard), in Frankston, Texas. Hard rock, blues rock, rock. Groep: 'ZZ Top'. Bijnaam: 'Rube'. Songs: "Legs", "Gimme all your lovin'", "Sharp dressed man", "Afterburner", "Rough boy", "Viva Las Vegas", "Doubleback", "Give it up". Beard ('Baard') was het enige groepslid zonder een lange baard (!)
1950
Geboortedag Engels-Australische zanger-songwriter en gitarist Graham Russell (Graham Cyril Russell), in Arnold, Nottingham. Duo 'Air Supply', met Russell Hitchcock. Songs: "All out of love", "Lost in love", "Goodbye", "The one that you love", "Love and other bruises".
1978
Geboortedag US rapper Chris Kelly (Chris 'Mac Daddy' Kelly, 1978-2013), in Atlanta. Hiphop. Bijnaam: 'Mac Daddy'. Groep: 'Kris Kross', samen met Chris Smith (of Chris 'Daddy Mac' Smith, ze begonnen toen ze 12 en 13 jaar waren). Songs: "Jump", "Warm it up", "I missed the bus", "Tonite's tha night", "Da bomb", "It's a shame", "Young, rich and dangerous" "Live and die for hip hop". Hij overleed in 2013 thuis in Atlanta aan een overdosis cocaïne en heroïne.
2002
Ex-Beatle sir Paul McCartney (59) trouwt met ex-model en anti-landmijn-activiste Heather Mills (34) in Castle Leslie nabij Glaslough, Ierland. Het huwelijk zou na vier jaar eindigen met ruzies en rechtszaken. In 2008 besloot de rechtbank dat McCartney 24,3 miljoen pond aan Mills moest betalen plus 35.000 pond per jaar voor de opvoeding van hun kind. McCartney was eerder, van 1969-98 (tot haar dood), getrouwd met fotografe en voedselproducente Linda Eastman. In 2011 zou hij trouwen met Nancy Shevell.
2015
Sterfdag US zanger Jim Ed Brown (James Edward Brown, 1934-2015). Longkanker. Country, C&W. Begon bij 'The Browns'. Solo: "Saying goodbye", "Morning", "Lying in love with you", "Fools", "It's that time of night"; "I don't want to have to marry you", "Saying hello, saying I love you, saying goodbye" en "Don't bother to knock" (met Helen Cornelius, waarmee hij in de jaren 70 en '80 een succesvol duo vormde).
2015
Sterfdag US alt- en tenorsaxofonist, trompettist, violist en componist Ornette Coleman (Randolph Denard Ornette Coleman, 1930-2015). Hartaanval. Groepen: 'The Ornette Coleman Quartet', 'Prime Time'. Jazz, avant-garde jazz, hij was één van de grondleggers van de 'free jazz' (album 'Free Jazz', 1960). Andere albums: "The shape of jazz to come", "Change of the century", "This is our music". Oeuvre Grammy 2007.
2015
Sterfdag NL zanger en diskjockey Gerard de Vries (1933-2015). Bijnaam: 'Cowboy Gerard'. Parlando-artiest. Liedjes: "Het spel kaarten", "Giddy up go", "Ode aan Jim Reeves", "Zomaar een soldaat", "Teddybeer", "De kinderen zijn niet schuldig", "Voor niets", "Brief van een held". Radio: Radio Veronica, TROS, Radio Wijdemeren. Hij werkte veel samen met Tineke de Nooij en kwam in 1972 als eerste NL diskjockey openlijk voor zijn homoseksualiteit uit. Hij was ook paragnost en ondernemer in de paranormale branche.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer