Deze Dag in de Geschiedenis

19 juni

Peter Rehwinkel dag 1964

Peter Rehwinkel als burgemeester van Groningen

19 juni in Groningen

1961
Geboortedag marathonschaatser en wielrenner Lammert Huitema, in Haren. Vijf nationale marathonschaatstitels, won twee keer de KNSB-cup, 29 schaatsmarathons op kunstijs en diverse wielercriteriums. Woont in Roden. Werd twee keer gekozen tot 'Drentse sportman van het jaar'. Werd 19de in de Elfstedentocht 1997. Hij moest in 2004 stoppen met wedstrijdschaatsen vanwege knieklachten.
1964
Geboortedag NL politicus-bestuurder Peter Rehwinkel (Johan Peter Rehwinkel), in Groningen. Groeide op in Veendam en Gasselte. PvdA. Hij was van 2009-13 burgemeester van Groningen, en van 2004-09 burgemeester van Naarden. Eerste-Kamerlid (2007-09), en Tweede-Kamerlid (1995-2002). Hij trouwde in 2008 met Michel Zeegelaar, verhuisde in 2013 naar Spanje, en begon een adviesbureau. In 2017 kwam hij terug naar NL en werd waarnemend burgemeester van Zaltbommel (tot 2019) en Bergen (NH). Schaatslegende Jan Uitham (1925-2019) was zijn oom.
1970
Geboortedag GR voetbaltrainer Gerry Hamstra, in Groningen. In 2016 werd hij technisch manager van SC Heerenveen. Hij was van 2006-09 trainer van FC Emmen (opvolger Jan van Dijk), en daarna hoofd jeugdopleiding en jeugdcoach bij Vitesse. Begon als jeugdtrainer van FC Groningen (1990-94), en werkte daarna bij Drachtster Boys, Archilles 1894 en SC Genemuiden.
1971
Begrafenis van GVAV-voetbaldoelman Tonny van Leeuwen (1943-71), in Peize. Hij overleed als gevolg van een verkeersongeluk op de dag voor de officiële oprichting van FC Groningen. Zeker 2.000 mensen bewijzen hem de laatste eer.
1996
'Bimediaal' afscheidsinterview met Henk Vonhoff (1931-2010) als scheidende Commissaris der Koningin van Groningen, gelijktijdig live op Radio Noord en TV Noord. De interviewers zijn Aize Bouma en Henk Binnendijk. Het is de eerste bimediale live-uitzending van Radio TV Noord sinds de start van TV Noord in april 1995.
1999
FC Groningen verspeelt in de laatste nacompetitiewedstrijd tegen Sparta de promotie naar de eredivisie door met 0-3 te verliezen. Na afloop breken supportersrellen uit in de stad Groningen; elf agenten raken gewond. Een jaar later zou FC Groningen alsnog promoveren.
2003
Sterfdag NL schrijver, beeldend kunstenaar en operaregisseur Jean-Paul Franssens (1938-2003). Geboren in Groningen. Schreef "De wisselwachter", "De uitvinder", "Een gouden kind", "Een goede vader", "Belcampo, geen gewoon wandelaar", "Rozen uit het zuiden". Hij werkte als regisseur bij 'Opera Forum' en de 'Nederlandse Operastichting'.

19 juni in Nederland

1860
Bij één van de grootste branden die Leeuwarden ooit troffen wordt de Prins Frederikkazerne (op de Amelandsdwinger in de Leeuwarder binnenstad) verwoest. De kazerne zou in 1863 worden herbouwd.
1942
Geboortedag NL presentator, cabaretier, zanger en schrijver Jos Brink (Josephus Gerardus Brink, 1942-2007), in Heiloo. Was ook pastor-predikant. Cabaretgroep 'Tekstpierement' (1972-79, met Frank Sanders, waar hij later ook mee trouwde), 'Purper'. Musicalster. Theater: "Sonneveld-de musical". Radio: "Tussen 10+ en 20-". TV: "De wie kent kwis", "Puzzeluur", "Wedden dat?!", panellid "Babbelonië" (AVRO), "TV Toppers". Schreef in 1987 het toneelstuk "Een nieuwe dood" (over aids). Schreef: "Bouwen met puin", "Eenling is geenling", "Dagelijks brood". Begon in de jaren '60 bij de radio als hoorspelacteur. Hij overleed in 2007 aan darmkanker.
1964
Officiële oprichting voetbalvereniging Cambuur Leeuwarden BVO, ter vervanging van de naar de amateurs teruggekeerde VV Leeuwarden.
1989
Sterfdag NL sportjournalist en radio en TV-commentator ir. Ad van Emmenes (1897-1989). Bijnaam: 'de Voetbalprofessor'. Hij riep in zijn radiocommentaar aanmoedigingen als 'kom op jongens, schop die leren knikker naar voren'. Schreef: "Nou wij, boys!", "Neerlands voetbalglorie", "Beter voetbal" (met Kick Geudeker). Geheelonthouder. Zijn vader was actief in de socialistische vakbeweging, en zat in de gevangenis wegens belediging van Koning Willem III. Vader van TV-presentatrice Viola Holt (Viola Holt-van Emmenes).
2001
Begin van de Nederlandstalige Wikipedia. De Engelstalige editie was 5 maanden eerder online gegaan. Wikipedia is een vrije internetencyclopedie die door vrijwilligers wordt geschreven en bijgehouden, en door sponsors wordt gefinancierd. Het is een belangrijke bron voor Deze Dag in de Geschiedenis.

19 juni in Wereld

1623
Geboortedag Franse wis- en natuurkundige, filosoof, theoloog en schrijver Blaise Pascal (1623-62), in Clermont-Ferrand. Hij ontdekte de naar hem genoemde 'Wet van Pascal': De druk die op een vloeistof wordt uitgeoefend, plant zich in alle richtingen met dezelfde grootte voort. Uitvinder van de eerste mechanische rekenmachine voor optellen en aftrekken (de 'pascaline'), en geestelijk vader van de barometer. Hoewel Pascal tot de Rooms-katholieke kerk behoorde, was hij ook van grote invloed op het protestantisme. Grondlegger van het openbaar vervoer (lijndienst met koetsen) in Parijs in 1661.
1885
Het 'vrijheidsbeeld' ('statue of liberty') arriveert in New York City. Het is een kadootje van Frankrijk voor het Amerikaanse eeuwfeest, gemaakt van koper en staal, naar een ontwerp van beeldhouwer Frédéric-Auguste Bartholdi (1834-1904). De moeder van Bartholdi zou model hebben gestaan. Het beeld staat symbool voor de vrijheid, en dient ook ter verwelkoming van iedereen: terugkerende Amerikanen, gasten en immigranten.
1937
Sterfdag Schotse schrijver en dramaturg sir J.M. Barrie (James Matthew Barrie, 1860-1937). Vooral bekend door zijn verhalen over 'Peter Pan' (een jongen die niet wil opgroeien): "The little white bird", "Peter Pan in Kensington Gardens", "Peter and Wendy". Toneel: "What every woman knows", "Dear Brutus", "Mary Rose".
1947
Geboortedag Indiaas-Britse schrijver sir Salman Rushdie (Ahmed Salman Rushdie), in Bombay. Zijn boek "De duivelsverzen" ("The satanic verses", 1988) wekte in de woede van Iraanse fundamentalisten, die hem in 1989 ter dood veroordeelden door een 'fatwa' uit te spreken. Hij dook onder en hield zich jarenlang schuil. Ander werk: "Midnight's children" (Booker prize 1981), "East west", "The moor's last sign", "Shalimar the clown", "Joseph Anton", "The Golden house". Hij was van 2004-07 getrouwd met de Indiase actrice Padma Lakshmi (zijn vierde huwelijk).
1953
Het Amerikaanse echtpaar Julius Rosenberg (1918-53) en Ethel Rosenberg (1916-53) sterft op de elektrische stoel in de Sing-Sing gevangenis in Ossining, New York, nadat een jury ze in 1951 schuldig had bevonden aan 'atoombom-spionage' voor de Sovjet-Unie. Het was het eerste echtpaar dat werd geëxecuteerd in de V.S. Het vonnis leidde tot internationale protesten. Over hun schuld bleef twijfel bestaan maar in 1997 erkende de voormalige Russische spionagechef Alexsandr Feklisov dat hij tussen 1943 en 1946 'ontmoetingen had gehad' met Julius Rosenberg; Ethel Rosenberg was volgens hem onschuldig. De Rosenbergs stonden bekend om hun communistische sympathieën.
1954
Geboortedag US actrice Kathleen Turner (Mary Kathleen Turner), in Springfield, Missouri. Films: "The jewel of the Nile", "Romancing the stone", "Body heat", "Prizzi's Honor", "The war of the roses", "House of cards", "Naked in New York", "Serial mom", "The real blonde", "Beautiful", "Delilah", "Prince of Central Park", "The virgin suicides", "Without love", "Monster house", "The perfect family". TV: serie "Californication". De Oostenrijkse popzanger Falco zong: "The kiss of Kathleen Turner".
1961
Het Britse protectoraat Koeweit wordt onafhankelijk. Koeweit is een klein olierijk emiraat aan de kust van de Perzische Golf.
1964
Geboortedag Amerikaans-Britse politicus, historicus, schrijver en journalist Boris Johnson (Alexander Boris de Pfeffel Johnson), in New York. In 2019 volgde hij Theresa May op als premier van het Verenigd Koninkrijk en leider van de Conservative Party. Van 2008-16 was hij burgemeester van Londen en van 2016-18 was hij minister van Buitenlandse Zaken en het Gemenebest. Hij heeft naast de Britse ook de Amerikaanse nationaliteit. In 2020 was hij als premier -tijdens de corona-pandemie- ernstig ziek door het coronavirus.
1972
Geboortedag US actrice Robin Tunney, in Chicago. Films: "Niagara, Niagara", "Montana", "Bread and roses", "The secret lives of dentists", "The craft", "End of days", "Paparazzi", "August", "My all American", "Looking glass". TV: series "The mentalist" (2008-15), "Prison break" (2005-06).
1972
De politie arresteert de Duitse terroriste Ulrike Meinhof (1934-76) van de 'Baader-Meinhofgroep' ('Rote Armee Fraction'). Ze pleegde -volgens de Duitse autoriteiten- op 9 mei 1976 zelfmoord door zich op te hangen in haar gevangeniscel.
1976
De Zeedse koning Carl Gustav (30) trouwt in Stockholm met de Westduitse Silvia Renate Sommerlath (32), de dochter van een zakenman uit Heidelberg. Ze mag zich nu 'koningin Silvia van Zweden' noemen.
1981
In het plaatsje Nelspruit in Zuid-Afrika wordt (dan) 'de zwaarste sinaasappel ooit' tentoongesteld. Hij weegt 2,5 kilo.
1987
De Baskische bevrijdingsbeweging ETA brengt een autobom tot ontploffing in een ondergrondse parkeergarage van het warenhuis Hypercor in Barcelona. Er vallen 18 doden, waar onder enkele kinderen. Bloedigste aanslag uit de geschiedenis van de ETA. Leidt op 22 juni tot een massale protestdemonstratie met 750.000 deelnemers.
1993
Sterfdag Britse schrijver en dichter sir William Golding (William Gerald Golding, 1911-93). Schreef: "Lord of the flies", "A moving target", "The spire", "Darkness visible", "Close quarters", "Fire down below", "The inheritors", "The paper men". Nobelprijs voor literatuur 1983. Hij deed mee aan de invasie van Normandië op D-Day. Na de oorlog keerde hij terug naar Engeland, en werkte als leraar en schrijver.
1999
Sterfdag Franse troonpretendent graaf Henri van Parijs (Henri, compte de Paris, 1908-99), van het Huis van Orleans. Hij streed tevergeefs voor herstel van de monarchie in Frankrijk. Hij was een directe afstammeling van Lodewijk Filips I (Louis-Philippe, 1773-1850), de 'Burgerkoning' (le Roi Citoyen), de laatste koning van Frankrijk die daadwerkelijk regeerde, tot hij in 1848 heimelijk moest vluchten naar Engeland.
1999
De Britse prins Edward trouwt op Windsor Castle met PR-adviseuze Sophie Rhys-Jones. Ze zouden twee kinderen krijgen: lady Louise Mountbatten-Windsor (8-11-2003) en lord James Mountbatten-Windsor (17-12-2007).
2013
Sterfdag US acteur James Gandolfini (1961-2013). Hartaanval tijdens een vakantie in Rome. TV: speelde mafiabaas 'Tony Soprano' in de televisieserie "The Sopranos" (1999-2007). Films: "The Mexican", "Get Shorty", "The Juror", "The barber project", "The man who wasn't there", "The last castle", "Sharkslayer", "Where the wild things are". Hij speelde ook verdienstelijk trompet en saxofoon.
2016
Sterfdag Duitse acteur Götz George (1938-2016). TV: hij speelde 'kommissar Horst Schimanski' in zowel de Duitse krimiserie "Tatort" als in spin-off "Schimanski". Daarnaast speelde hij in talloze films en televisiefilms, o.a. "Der Schatz im Silbersee", "Mein Vater" en "Böse Wetter". Zoon van acteur Heinrich George (1893-1946) en actrice Berta Drews (1901-87).
2020
Sterfdag Engelse acteur sir Ian Holm (Ian Holm Cuthbert, 1931-2020), in Goodmayes, Essex. Ziekte van Parkinson. Film, televisie en theater. Films: "Chariots of fire", "Brazil", "Naked lunch", "Loch Ness", "The lord of the rings" trilogie en "The hobbit" serie (hij speelde 'Bilbo Baggins'), "The aviator", "The day after tomorrow", "The treatment", "This side of the looking glass".
19 juni

Geboortedag Charles de Wolff (1932-2011)

Geboortedag Charles de Wolff (1932-2011)

19 juni in Muziek

1867
Geboortedag zanger-liedjesschrijver en pianist Eduard Jacobs (Ezechiël Eduard Jacobs, 1867-1914), in Amsterdam. Hij was 'de eerste NL cabaretier' (vanaf 1895). Bijnaam: 'de Minstreel van de Mesthoop' (hij speelde aanvankelijk voor prostituees en hun klanten in De Pijp in Amsterdam). Na 1890 trad hij in Parijs o.a. op als pianist in de Moulin Rouge. Zong: "Liefde alleen", "Op de Ruysdaelkade", "Die goeie oude moeder", "Tararaboemdié", "Weet ge moeder wat ik droomde". Hij overleed in 1914 op 46-jarige leeftijd, hij had een zwakke gezondheid.
1928
Geboortedag US zanger en gitarist Tommy DeVito (Gaetano DeVito, 1928-2020), in Belleville, New Jersey. Italiaanse voorouders. Mede-oprichter van The Four Seasons (1960-70). Songs: "Big girls don't cry", "Sherry", "Rag doll", "Let's hang on", "Working my way back to you", "Dawn". Hij overleed in 2020 aan de gevolgen van Covid-19 in Las Vegas.
1932
Geboortedag GR dirigent en organist Charles de Wolff (Charles Johannes de Wolff, 1932-2011), in Onstwedde. Zoon van een predikant. Bachkenner. Hij was van 1966-89 de vaste dirigent van het Noordelijk Filharmonisch Orkest (NFO), en was ook dirigent van het Toonkunstkoor Bekker en het Bachkoor Holland. Bespeelde alle grote orgels in het land. Hij overleed in 2011 in Zwolle.
1948
Geboortedag Britse zanger-songwriter en gitarist Nick Drake (Nicholas Rodney Drake, 1948-74), in Rangoon, Birma. Introverte en melancholieke troubadour. Folk. Songs: "Pink moon", "River man", "Time has told me", "Time of no reply", "Bryter layter", "Cello song", "Poor boy", "Northern sky". Hij overleed in 1974 aan een overdosis antidepressiva (mogelijk zelfmoord).
1951
Geboortedag US zangeres Ann Wilson, in San Diego, Californië. Vormde de groep 'Heart' samen met haar zus Nancy Wilson. Zong: "These dreams", "Crazy on you", "Magic man", "Alone", "Barracuda", "Tell it like it is", "What about love", "These dreams". In de jaren '90 openden Ann en Nancy de opnamestudio 'Bad Animals' in Seattle.
1962
Geboortedag US zangeres, choreografe, danseres en actrice Paula Abdul (Paula Julie Abdul), in San Fernando, Californië. Zong: "Straight up", "Forever your girl", "Opposites attract", "Rush rush", "My love is for real". Begon als cheerleader bij de 'Los Angeles Lakers'. Verzorgde de choreografie van talloze dansvideo's en -clips. Was van 1992-94 getrouwd met acteur Emilio Estevez
1970
Geboortedag NL zanger en cabaretier Richard Kemper, in Heemskerk. Duo: 'Veldhuis en Kemper', met Remco Veldhuis. Liedjes: "Ik wou dat ik jou was", "Bijzonder", "Te blond", "Kaartenhuis", "Volkomen kut", "Wacht", "Niets van dat alles". Theater: programma's "Half zo echt", "De geur van", "Dan maar niet gelukkig", "Of de gladiolen", "Geloof ons nou maar". Hij is ook stemacteur en scenarioschrijver.
1978
Geboortedag NL zangeres Glennis Grace, in Amsterdam. Ze trad ook op als 'Glennis'. Vertegenwoordigde Nederland op het Eurovisie Songfestival 2005 in Kiev met "My impossible dream" maar haalde de finale niet. Won als 'Young Whitney Houston' op 15-jarige leeftijd de finale van de Soundmixshow. Andere songs: "Afscheid", "Absolutely not", "Hoe", "Als je slaapt", "Somebody else’s guy", "Wil je niet nog 1 nacht" (met Edwin Evers), This is the moment" (met Gordon en Ruth Jacott). In 2018 stond ze in de V.S. in de finale van de talentenjacht "America's got talent".
1983
Geboortedg US rapper en zanger-songwriter Macklemore (Ben Haggerty), in Seattle, Washington. Hij noemde zich eerder 'Professor Macklemore'. Songs: "Can't hold us" (met Ryan Lewis & Ray Dalton), "Same love" (met Ryan Lewis & Mary Lambert), "Thrift shop" (met Ryan Lewis & Wanz), "White walls", "Downtown", "Glorious", "Good old days". Hij begon als medewerker van een jeugdinrichting, waar hij muziekworkshops organiseerde.
1997
Sterfdag US zanger en gitarist Bobby Helms (Robert Lee Helms, 1933-97). Longemfyseem. Songs: "My special angel", "Mary goes round", "Jingle Bell Rock", "Fraulein", "Lonely river Rhine", "Borrowed dreams".
2013
Sterfdag US zanger-songwriter, jodelaar en gitarist Slim Whitman (Otis Dewey Whitman jr., 1923-2013). Hartstilstand. Folk, country. Bijnaam: 'America's favorite folksinger'. Songs: "Love song of the waterfall", "Singing hills", "Indian love call", "Keep it a secret", "I remember you", "North wind", "Cattle call", "Rose Marie", "Una paloma blanca", "Guess Who", "When", Red River valley", "Cry baby heart".
2014
Sterfdag US zanger-songwriter en tekstdichter Gerry Goffin (1939-2014). Hij schreef tientallen hitsongs voor anderen, samen met zijn eerste echtgenote Carole King, o.a. "Will you still love me tomorrow", "One fine day", "Up on the roof", "The loco-motion", "Take good care of my baby", "I'm into something good", "Hi-de-ho". Oscarnominatie in 1976 voor het schrijven van "Theme from Mahogany (do you know where you're going to)", met Michael Masser (1941-2015). Hij maakte zelf de albums: "It ain't exactly entertainment" en "Back room blood".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer