Deze Dag in de Geschiedenis

30 juni

Geboortedag Michael Phelps 1985

30 juni in Groningen

1925
Geboortedag GR sportbestuurder, politicus en ondernemer Marten Kastermans (Marten Willem Jozef Kastermans, 1925-2014), in Groningen. Hij regisseerde als voorzitter van de NSF de fusie met het NOC tot NOC*NSF. Erelid van de KNVB en NOC*NSF, en ook van GVV Velocitas waar hij van 1958-78 voorzitter was. KNVB-voorzitter amateurvoetbal. Provinciale Sportprijs Groningen 1998. Hij was van 1966-70 PvdA-fractievoorzitter in de raad van Groningen. Hij was ook directeur van het chemische bedrijf Aagrunol dat in Groningen ernstige bodemvervuiling veroorzaakte. Hij overleed in 2014.
1948
Geboortedag NL bestuurder-politicus Kars Veling, in Groningen. GPV, RPF-GPV, ChristenUnie. Hij was van 1991-2002 Eerste-Kamerlid voor de GPV. Was geen succes als partijleider en lijsttrekker van de ChristenUnie bij de Tweede-Kamerverkiezingen van 2002 en stapte teleurgesteld uit de politiek. Hij was van 1996-2006 voorzitter van de Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind, en van 2011-16 directeur van ProDemos, het Huis voor democratie en rechtsstaat.
1965
Geboortedag NL bestuurder-politicus Yvonne van Mastrigt (Y.P. van Mastrigt), in Utrecht. PvdA. Van 2012-15 was ze gedeputeerde in het provinciebestuur van Groningen (opvolger Wilma Mansveld). Eerder was ze burgemeester van Hoogezand-Sappemeer (2008-12) en van Winsum (2004-08). Waarnemend burgemeester van Hoorn (2015-16), Stichtse Vecht (2018-20) en Stadskanaal (2020). Ze begon als juriste bij de N.S. Van 1998-2004 was ze deelraadvoorzitter in de Rotterdamse deelgemeente IJsselmonde.
1973
De VVD-politicus en bestuurder Otto van Diepen (1932-2016) is de nieuwe burgemeester van de gemeente Slochteren, tot 1984 (in dat jaar zou hij burgemeester van Amstelveen worden). Hij overleed in 2016 in Blaricum.
1995
Sterfdag NL parlementariër en landbouwspecialist Sicco Mansholt (Sicco Leendert Mansholt, 1908-95), in Wapserveen. Geboren in Ulrum. SDAP, PvdA. Minister van Landbouw in zes kabinetten tussen 1945 en 1957. Europees landbouwcommissaris vanaf 1958; vicevoorzitter (1967-72) en voorzitter (1972-73) van de Europese Commissie. Diende in 1968 het 'Plan Mansholt' in, en was grondlegger van het systeem van gegarandeerde afzet en vaste prijzen voor landbouwproducten. Werd later een 'milieupessimist'. Hij was tijdens WO-II actief in het verzet. Autobiografie: "De crisis".
1999
Laatste belastingvrije Butterfahrt (tax free minicruise) van Rederij Kamstra in de Eemshaven, na 23 jaar (eerst vanuit Delfzijl en later vanuit de Eemshaven). Het mag niet meer van de Europese Unie. Hetzelfde geldt voor de tax-free winkels op Schiphol. De Butterfahrt was een vaartocht naar internationale wateren, waar aan boord belastingvrije aankopen konden worden gedaan, zoals tabak, alcoholische dranken, parfum en roomboter.
1999
FC Groningen presenteert burgemeester Jaap van der Linde van Hoogezand-Sappemeer als nieuwe voorzitter. Hij volgt de jurist Wim Entzinger op. Van der Linde zou voorzitter blijven tot 2003, en worden opgevolgd door zakenman Ed Zijp.
2018
Einde van de locaties Delfzicht Ziekenhuis (49 jaar oud) in Delfzijl en Lucas Ziekenhuis (92 jaar oud) in Winschoten van het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG). De laatste 52 patienten worden overgebracht naar het nieuwe OZG aan de A7 bij Scheemda. Het nieuwe ziekenhuis begint met 223 bedden, 6 operatiekamers, 8 kraamsuites en een polikliniek met 60 spreek- en onderzoekkamers.
2019
Een grote uitslaande brand verwoest het voormalige pand van garage Van der Molen aan de Emmalaan in Haren. Tien woningen rondom het complex worden uit voorzorg ontruimd. Het pand werd gebruikt door het bedrijf Mango Mobility en stond vol scootmobielen, fietsen, rolstoelen en andere spullen. Van der Molen zat hier van 1974 tot eind 2013.

30 juni in Nederland

1915
Geboortedag Toos Goorhuis-Tjalsma (1915-2004), in Leiden. Ze was in 1978 de bedenkster van het Pieterpad, van Pieterburen naar de Sint Pietersberg, samen met haar vriendin Bertje Jens (1914-2009) uit Groningen.
1924
Sterfdag NL schrjver, dichter en publicist Jacob Israël de Haan (1881-1924). Hij wordt met drie pistoolschoten vermoord in Jeruzalem door Avraham Tehomi (1903-90), in opdracht van de Joodse paramilitaire organisatie Hagana. Geboren in Smilde. Zoon van een gazzan (voorzanger in de synagoge). Jurist. Werk: "Pijpelijntjes", "Besliste volzinnen", "Een nieuw Carthago", "Kanalje", "Ondergangen", "Jeruzalem", "Palestina". Hij emigreerde in 1919 als zionist naar Palestina. Broer van schrijfster Carry van Bruggen (Caroline Lea de Haan, 1881-1932).
1931
Geboortedag NL politicus-bestuurder Hans Gruijters (Johannes Petrus Adrianus Gruijters, 1931-2005), in Helmond. Was in 1966 één van de oprichters van D'66 (later D66) maar verliet de partij teleurgesteld in 2004. Was eerder lid van de VVD. Baarde in 1972 opzien met zijn opmerking dat hij 'zijn vingers natelde' als hij 'de hand had geschud van een katholiek'. Was van 1973-77 minister van VROM in het kabinet-Den Uyl en van 1980-96 burgemeester van Lelystad. Hij overleed in 2005.
1942
Geboortedag NL actrice, comédienne en zangeres Corrie van Gorp (Cornelia Elizabeth van Gorp), in Rotterdam. Cabaret en komedie. Ze werd bekend in de revue en de TV-shows van André van Duin als 'Mevrouw De Bok' en speelde die rol in 2009 ook in de TV-versie van de "Dik Voormekaar Show" van André van Duin en Ferry de Groot. Zong: "Zo slank zijn als je dochter", "Alie van de Wegenwacht", "Ik ben tamboer", "Een Hollandse boerenmeid". Films: "De boezemvriend", "Boem boem", "Ik ben Joep Meloen". Dochter van Piet van Gorp (1915-2008) van het accordeontrio 'The Three Jacksons'.
1942
Nederlandse joden mogen van de Duitse bezetters na 20.00 uur 's avonds niet meer op straat zijn. Zij mogen ook niet meer fietsen, reizen, vissen of sport beoefenen (WO-II).
1946
Geboortedag Belgische acteur Serge-Henri Valcke (Serge Henri Maurice Valcke), in Ieper. Woont sinds 1967 in Nederland. Films: "Dokter Vlimmen", "Soldaat van Oranje", "De lift", "Flodder", "Soul assassin", "Gay", "Loenatik - de moevie", "K3 Dierenhotel". TV: series ""Baantjer", "In de Vlaamsche pot", "Schiet mij maar lek", "De smaak van De Keyser". Socialist, actief SP-lid.
1978
De drie jonge Zuid-Molukkers die op 13 maart 1978 het Drentse Provinciehuis hadden overvallen worden door de rechtbank in Assen veroordeeld tot elk vijftien jaar cel: Frans Constantinus L. (23, 'NouNou'), Hendrik H. (21, 'Dick') en Eliazer K. (20, 'Eli'). Bij de overval was ambtenaar (planoloog) Ko de Groot in koelen bloede doodgeschoten en gedeputeerde Jacob Trip (1918-78) fataal verwond. Een passerende fotograaf werd in zijn buik geschoten door de gijzelnemers en een ambulance beschoten.
1986
Geboortedag NL cabaretier en tekstschrijver Peter Pannekoek, in Hilversum. Theater: diverse solo-programma's. Lid van Comedytrain (vanaf 2007). TV: bijdragen aan o.a. "Koefnoen", "The daily show", "Dit was het nieuws", "DWDD". Radio: "Spijkers met koppen". Columns voor het Volkskrant Magazine. Hij is een zoon van regisseur Jop Pannekoek (1943-2003).
2001
Sterfdag NL omroepster, journaliste en actrice Jeanne Roos (Jeanne Marianne Roos, 1916-2001). Ze was de eerste omroepster van de Nederlandse Televisie Stichting (NTS), en kwam als eerste in beeld tijdens de eerste officiële Nederlandse televisieuitzending op 2-10-1951. Eerder was ze journaliste voor Het Parool. In de jaren '50 trad ze vaak op als pannellid in radiospelletjes. Op hoge leeftijd speelde zij de rol van dominante bejaarde in enkele films van Theo van Gogh (1957-2004).
2008
Sterfdag NL kinderboekenschrijfster en dichteres Mies Bouhuys (Mies Bouhuijs, Maria Albertha Bouhuys, 1927-2008). Dochter van een schoolmeester. Pseudoniem: 'Miguel de Casilla'. Schreef: "Anne Frank is niet van gisteren", "De dag dat Tommy drie werd", "Tijd voor kattekwaad", "De straat van de heksen", "Op een versje het jaar rond", "Een boot in het koren", "Kinderverhalen". Schreef ook talloze toneelstukken. Was TV-regisseuse bij de AVRO. Ze was -tot zijn dood in 1970- gehuwd met dichter Ed Hoornik (1910-70).
2011
De VVD in Meppel pleit voor afscheiding van die gemeente van Drenthe en samenvoeging met Overijssel. Volgens de VVD -o.l.v. Roelof Pieter Koning- is Meppel op Zwolle georiënteerd en past de plaats ook beter bij de Overijsselse mentaliteit. Een eigen onderzoek zou aantonen dat de overstap mogelijk is, maar de VVD krijgt niet veel steun voor het plan.

30 juni in Wereld

1884
Geboortedag Franse schrijver, dichter en arts Georges Duhamel (1884-1966), in Parijs. Humanist. Schreef: "Vie et aventures de Salavin", "Vie des martyrs", "Civilisation". In 1935 werd hij verkozen in de Académie Française. Hij overleed in 1966 in Valmondois.
1893
Geboortedag Oostduitse staatsman Walter Ulbricht (Walter Ernst Paul Ulbricht, 1893-1973), in Leipzig. Zoon van een kleermaker. Bijnaam: 'Spitzbart'. Socialist en communist. Begon als timmerman en schopte het, als voorzitter van de Staatsraad, tot feitelijk staatshoofd van de DDR (1960-72). Hij liet in 1961 de Berlijnse Muur bouwen. Bepaalde het gezicht van Oost-Duitsland tijdens de 'Koude Oorlog'. Hij overleed in 1973.
1894
Officiële opening van de 'Tower Bridge' over de Thames in Londen, Engeland. De bouw werd gestart in 1886 en duurde 8 jaar, Het is een ontwerp van stadsarchitect Horace Jones (1819-87), die het gereed komen van de brug niet meer meemaakte.
1908
De 'Toengoeska-explosie' of Grote Siberische Explosie in nagenoeg onbewoond gebied in Toengoeska (nu Evenkië), in Siberië, waarschijnlijk veroorzaakt door de ontploffing van een meteoriet of komeet op circa 8 kilometer boven het aardoppervlak. In een omtrek van 30 tot 40 kilometer breken alle bomen aan de basis van de stam af. Ooggetuigen zien een vuurbal uit de hemel neerdalen en in de lucht exploderen.
1918
Geboortedag US actrice en zangeres Susan Hayward (Edythe Marrenner, 1918-75), in Brooklyn, New York. Films: "I want to live!" (Oscar), "I'll cry tomorrow", "Young and willing", "Garden of evil", "Woman obsessed", "Girls on probation", "Valley of the dolls", "The honey pot", "My foolish heart", "With a song in my heart". Zong: "Sing you sinners", "I miss that feeling". Ze overleed in 1975 aan een hersentumor, die het gevolg zou zijn geweest van radioactieve besmetting in 1955 op een filmset nabij St. George, Utah (ook de regisseur Dick Powell kreeg kanker).
1924
Geboortedag US actrice Dorothy Malone (Dorothy Eloise Malone, 1924-2018), in Chicago. TV: speelde 'Constance MacKenzie Carson', de moeder van 'Allison', in de serie "Peyton Place" (1964-1968). Films: "The big sleep", "Tension at Table Rock", "The last sunset", "Beach party", "The being", "Basic instinct". Ze won in 1957 een Oscar (beste vrouwelijke bijrol) voor "Written on the wind". Ze overleed in 2018.
1934
De 'nacht van de lange messen' in Duitsland (de 'Röhm-Putsch'): de Nazi's maken een eind aan de linkse oppositie binnen de NSDAP met hulp van de SS en de Reichswehr, de hele top van de Sturmabteilung (SA), het partijleger van de NSDAP, wordt vermoord door de Schutzstaffel (SS) van Heinrich Himmler. Tientallen prominente NSDAP-ers vinden de dood. Adolf Hitler is nu de baas in Duitsland.
1940
Duitse troepen bezetten het Britse Kanaaleiland Guernsey (WO-II).
1948
De Amerikaanse firma Bell presenteert de 'transistorradio', als opvolger van de buisradio. De radio wordt draagbaar. Een jaar eerder was de transistor uitgevonden op Bell Labs (het laboratorium van Bell) door John Bardeen, Walter Brattain en William Shockley, die daarvoor in 1956 de Nobelprijs voor natuurkunde zouden krijgen.
1956
De Amerikaanse filmster Marilyn Monroe (Norma Jean Baker of Mortenson, 1926-62) trouwt met US schrijver Arthur Miller (1915-2005). Het is haar derde huwelijk. Een echtscheiding zou eind 1961 volgen, nadat Miller haar had verlaten voor de Oostenrijkse fotografe Inge Morath (1923-2002).
1960
De Republiek Congo (voorheen Belgisch-Congo) wordt onafhankelijk van België. De eerste premier van het land is onafhankelijkheidsleider Patrice Lumumba (1925-61) en de eerste president is de nationalist Joseph Kasavubu (1913-69). Begin van een uiterst roerige periode waarin Lumumba en Kasavubu elkaar afzetten, en kolonel Mobutu Sese Seko (1930-97) via een staatsgreep aan de macht zou komen.
1966
Geboortedag US bokskampioen Mike Tyson (Michael Gerard Tyson), in Brooklyn, New York. Als moslim heet hij vanaf 1995 Malik Abdul Aziz. Criminele jeugd. Bijnaam: 'Iron Mike'. Hij werd in 1986 de jongste zwaargewicht-wereldkampioen aller tijden en groeide uit tot één van de meest legendarische boksers aller tijden. Enfant terrible met -buiten de ring- een kort lontje. Hij werd in 1992 veroordeeld tot een celstraf wegens verkrachting van Miss Black Rhode Island, Desiree Washington. Later kwam hij in geldproblemen en in 2003 werd hij failliet verklaard. In 2006 stopte hij met boksen.
1971
De drie kosmonauten van het Russische ruimtevaartuig Sojoez-11 worden na de landing in Kazakstan dood in de capsule gevonden: Georgi Dobrovolski, Viktor Patsajef en Vladislaf Volkof. Ze zijn omgekomen bij de terugkeer in de dampkring door het wegvallen van de luchtdruk (ze droegen geen ruimtepakken).
1985
Geboortedag US zwemmer Michael Phelps (Michael Fred Phelps II), in Baltimore, Maryland. Bijnaam: 'The Baltimore Bullet'. Meest succesvolle zwemmer aller tijden. Vrije slag, rugslag, vlinderslag, estafette. Houder van het recordaantal medailles op de Olympische Spelen: 22, waarvan 18 goud (6 in Athene 2004, 8 in Peking 2008 en 4 in Londen 2012), 2 zilver en 2 brons. Won tientallen wereldtitels en boekte tientallen wereldrecords en Olympische records. Zijn succes werd mede toegeschreven aan zijn lange armen. In 2012 stopte hij als professioneel zwemmer.
1997
Om middernacht wordt de Britse kroonkolonie Hongkong teruggegeven aan China. Hongkong gaat verder als een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China.
1999
De Duitse tennisser Boris Becker (31) verliest op het toernooi van Wimbledon van de Australiër Partrick Rafter en maakt bekend dat hij onmiddellijk stopt met proftennis. Eerder won hij Wimbledon drie keer, voor het eerst op zijn 17e.
2002
Brazilië wordt in Japan wereldkampioen voetbal door in de finale Duitsland te verslaan met 2-0 (twee doelpunten van Ronaldo). Het is de vijfde wereldtitel van Brazilië. Turkije wordt derde, Zuid-Korea (o.l.v. Guus Hiddink) vierde.
30 juni

Geboortedag André Hazes (1951-2004)

30 juni in Muziek

1917
Geboortedag US zangeres, actrice en danseres Lena Horne (Lena Mary Calhoun Horne, 1917-2010), in Brooklyn, New York. Jazz. Ze begon als entertainer in de 'Cotton Club' in New York. Zong: "Stormy weather", "Love me or leave me". Films: "Cabin in the sky", "Stormy weather", "The whiz", "Meet me in Las Vegas". Ze overleed in 2010.
1930
Geboortedag US zangeres en presentatrice June Valli (1930-93), in The Bronx, New York. TV-persoonlijkheid in de V.S. Zong: "Crying in the chapel", "Your hit parade", "Side by side", "You, you, you", "That old black magic", "Apple green", "I understand", "Tell me, tell me", "The wedding". Samen met Andy Williams (1927-2012) presenteerde ze 'The Andy Williams-June Valli Show' (NBC). Ze overleed in 1993.
1938
Geboortedag NL dwarsfluitist en componist Chris Hinze (Christiaan Herbert Hinze), in Hilversum. Groep: 'The Chris Hinze Combination'. Hij speelde een coctail van genres en maakte meer dan 60 albums. Tussen 1972 en 1982 kreeg hij drie Edisons. Hij verhuisde in 1994 naar Ibiza.
1943
Geboortedag US zangeres Florence Ballard (Florence Chapman, Florence Glenda Ballard Chapman, 1943-76). Groep: 'The Supremes'. Songs: "Baby love", "Stop in the name of love", "I hear a symphony", "You can't hurry love", "You heep me hangin' on". Werd in 1967 door Diana Ross en Motown-baas Berry Gordie uit de groep gezet en vervangen door Cindy Birdsong. Haar solocarrière mislukte echter, ze raakte aan lager wal en stierf op 32-jarige leeftijd aan een hartaanval.
1947
Geboortedag NL pianist en toetsenist Jasper van 't Hof, in Enschede. Speelde jazz met veel elektronica en nam meer dan 70 albums op. Song: "Help me out". Hij speelde ook in de groepen 'Association P.C.', 'Pork Pie', "Eyeball', 'Face to Face' en 'Pili Pili'. In 1997 kreeg hij de Bird Award en in 2018 de Buma Boy Edgar Prijs.
1951
Geboortedag NL volkszanger en liedschrijver André Hazes (1951-2004), in Amsterdam. Nerveuze smartlappenkoning, ikoon van het NL lied in jaren '80. Zong: "De vlieger", "Het is koud zonder jou", "Een beetje verliefd", "Zij gelooft in mij", "Wij houden van Oranje", "Blijf bij mij" (postuum duet met Gerard Joling). Weigerde in 2000 de Oeuvre Edison omdat hij tweede keus was. Hij werd in 2002 raadslid van gemeente De Ronde Venen maar stapte al na 4 maanden op. Vader van zangeres Roxeanne Hazes en zanger André Hazes jr. Hij overleed in 2004 aan een hartstilstand.
1953
Geboortedag US gitarist Hal Lindes (Harold Andrew Lindes), in Monterey, Californië. Groep: tweede generatie 'Dire Straits', 1980-85. Songs: "Twistin' by the pool", "Walk of life". Hij speelde ook bij Tina Turner ("Private dancer") en bij de Schotse zanger-songwriter Fish.
1956
Geboortedag Engelse toetsenist Adrian Wright (Philip Adrian Wright), in Sheffield. Groep: 'The Human League', tot 1990. Songs: "Don't you want me", "Human", "Mirror man", "The Lebanon". Hij was ook verantwoordelijk voor de licht- en beeldenshow op het podium.
1971
Geboortedag NL zanger, acteur en stemacteur Bastiaan Ragas, in Lisse. Zong in de jongensgroep "Caught in the Act": "Babe", "Let this love begin", "Take me to the limit". Solo: "Alles" (met zijn echtgenote Tooske Breugem), "Dit is mijn stad", "Unbelievable", "1000 Manieren", "Mama". Musicals: "Aida", "De drie Musketiers". TV: series "Gooische vrouwen", "All stars", "Trauma 24/7" (NET5), "Beatrix, Oranje onder vuur" (VPRO), "Bar gezellig" (SBS6). Radio: stem in tunes en jingles voor Radio 2. Hij begon in 2010 theaterproductiebedrijf De Rode Boksbal. Broer van Roef Ragas (1965-2007) en Jeroen Ragas.
1972
De geruchtmakende Britse popartiest en aspirant-politicus Screaming Lord Sutch (David Edward Sutch, 1940-99) trekt met vijf blote vrouwen door de straten van Londen om reklame te maken voor een popfestival in Wembley Stadium. De hele groep wordt gearresteerd.
1975
Cher trouwt vier dagen na haar formele scheiding van Sonny Bono met Gregg Allman (1947-2017), maar zou negen dagen later al weer echtscheiding aanvragen vanwege zijn drank- en drugsgebruik. Na een maand zou het echtpaar het 'goedmaken', tot ze in 1977 werkelijk uit elkaar gingen en in 1979 ook formeel hun huwelijk ontbonden.
1986
Geboortedag NL zanger-pianist en musicalacteur Jamai (Jamai Johannes Loman), in Gouda. groeide op in Schoonhoven. Winnaar van de eerste Nederlandse versie van de TV-talentenjacht "Idols" in 2003. Songs: "Step right up", "When you walk in the room", "Wango tango", "Als je iets kan doen". Had in 2003 een kortstondige relatie met mede-Idols-deelnemer Dewi (Dewi Pechler), maar maakte later bekend homoseksueel te zijn. Eindigde in een internationale wedstrijd van landelijke 'idols' in 2003 als laatste. TV: "Ranking the Stars (2007, BNN). Musicals: "Hello Dolly", "Jesus Christ Superstar", "Les Misérables".
2000
Op het Roskilde Festival in Denemarken vinden negen fans de dood in gedrang tijdens een optreden van Pearl Jam met ruim 50.000 toeschouwers. Er zijn 25 gewonden. Hoewel de ramp niet door crowdsurfen werd veroorzaakt, was dit wel de aanleiding om crowdsurfen op de meeste Europese muziekfestivals te verbieden.
2001
Sterfdag US gitarist, fiddler en gitaarbouwer Chet Atkins (1924-2001). Bijnaam: 'Mister Guitar'. Songs: "Poor people of Paris", "Mr. Sandman", "Silver Bell" (met Hank Snow), "Yakety axe", "Give the world a smile", "Alley cat", "Sweet dreams", "Blue angel". Hij maakte in 1990 het album "Neck and neck" met Mark Knopfler.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer