Deze Dag in de Geschiedenis

24 november

Geboortedag Jules Deelder (1944-2019)

24 november in Groningen

1642
De GR zeevaarder en ontdekkingsreiziger Abel Tasman (Abel Janszoon Tasman, 1603-59) uit Lutjegast ontdekt Tasmanië (Tasmania). Hij noemt het 'Van Diemensland', naar zijn opdrachtgever Antonio van Diemen (1593-1645), de gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Een week lang lukte het Abel Tasman en zijn mannen niet aan wal te gaan vanwege stormachtig weer en de rotsige kusten. Pas op 1-12-1642 zouden ze een baai vinden om aan te leggen en zien ze sporen van menselijke aanwezigheid. Abel Tasman zou doorvaren naar de westkust van het huidige Nieuw-Zeeland, dat hij 'Statenland' zou dopen.
1661
Sterfdag GR vervener Adriaan Geerts Wildervanck (Adriaan Geerts Paep, 1605-61). Hij was geboren in Groningen. Ontginner en stichter van de veenkoloniën Veendam en Wildervank. Het 'A.G. Wildervanckkanaal' is ook naar hem genoemd. Hij was getrouwd met Margaretha Jans Hardenberg (Grietien Jansen, 1610-61 of 62), naar wie in Wildervank de 'Margaretha Hardenbergkerk' is genoemd; zij en Adriaan liggen in deze kerk begraven.
1912
Geboortedag NL filosoof Bernard Delfgaauw (Bernardus Maria Ignatius Delfgaauw, 1912-93), in Amsterdam. Hij was van 1961-82 spraakmakend hoogleraar wijsbegeerte aan de RUG in Groningen. Rooms-katholiek, verzette zich tegen 'het machtsdenken en de verstarring in de kerk'. Protesteerde tegen het Amerikaanse Vietnambeleid. Schreef: "Geschiedenis en vooruitgang", "Existentialisme", "De existentie-filosofie sinds de oorlog", "Het existentialisme van Jean-Paul Sartre". Hij overleed in 1993 in Haren.
1943
Geboortedag GR omroepdirecteur en journalist Roel Dijkhuis (Roelf Dijkhuis), in Westerbroek. Bijnaam: 'Diekhoes'. Hij was van 1990-2008 directeur-hoofdredacteur van Radio (TV) Noord, voegde in 1995 een TV-afdeling toe aan het bedrijf en verhuisde RTV Noord in 2005 van het Martinikerkhof naar de Mediacentrale in Groningen. Hij was van 1984-90 Hoofd Provinciale Voorlichting in Friesland onder CdK Hans Wiegel. Werkte eerder als journalist o.a. voor de Winschoter Courant, Radio Noord (o.a. "De Blauwe Engel" en "De Week Bekeken"), NRC-Handelsblad en de Wereldomroep. TV Noord: presentator "Verleden van Groningen". Hij was van 1997-2007 voorzitter van het 'Eurovoetbal'-toernooi in Groningen. Bestuurslid theatergroep 'Waark'.
1972
Geboortedag GR wielrenner Angela Hillenga, in Finsterwolde. Ze reed van 1997-2001 voor de Rabobankploeg en daarna voor diverse andere ploegen, en was lid van de nationale selectie. Ze stopte in 2006 met topwielrennen. Ze is fysiotherapeute en werkte later ook als fysio/manueeltherapeut bij de nationale baanselectie van de KNWU. Ze verhuisde naar Assen.
1998
TV Noord wint de jaarlijkse 'Regio Award' van de Wereldomroep met een documentaire van Liefke Knol over het fatale koetsongeluk in Hoogkerk in 1907 van de vooraanstaande familie Van Panhuys van Borg Nienoord in Leek.
2013
Sterfdag NL schrijfster Hermine de Graaf (Hermine de Graaf-Jonkers, 1951-2013). Ongeneeslijke ziekte. Geboren in Winschoten. Werk: "Een kaart, niet het gebied" (Geertjan Lubberhuizenprijs 1984), "Aanklacht tegen onbekend", "De regels van het huis" (F. Bordewijkprijs 1988), "De maan", "Stella Klein", "De weg naar het pompstation", "Mijn moeder en de duif". Ze was ook lerares Nederlands.
2013
Sterfdag GR dichter, schrijver en essayist Gerrit Krol (1934-2013). Ziekte van Parkinson. Geboren in de Korrewegwijk in Groningen. Schreef: "De mechanica van het liegen", "Het gemillimeterde hoofd", "De vitalist", "De oudste jongen", "De kleur van Groningen", "Een Fries huilt niet", "Halte opgeheven", "Duivelskermis". Multatulieprijs 1978, Constantijn Huygensprijs 1986, Busken Huetprijs 1996, P.C. Hooftprijs 2001. Columnist van De Volkskrant en recensent van NRC Handelsblad. Hij was ook wiskundige en computerspecialist en werkte bij Shell en de NAM. In 2005 werd de Korrewegbrug in Groningen omgedoopt in 'Gerrit Krol-brug'.

24 november in Nederland

1632
Geboortedag NL filosoof Baruch Spinoza (of Baruch de Spinoza, Benedictus de Spinoza, Bento de Espinosa of Bento d'Espiñoza, 1632-77), in Amsterdam, zijn vader en grootvader waren Portugese joden. Hij was ook wiskundige, politiek denker en lenzenslijper. Aanhanger van het 'rationalisme' en vrijzinnig denker. Zijn bekendste werk, "Ethica", zou pas na zijn dood in 1677 worden uitgegeven. Volgens zijn vrienden stierf hij aan tuberculose.
1909
Geboortedag Friese kinderboekenschrijver Hotze de Roos (1909-91), in Langezwaag. Schreef de "Kameleon"-serie, met 'Hielke en Sietse Klinkhamer' en 'Gerben Zonderland'. Na zijn dood in 1991 is de serie voorgezet door Piero Stanco (de directeur van uitgeverij Kluitman) onder het pseudoniem 'P. de Roos', en daarna door Fred Diks en Joost Nauta (als 'J. de Roos'). Hotze de Roos wordt nog altijd geëerd in het Friese dorp Terhorne dat zichzelf heeft uitgeroepen tot 'Kameleon-dorp'.
1925
Eerste radio-uitzending van de 'Katholieke Radio Omroep' (KRO). Omlijst door religieuze muziek spreekt Gerrit Brom over 'een gebed door de lucht'.
1926
Geboortedag NL regisseur, acteur, zanger, schrijver en televisiemaker Fred Benavente (1926-2005), in Haarlem. Regisseerde -en speelde in- het NCRV-programma "Farce Majeure", met verder Jan Fillekers, Henk van der Horst, Alexander Pola (1914-92) en Ted de Braak; liedjes: "Het is uit het leven gegrepen", "Kiele kiele Koeweit". Maakte TV-shows met o.a. Bueno de Mesquita (1918-2005) en Rita Corita (1917-98). Hij overleed in 2005 in Frankrijk.
1939
Geboortedag NL acteur, coach en mediatrainer Hein Boele, in Zwolle. Film, TV en theater. Films: "Pastorale 1943", "In de schaduw van de overwinning", "Hoge hakken, echte liefde", "Wilde harten". TV: series "Goede tijden slechte tijden", "Villa Borghese", "Oppassen!!!", "De fabriek". Verzorgde stemmen in "Sesamstraat". Hij was ook stemacteur en trainer van o.a. televisiepresentatoren.
1944
Geboortedag NL dichter, entertainer, mediaman en performer Jules Deelder (Justus Anton Deelder, 1944-2019), in Rotterdam. Bijnamen: 'Mr. Rotterdam', 'de Nachtburgemeester van Rotterdam'. Gekleed in zwarte pakken. Schreef: "Op de deurknop na", "Dag en nacht geopend", "Modern passé", "Proza", "Gloria satoria", "De zwarte jager", "The Dutch windmill". Albums: "Deelder draait door", "Deelder denkt", "Deelder drumt jazz". Films: "Cha-cha", "Pinkel", "Het veld van eer". Maakte stripverhalen voor het jeugdblad 'Robbedoes'. Prominente Sparta-fan. Radio: presenteerde een jazzprogramma op Arrow Jazz FM. Hij overleed in 2019.
1948
Geboortedag NL voetballer en trainer Hans Westerhof, in Terborg. Voetbalde in de jaren '70 bij o.a. Veendam en Cambuur. Clubs als trainer: ON Sneek, ACV, FC Groningen (1988-92 en 1994-97), PSV, Ajax, Willem II, Chivas de Guadelajara (Mexico), Chivas USA, Club Necaxa, Vitesse (in 2008, ontslagen), CF Pachuca (Mexico). Hij gaf les aan het Centraal Instituut Opleiding Sportleiders (CIOS). In 2016 trad hij toe tot de raad van commissarisen van SC Heerenveen.
1955
Geslaagde eerste proefvlucht van de Fokker F-27, de 'Fokker Friendship', boven Schiphol. Het is een ontwerp van Fokker-onderdirecteur Cees van Meerten. De serieproduktie van het tweemotorige toestel zou in 1957 beginnen. De 'Premsela Stichting voor design' en de lezers van NRC Handelsblad zouden het vliegtuig in 2006 uitroepen tot 'het mooiste Nederlandse object uit de 20e eeuw'.
1964
Sterfdag NL (toneel)schrijver, dichter en journalist Jan Fabricius (1871-1964). Geboren in Assen. Hij woonde na 1938 in Engeland en sterft in Wimborn, Dorset. Begon als drukker in Nederlands Indië en woonde en schreef later in Parijs. Schreef: "Met de handschoen getrouwd", "Eenzaam", "De rechte lijn", "Onder één dak" (in het Drents), "Ynske" (in het Fries), "Jeugdherinneringen van een Assener jongen". Zoon van Johan Fabricius sr., corrector en meesterknecht bij de 'Provinciale Drentsche en Asser Courant'. Vader van schrijver Johan Fabricius (1899-1981).
1983
Oprichting van het publicistencollectief 'Loesje' in Arnhem door zes mensen uit diverse actiegroepen. Het fictieve meisje Loesje zou vooral bekend worden door posters met positieve, kritische en humoristische teksten. In 1984 zouden de mensen achter Loesje een vereniging en een stichting oprichten. In 2005 zou Loesje een internationaal kantoor in Berlijn openen. In 2010 opende Loesje een winkel in Arnhem. Er zijn inmiddels Loesjegroepen actief in meer dan 30 landen.
1985
Sterfdag NL dichter, schrijver en vertaler Cees Buddingh (Cornelis Buddingh, 1918-85). Hij overlijdt na een darmoperatie. Schreef: "Gorgelrijmen", "Wil het bezoek afscheid nemen?", "Het houdt op met zachtjes regenen", "Een pakje per dag", "Tussen neus en lippen", "Een okkele weemoed".
2006
Sterfdag Drentse politicus en bestuurder Henk Weidgraaf (1931-2006). PvdA. Gedeputeerde van Drenthe (1985-95). Hij was van 1970-85 gemeentesecretaris in Beilen, en daarvoor ambtenaar in Oude Pekela en Opsterland. Na zijn pensionering was hij nog een jaar waarnemend burgemeester van Schoonebeek.
2012
Sterfdag Luxemburgse voetballer en trainer Spitz Kohn (Antoine Kohn, 1933-2012). Van 1960-79 was hij aan de Enschedese voetbalclubs Sportclub Enschede en FC Twente verbonden, eerst als voetballer en daarna als assistent-trainer en hoofdtrainer. Speelde ook twee periodes voor Fortuna Sittard. Was later trainer van Go Ahead Eagles, Club Brugge, opnieuw FC Twente, en Ajax (assistent en interim).

24 november in Wereld

1864
Geboortedag Franse schilder-tekenaar-affichemaker Henri de Toulouse-Lautrec (Henri Marie Raymond graaf de Toulouse-Lautrec-Monfa, 1864-1901), in Albi. Zwakke gezondheid, was kreupel (brak in 1978 zijn ene, en in 1879 zijn andere been) en onvolgroeid. Aristocraat. Afficheontwerper, schilder en chroniqueur van de 'Belle Epoque'. (Post)impressionist. Werk: "In de Moulin Rouge", "De jonge Routy in Céleyran", "La Blanchisseuse", "A montrouge", "Circus Fernando", "Riders", "Poudre de riz", "Les jockeys". Hij overleed in 1901 aan een beroerte.
1929
Sterfdag Franse staatsman en premier Georges Clemenceau (Georges Eugène Benjamin Clemenceau, 1841-1929). Bijnamen: 'le Tigre', 'Père de la Victoire'. Hij leidde de Fransen naar een overwinning op Duitsland in WO-I, en zat in 1919 de vredesconferentie van Versailles voor. Hij was ook arts en journalist.
1947
Geboortedag US acteur, stemacteur en presentator Dwight Schultz (William Dwight Schultz), in Baltimore, Maryland. TV: speelde 'Capt. H.M. 'Howling Mad' Murdock' in de serie "The A-Team", en 'Lt. Reginald Barclay III' in de serie "Star Trek: Voyager". Radio: presentator "UFOs tonite!" (1994-96). Films: "The fan", "The long walk home", "The temp". Hij is in talrijke films en computerspellen te horen als stemacteur en voice over.
1963
Lee Harvey Oswald (1939-63), die door de politie is aangehouden voor de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy (1917-63), wordt in de parkeergarage van het hoofdbureau van politie in Dallas doodgeschoten door nachtclubeigenaar Jack Ruby (1911-67). Het is de eerste moord die live op TV te zien is. Het motief van Jack Ruby is nooit volledig opgehelderd. De moord op JFK was -en is- aanleiding voor talloze complottheorieën, waarin de CIA vaak een kwalijke rol kreeg toebedeeld.
1976
Zware aardbeving nabij de stad Muradiye in Turkije (de Çaldiran-Muradiye aardbeving, 7.3 op de Schaal van Richter): volgens officiële opgave 5291 doden en zeker 5000 gewonden. Honderden dorpen worden verwoest.
1977
Geboortedag US acteur Colin Hanks (Colin Lewes Dillingham), in Sacramento, Californië. Films: "Orange County", "Get over it", "Whatever it takes", "King Kong" (2005), "Careless", "Lucky", "Elvis & Nixon". TV: series "Roswell", "PAW patrol", "The O.C.", "Dexter", "NCIS", "Fargo", "Life in pieces". Zoon van acteur Tom Hanks.
1989
De Tsjechische politicus Alexander Dubcek (1921-92), leider van de 'Praagse Lente' in 1968, en afgezet na de Sovjet-invasie, verschijnt -tijdens de 'Fluwelen Revolutie' voor het eerst weer op een politieke bijeenkomst in Praag. Hij zou worden gekozen in het federaal parlement en was daar van 1989-92 voorzitter. In 1992 overleed hij aan de gevolgen van een auto-ongeluk enkele maanden eerder in Praag.
24 november

Geboortedag Rita Corita (1917-1998)

Geboortedag Rita Corita  (1917-1998)

24 november in Muziek

1868
Geboortedag US componist en pianist Scott Joplin (1868-1917), in Bowie City, Texas. Bijnaam: 'de Koning van de Ragtime-muziek'. Songs: "The entertainer", "Maple leaf rag", "Sunflower slow drag", "The ragtime dance". Opera: "Treemonisha". Hij overleed in 1917 aan de gevolgen van syfilis.
1912
Geboortedag US pianist en bandleider Teddy Shaw (Theodore Shaw Wilson, 1912-86), in Austin, Texas. Jazz, swing. Bijnaam: 'Marxist Mozart' (vanwege zijn sympathie voor progressieve thema's). Hij werkte samen met o.a. Louis Armstrong, Benny Goodman, Billie Holiday, Lena Horne en Ella Fitzgerald. Had in 1939 korte tijd een eigen big band, maar speelde vooral met een sextet. Hij speelde zichzelf in de film "The Benny Goodman Story". Gaf op hogere leeftijd muziekles. Hij overleed in 1986 in New Jersey.
1917
Geboortedag NL zangeres en actrice Rita Corita (Hendrika Sturm, 1917-98), in Amsterdam. Ze werd ontdekt door Johnny Hoes (1917-2011). Zong: "Koffie, koffie, lekker bakkie koffie", "Kant aan m'n broek", "Ik heb geen vrijer". Trad op met de komiek Bueno de Mesquita en maakte met hem het TV-programma "En nou jij weer". TV: "Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen", "Mevrouw Fijnemans", "Dynastie der kleine luyden". Films: "Spuit elf", "Peter en de vliegende autobus". Ze raakte in 1988 tijdens een toernee door de V.S. zwaargewond bij een verkeersongeluk en moest haar carrière beëindigen. Ze overleed in 1998.
1941
Geboortedag Britse drummer Pete Best (Randolph Peter Best), in Madras, India. Hij was bijna één van The Beatles geweest, maar hij werd in 1962, in de begindagen van de band, vervangen door Ringo Starr, omdat platenbaas George Martin (1926-2016) hem niet goed genoeg vond (niet iedereen was het daarmee eens, fans van Pete riepen in The Cavern Club in Liverpool: 'Pete Best forever, Ringo, never!'). Pete zou voor zichzelf beginnen met 'The Pete Best Four' maar dat werd geen succes.
1941
Geboortedag US basgitarist, songwriter en producer Donald 'Duck' Dunn (Donald Dunn, 1941-2012), in Memphis. Groepen: 'The Mar-Keys', 'Booker T and The MG's', 'The Blues Brothers'. Songs: "Time is tight", "Green onions", "Hang 'em high". Films: "The Blues Brothers", "Blues Brothers 2000". Hij speelde als sessiemuzikant met talloze artiesten, o.a. Eric Clapton, Bob Dylan en Tom Petty. Hij stierf in 2012 in een hotel in Tokio aan een hartaanval tijdens zijn slaap.
1944
Geboortedag Engelse drummer Bev Bevan (Beverley Bevan), in Sparkhill, Birmingham. Medeoprichter van 'The Move' (1966-72, songs: "Flowers in the rain", "Night of fear", "Fire brigade", "Blackberry Way", "I can hear the grass grow") en 'Electric Light Orchestra' (of 'ELO' 1972-86, songs: "Evil woman", "Can't get it out of my head", "Strange magic", "Livin' thing", "Telephone line", "Confusion", "All over the world"). Viel in als drummer bij 'Black Sabbath' 1983-84. Richtte later de retro-bands 'ELO Part II' ('The Orchestra') en 'Bev Bevan's Move' op, en werkte als diskjockey bij 'Smooth Radio West Midlands'.
1945
Geboortedag US zanger-songwriter, toetsenist en gitarist Lee Michaels, in Los Angeles. Songs: "Do you know what I mean", "Hello", "My friends", "Carnival of life", "Sounding the sleeping", "The war". In 1996 bracht hij een comeback-album uit, echter zonder succes.
1970
Geboortedag US gitarist Chad Taylor. Groep: 'Live'. Songs: "All over you", "Pain lies on the riverside", "Selling the drama", "I alone", "Turn my head", "The dophin's cry", "Run to the water", "They stood up for love".
1990
Geboortedag Britse zanger-songwriter Tom Odell (Thomas Peter Odell), in Chichester, West Sussex. Zoon van een piloot en een onderwijzeres. Folk, pop. Songs: "Another love", "Grow old with me", "I know", "Can't pretend", "Real love", "Magnetised".
1991
Sterfdag Britse zanger-pianist Freddie Mercury (Farrokh Bulsara, Faroukh Bulsara, 1946-91). AIDS. Maakte carrière van bordenwasser op Heathrow Airport tot popmiljonair. Had een ongewoon stembereik van 4 octaven en kon alles zuiver zingen van bas tot en met sopraan. Groep: 'Queen'. Songs: "We are the champions", "Bohemian rhapsody", "Crazy little thing called love", "The great pretender", "Radio ga ga", "I want to break free", "Killer queen", "We will rock you", "Bicycle race", "Who wants to live forever". Mercury's dood veroorzaakte een grote Queen-revival. Zijn as zou worden uitgestrooid in het Meer van Genève.
1993
Sterfdag US gitarist en zanger-songwriter Albert Collins (1932-93). Leverkanker. Bijnaam: 'The Iceman'. Blues, R&B. Songs: "Frosty", "Freeze", "Defrost", "Icy blue", "Kool aide", "Collins shuffle", "Sippin' soda", "Don't lose your cool". NB: niet te verwarren met gitarist Albert Collins (1952-90) van de groep Lynyrd Skynyrd.
1997
Sterfdag Franse zangeres en componiste Barbara (Monique Serf, 1930-97). Gevolg van ademhalingsproblemen. Bijnaam: 'La Dame en Noir' (de dame in het zwart). Ze was zeer populair in eigen land. Chansons: "La solitude", "Il pleut sur Nantes", "Le couloir", "Gottingen", "Coline", "L'aigle noir", "Dis, quand reviendras-tu?".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer