Deze Dag in de Geschiedenis

27 november

Geboortedag Abe Lenstra (1920-1985)

Abe Lenstra (1920-1985)

27 november in Groningen

1587
Een dijkdoorbraak veroorzaakt ernstige overstromingen in de provincie Groninge, met namen in het Marnegebied en Humsterland. Het water staat tot aan de Aapoort in de stad Groningen. Grote overstromingen als deze zouden op het Groningerland blijven voorkomen tot in de 19e eeuw.
1883
Sterfdag burgemeester Eltjo Takens (1819-83) van Appingedam. Hij was in functie sinds 1867, en was ook bierbrouwer. Hij zou -tot 1891- als burgemeester worden opgevolgd door jhr. Carolus Justus Lewe van Aduard (1852-1917). Eltjo Takens ligt begraven op de Oude Algemene Begraafplaats aan De Wierde in Appingedam.
1938
Geboortedag GR kunstenaar, dichter en publicist Plopatou (pseudoniem van Berthil Cornelis Alex Iwan Pauw de Jonge, 1938-2017), in Groningen. Bekende Stadjer. Verzamelaar. Ingezonden brievenschrijver. Hij was lid van Provo, en oprichter en voorman van de 'Internationale Partij voor Sex en Oproer' (jaren '70). Hij zou model hebben gestaan voor de figuur 'Poux Partout' (Overal Vlooien) in "Onder professoren" van W.F. Hermans. Leerling van de Ploegschilder Jan Gerrit Jordens (1883-1962). Dichtbundels: "Nederland vrij", "Stop ze onder de grond". Hij overleed in 2017.
1960
Sterfdag NL politicus-bestuurder Dirk-Jan de Geer (1870-1960). Geboren in Groningen als zoon van een hervormd predikant. CHU. Hij was premier van 1926-29 en van 1939-40. In Londen (in ballingschap) verving koningin Wilhelmina hem in 1940 als premier door Pieter Gerbrandy omdat hij -tot woede van Winston Churchill- vrede met Adolf Hitler bepleitte. Na WO-II (in 1947) kreeg hij voor zijn opstelling tijdens de oorlog één jaar voorwaardelijke celstraf van de 'Bijzondere Raad van Cassatie' en werd hij ontslagen als minister van Staat. In 1950 werden hem bovendien al zijn onderscheidingen afgenomen.
1992
De NL oorlogsmisdadiger Jacob Luitjens (1919-?) arriveert op Schiphol na te zijn uitgewezen door Canada. Hij was tijdens WO-II een wrede 'landwachter' in Noord-Nederland en kreeg de bijnaam 'de Schrik van Roden'. In 1948 werd hij bij verstek tot levenslang veroordeeld, maar hij was toen al naar Canada gevlucht, via Paraguay. Luitjens wordt opgesloten in het Huis van Bewaring in Groningen en zou op 29 maart 1995 vrijkomen, 75 jaar oud. Daarna verdween hij uit de publiciteit.
1997
De over de groslijst ruziende 'PvdA-afdeling Bellingwedde' laat het lijsttrekkerschap (en later een wethouderszetel) min of meer per ongeluk in de schoot vallen van oud-journalist Melle Wachtmeester, de levenspartner van (toen) gedeputeerde Rita Jansen. Alle andere kandidaten waren boos op elkaar en trokken zichzelf terug.
2000
Sterfdag voetballer Ferry Petterson (1938-2000). Kanker. Hij speelde in de jaren '60 198 wedstrijden voor GVAV (11 doelpunten), en twee -vriendschappelijke- interlands in Oranje. Hij was de eerste 'aanvallende back' in het Nederlandse voetbal. Hij speelde later als amateur bij Onderdendam, Noordwolde en SGV.
2002
Bij een inval door een arrestatieteam in een grote illegale wietkwekerij in een boerderij aan de Heemweg in Woldendorp wordt een politieman in zijn been geschoten. De politie arresteert de wietkweker (42) en zijn vrouw (39). De hennepkwekerij bevat enkele duizenden planten.
2004
Het 'Lauwersmeergebied' wordt door kijkers van het NCRV-televisieprogramma "De mooiste plek van Nederland" verkozen tot het op twee na mooiste gebied van ons land. Natuurgebied 'De Weerribben' in Overijssel krijgt de meeste stemmen, gevolgd door 'Moddergat' in noord-Friesland.
2006
Het Delfzicht Ziekenhuis in Delfzijl en het St. Lucas Ziekenhuis in Winschoten kondigen een fusie aan onder de naam 'Ommelander Ziekenhuis Groep' (later: 'Ommelander Ziekenhuis Groningen', OZG). De fusie zou in 2008 een feit worden. Eind 2012 zou worden besloten om één nieuw gezamenlijk ziekenhuis te bouwen aan de A7 bij Scheemda. Dit ziekenhuis zou in de zomer van 2018 in gebruik worden genomen.
2019
Groningse, Friese en Drentse mannen zijn -met gemiddeld bijna 1.82 meter- de gemiddeld langste mensen ter wereld, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Vrouwen in Noord-Nederland behoren met gemiddeld ruim 1.68 meter tot de langste vrouwen van Nederland. Mensen in Noord-Nederland zijn gemiddeld niet alleen lang maar ook dik en zwaar (vooral in Oost-Groningen en Oost-Drenthe), de meestverkochte taillemaat in Groningen is 36 (in het zuiden maat 32).

27 november in Nederland

1767
Het VOC-schip Vrouwe Elisabeth Dorothea -met aan boord een lading porselein, suiker, peper en specerijen- loopt in de nacht op de kust tussen Petten en Callantsoog en vergaat. Slechts 5 of 6 van de 145 opvarenden overleven de ramp. De Oostindiëvaarder, met gezagvoerder Willem Groeve, was van Batavia op weg naar Nederland. Strandjutters zouden hun slag slaan, maar later worden vervolgd voor het Hof van Holland. De gebeurtenissen zouden leiden tot een nieuwe 'regeling van de strandvonderij' door de Staten van Holland en West-Friesland.
1920
Geboortedag FR voetballer Abe Lenstra (1920-85), in Heerenveen. Hij was één van de grootste NL voetballers aller tijden. Speelde voor Heerenveen, Sportclub Enschede en Oranje (47 interlands). In totaal maakte hij zo'n 700 doelpunten in ongeveer 730 wedstrijden. Behalve topvoetballer was hij ook succesvol schaatser en atleet. Het 'Abe Lenstra Stadion' in Heerenveen is naar hem genoemd, in 1995 werd het theaterspektakel "Abe!" opgevoerd in dat stadion. Broer van voetballer Jan Lenstra (1919-2010). Abe sleet zijn laatste jaren in een rolstoel na een hersenbloeding in 1977, en overleed in 1985.
1945
Het Bijzonder Gerechtshof in Den Haag begint het proces tegen NSB-leider Anton Mussert (1894-1946). Hij zou ter dood worden veroordeeld wegens landverraad (hulpverlening aan de vijand), en op 7-5-1946 worden gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte. Zijn laatste woorden zijn staatsgeheim en zullen pas in 2021 vrijgegeven worden.
1952
Geboortedag DR schrijver, dichter, tekstdichter en redacteur Dick Blancke, in Schoonebeek. Schreef toneelstukken, kinderverhalen ("Samen kuj een hieleboel") en poëzie. Schreef songteksten voor de de DR rockgroep 'Turf Jenever en Achterdocht' (TJA), was medewerker van het tijdschrift 'Roet'. Radio Noord: teksten voor 'Mandielig', redacteur-verslaggever Radio Drenthe. Verhuisde in 2001 met zijn vriend naar Arles in Frankrijk.
1968
Invoering van het 'wettelijk minimumloon' (WML) in Nederland. Het eerste minimumloon wordt vastgesteld op 100 gulden in de week. Van 15 tot 23 jaar is het minimumloon mede afhankelijk van de leeftijd van de werknemer. Onder de 15 jaar geldt geen wettelijk minimumloon.
1988
Sterfdag NL schaakgrootmeester, schrijver en columnist Hein Donner (Johannes Hendrikus Donner, 1927-88). Maagbloeding. Hij was vanaf 1952 'internationaal meester'. Publiceerde in Elsevier en NRC. Schreef: "Jacht op de inktvis", "Na mijn dood geschreven" (Henriëtte Roland Holstprijs 1987) en een reeks andere bundels. Zoon van mr. dr. Jan Donner (1891-1981), die o.a. minister van Justitie en president van de Hoge Raad is geweest.
1999
Koningin Beatrix klaagt op een bijeenkomst van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren over de kwaliteit van de pers. Ze vindt dat het niveau 'de laatste 20 jaar enorm is gedaald'. 'De leugen regeert', zegt de koningin over het werk van journalisten (het citaat verscheen twee dagen later in NRC Handelsblad, waarmee de krant zondigde tegen de gewoonte om het staatshoofd nooit direct te citeren). Het gesprek met Beatrix vindt plaats terwijl het in de Nederlandse media gonst van berichten over een vriendin van de Kroonprins, Máxima Zorreguieta, wier vader niet van onbesproken gedrag zou zijn.

27 november in Wereld

1701
Geboortedag Zweedse wetenschapper Anders Celsius (1701-44), in Uppsala. Astronoom. Uitvinder van de Celsius-schaal en -thermometer, die het nulgradenpunt leggen waar water bevriest en het honderdgradenpunt waar water gaat koken.
1895
Sterfdag Franse (toneel)schrijver Alexandre Dumas 'fils' (1824-1895). Schreef: "La dame aux camélias", "La dame aux perles", "Le fils naturel", "L'étrangère". In 1874 werd hij lid van de Académie Française. Hij was een (aanvankelijk onwettige) zoon van Alexandre Dumas 'père' (1802-1870) en werd in 1831 door zijn vader als wettige zoon erkend.
1899
Sterfdag Vlaamse schrijver-dichter, priester en journalist Guido Gezelle (Guido Pieter Theodorus Josephus Gezelle, 1830-99). Taalkunstenaar. Gedichten: "O 't ruischen van het ranke riet" en "Het schrijverke" uit de bundel "Dichtoefeningen" (1858) zijn twee van zijn bekendste werken. Andere bundels: "Tijdkrans", "Rijmsnoer", "Kerkhofblommen". Zijn geboortehuis in Brugge is sinds 1926 ingericht als 'Gezellemuseum'. Oom van de Vlaamse schrijver Stijn Streuvels (Frank Lateur, 1871-1969).
1921
Geboortedag Tsjechische staatsman Alexander Dubcek (1921-92), in Uhrovec, Slowakije. Hij leidde van januari 1968 tot april 1969 de Tsjechische Communistische partij, introduceerde tal van vrijheden, en begon de 'Praagse Lente'. De Sovjet Unie greep in, bezette Tsjechoslowakije, en degradeerde hem tot tuinman. In 1989 werd hij gerehabiliteerd en gekozen tot voorzitter van het Tsjechoslowaakse parlement. Hij overleed in 1992.
1940
Geboortedag US acteur Bruce Lee (Lee Yuen Kam of Lee Jun Fan, 1940-73), in San Francisco. Cultfiguur. TV: series "The green hornet" ('Kato'), en "Longstreet" ('Li Tsung'). Films: "Enter the dragon", "The way of the dragon", "Fist of fury", "The Chinese connection", "The big boss", "Game of death". Speelde ook vechtscenes in talloze 'Hongkong films'. Vader van acteur Brandon Lee (1965-93). Hij overleed in 1973, officieel door een allergische reactie op pijnstillers en een hersenoedeem (rond zijn dood bestaan vele mythes).
1951
Geboortedag US filmregisseur, actrice en producent Kathryn Bigelow (Kathryn Ann Bigelow), in San Carlos, Californië. Films: "The hurt locker" (Oscars voor beste film en beste regie), "Near dark", "Point break", "Strange days", "K-19: The widowmaker", "The weight of water", "Zero dark thirty", "Detroit". Ze is ook getalenteerd kunstschilder. Ze is fotomodel geweest voor het Amerikaans kledingmerk 'The Gap'.
1964
Geboortedag US actrice en model Robin Givens (Robin Simone Givens), in New York City. TV: series "Sparks", "Head of the class", "Courthouse". Films: "Everything's Jake", "Elite", "Book of love", "Head of state", "Queen of media". Ze was van 1988-89 getrouwd met profbokser Mike Tyson. Ze schreef het boek "Grace will lead me home".
1975
De Britse journalist, publicist en conservatieve politicus Ross McWhirter (1925-75), de bedenker en samensteller (met zijn tweelingbroer Norris McWhirter) van het 'Guinness Book of Records', wordt in zijn woning in Noord Londen doodgeschoten door Harry Duggan en Hugh Doherty van de IRA. McWhirter voerde een persoonlijke strijd tegen de IRA en had een beloning uitgeloofd voor informatie die zou leiden tot de aanhouding van IRA-leden die bomaanslagen hadden gepleegd. Duggan en Doherty zouden levenslang krijgen (maar in 1998 vrij komen).
1978
Sterfdag US homo-activist en politicus Harvey Milk (Harvey Bernard Milk, 1930-78). Hij wordt doodgeschoten door een gefrustreerde collega-supervisor, Dan White (1946-85), die meteen ook burgemeester George Moscone (1929-78) van San Francisco vermoordt. White kwam er -tot verbijstering van velen- van af met 5 jaar cel maar hij pleegde 2 jaar na zijn vrijlating zelfmoord. Bijnaam van Harvey Milk: 'De Burgemeester van Castro Street'. Hij was de eerste Amerikaanse (openlijk) homosexuele man die een verkiesbaar ambt bekleedde: 'city supervisor' in San Francisco. Film: "Milk".
1990
De Britse Conservatieve Partij wijst John Major aan als nieuwe leider en als opvolger van 'prime minister' Margaret Thatcher (1925-2013). Hij zou een dag later aantreden als premier en in functie blijven tot 1997.
2000
Sterfdag Britse schrijver sir Malcolm Bradbury (Malcolm Stanley Bradbury, 1932-2000). Schreef: "The history man", "Eating people is wrong", "Cuts", "Rates of exchange", "Doctor Criminale", "Stepping westward", "To the Hermitage".
2014
Sterfdag Engelse misdaadschrijver P.D. James (Phyllis Dorothy James White, barones James van Holland Park, 1920-2014). Geestelijk moeder van 'inspector Adam Dalgliesh'. Schreef: "Innocent blood", "Cover her face", "Shroud for a nightingale", "The black tower", "A taste for death", "Death of an expert witness", "Original sin", "The maul and the pear tree", "The lighthouse", "The murder room", "The private patient". Ze zat vanaf 1991 in het Hogerhuis, waar ze de Conservatieve Partij vertegenwoordigde.
27 november

Frank Boeijen is jarig (1957)

Frank Boeijen's verjaardag (1957)

27 november in Muziek

1941
Geboortedag US zanger-songwriter Eddie Rabbitt (Edward Thomas Rabbitt, 1941-98), in Brooklyn, New York. Groeide op in in East Orange, New Jersey. Country, C&W, pop. Songs: "Repetitive regrets", "Singing in the subway", "Drivin' my life away", "I love a rainy night", "Step by step", "You and I" (met Crystal Gayle), "Someone could lose a heart tonight", "The wanderer", "American boy". Hij stierf in 1998 aan longkanker.
1941
Geboortedag NL pianist Louis van Dijk (Arnold Ludwig van Dijk, 1941-2020), in Amsterdam. Hij speelde met o.a. Rogier van Otterloo, Rita Reys, Daniel Wayenberg, Pim Jacobs, Jaap van Zweden, Toots Thielemans en Pieter van Vollenhoven. Radio: presenteerde het NCRV-programma "Musica sacra" op Radio 4. Theaterprogramma's: "Louis & friends", "Cross over". Vader van TV-presentatrice en violiste-zangeres Selma van Dijk. De jaarlijkse 'Louis van Dijk Award' is naar hem genoemd. In 2017 kreeg hij de ziekte van Alzheimer. Hij overleed in 2020.
1942
Geboortedag US gitarist en zanger-songwriter Jimi Hendrix (James Marshal Hendrix of John Allen Hendrix, 1942-1970), in Seattle. Zijn voorouders waren Afro-Amerikaans, Iers en Cherokee. Cultfiguur. Rock, hardrock, bluesrock. Hij wordt beschouwd als één van de grootste elektrische gitaarspelers aller tijden. Songs: "Purple Haze", "Hey Joe", "All along the watchtower", "If 6 was 9", "The wind cries Mary", "Voodoo child", "Freedom", "The star-spangled banner". Kon gitaar spelen met zijn tanden, was linkshandig, en in zijn laatste jaren voor 60 procent doof. Hij stierf op 18 september 1970 in Londen aan een overdosis slaappillen.
1944
Geboortedag Engelse zanger-songwriter en basgitarist Trevor Ward-Davies (1944-2015), in Enford, Wiltshire. Sixties pop. Hij was 'Dozy' in de popgroep 'Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick & Tich'. Songs: "Hideaway, "Bend it", "Save me", "Okay!", "Zabadak!", "Last night In Soho", "The legend Of Xanadu", "Don Juan". Hij speelde later in het countryduo 'Woodsmoke' en schreef songs voor anderen. Hij overleed in 2015.
1946
Geboortedag GR zanger Rien van Boven, op een boerderij in Ter Haar (bij Ter Apel). Zingende horecaman. Zong: "Wees wies met mekoar", "Kovvie en kraant", "Muite weerd", "Ter Hoar', "Wat mot ik er mit". Hij was beheerder van Camping Moekesgat in Ter Apel, eigenaar van een zalencentrum in de Betuwe en daarna van een restaurant in Zuid-Limburg (tot 2008). Verhuisde naar Emmen en werd beheerder van een multifunctioneel centrum in Schoonebeek.
1948
Geboortedag Amerikaans-Britse saxofonist Dave Winthrop, in in Camden, New Jersey. Verhuisde op zijn 8ste naar Engeland en groeide op in Essex. Groepen: o.a. 'Supertramp' (1970-73), 'Chicken Shack', 'Secret Affair'. Speelde diverse saxofoons, fluit, klarinet, trombone en piano. Deed later sessiewerk, o.a. bij de groep 'Londonbeat'.
1957
Geboortedag NL zanger-songwriter en dichter Frank Boeijen (Franciscus Johannes Maria Boeijen), in Nijmegen. Groep: 'Frank Boeijen Groep', tot 1991. Liedjes: "Linda", "Zwart wit", "Zo mooi", "Kronenburg Park", "Eén miljoen sterren", "Koud in m'n hart". Solo: "Paradijs", "De verleiding", "Vaderland", "Sinds de dag", "Vragen wonen overal". Hij begon in 1979 als een duo met Wout Pennings. In 2004 kreeg hij de Edison Oeuvreprijs Nationaal. Hij kreeg de 'Lennaert Nijgh-prijs 2015' voor beste tekstdichter.
1959
Geboortedag Schotse gitarist Charlie Burchill, in Glasgow. Groep: 'Simple Minds'. Songs: "Don't you forget about me", "Belfast child", "Promised you a miracle", "Alive and kicking", "Ghostdancing", "Let there be love", "She's a river". Begon in de punkgroep 'Johnny and the Self-Abusers'.
1967
The Beatles brengen de Amerikaanse versie uit van "Magical Mystery Tour", een LP van de soundtrack aangevuld met Beatles-singles uit het jaar 1967. Het album hoort bij de gelijknamige surrealistische televisiefilm die de BBC op 2e Kerstdag 1967 zou uitzenden (in zwartwit). De Britse/Europese versie van het soundtrack-album, een dubbel-EP met 6 nummers, zou op 8-12-1967 verschijnen.
2016
Sterfdag GR gitarist John Kruisman (1951-2016). Bijnaam: 'de Nederlandse Eric Clapton'. Bands: o.a. 'Lou Leeuw Band', 'The Askay Brothers', 'Ten Leq', 'Mangels Bluesband', 'Sunfish'. Begeleider van o.a. Rieks Folgerts en Klaas Spekken. Hij speelde ook klassieke gitaarmuziek. Hij werkte van 1979 tot zijn dood bij Kielzog in Hoogezand o.a. als gitaardocent.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer