Deze Dag in de Geschiedenis

29 november

Eerste omroepstaking 1961

29 november in Groningen

1887
De internationaal vermaarde Franse schrijver van wonderbaarlijke en futuristische reisverhalen Jules Verne (1828-1905) geeft een lezing in 'De Harmonie' aan de Oude Kijk in 't Jatstraat in Groningen.
1993
Drie Groninger studenten richten -uit onvrede over het gemeentelijk beleid- de lokale politieke partij 'Student en Stad' op: Laurens Tuinhout, Martijn van Maanen en Hugo Prakke. De partij zou een succes worden: sinds de verkiezingen van 1994 is de partij steeds met 1 of 2 zetels in de Groninger gemeenteraad vertegenwoordigd. Op de helft van de raadstermijn, na twee jaar, wisselen de raadsleden van Student en Stad. De partij komt op voor de belangen van studenten, o.a. het bestrijden van kamernood, het ondersteunen van studentenverenigingen, het aantrekkelijker maken van de Stad en verbetering van het openbaar vervoer.
2000
Groningen Airport Eelde heeft een nieuwe directeur: Jeroen Meulendijks (1955). Hij vervulde eerder managementfuncties bij o.a. KLM en Galileo. Hij is -tot 2009- de opvolger van Fred van der Werff jr., die naar Zuid-Afrika vertrok. Meulendijks zou -netals Van der Werff- hard strijden voor verlenging van de start- en landingsbaan maar ook hij kreeg het niet voor elkaar (de baan zou pas in 2013 worden verlengd).
2010
De eerste schaatsmarathon op natuurijs van het seizoen 2010-11 wordt verreden op de -opgespoten- skeelerbaan in Noordlaren. Het is de tweede keer dat ijsvereniging 'De Hondsrug' in Noordlaren de primeur heeft, op 9-12-2002 was dat voor het eerst gelukt (en op 31-1-2012, 15-1-2013 en 18-1-2017 zou het opnieuw lukken). Bob de Vries uit Haule wint de mannenwedstrijd en Foske Tamar van der Wal uit Grijpskerk wint bij de vrouwen.
2019
Officiële opening van het Forum Groningen aan de Nieuwe Markt in de Stad, een aardbevingsbestendig cultuurgebouw dat de 'huiskamer van de stad' moet worden, met o.a. een bibliotheek, bioscoop, horeca, VVV, dakterras, parkeergarage en het stripmuseum Storyworld. Het ontwerp van NL Architects werd in 2007 door Groningers uit 7 opties gekozen, nadat 2 jaar eerder 53 procent het plan in een referendum steunde. De oplevering was oorspronkelijk in 2012 gepland. Met de voorbereiding voor de bouw werd in 2011 begonnen. De bouwkosten zouden uiteindelijk uitkomen op ruim 140 miljoen euro, twee keer zoveel als oorspronkelijk begroot.

29 november in Nederland

1928
Geboortedag NL sportverslaggever Koen Verhoef (Koenraad Cornelis Verhoeff, 1928-89), in Den Haag. Bijnaam: 'Koen Feyenoord'. TV (vanaf 1960): "Sport in Beeld" (NTS), "Studio Sport" (NOS), "TROS Sport" en "TROS Aktua", "De eerste de beste" (TROS). Radio: "Langs de lijn". Bekend om zijn soms eigenzinnige commentaarstijl met een overdaad aan klemtonen.
1937
Prins Bernhard (1911-2004) raakt ernstig gewond bij een verkeersongeluk op de Muiderstraatweg in Diemen. Hij botst met zijn Ford V8 cabrio tegen de zandauto van Dirk Zweerus uit Zwanenburg (die hij later -ten onrechte- van dronkenschap zou beschuldigen). De prins reed veel te hard (volgens sommige bronnen 160 km. per uur). Hij heeft rug- en nekletsel, een hoofdwond en een lichte hersenschudding. Ook zijn passagier, hofjager Willem Spek (1900-78), moet met ernstig letsel naar het ziekenhuis. In o.a. 1940 en 1946 (Londen), 1954 (Gouda) en 1973 (Italië) zou Bernhard opnieuw betrokken zijn bij verkeersongelukken.
1953
Geboortedag NL voetballer en voetbalcoach Huub Stevens, in Sittard. Verdediger. Speelde bij: Fortuna Sittard (1970-75), PSV (1975-86); 18 interlands in Oranje (1 goal). Trainer: PSV (jeugd), Roda JC (2 periodes), Schalke 04 (2 periodes), Hertha BSC Berlin, FC Köln, Hamburger SV, PSV (2008-09), Red Bull Salzburg, PAOK Saloniki, VfB Stuttgart, TSG 1899 Hoffenheim. In 2017 werd hij adviseur bij Roda JC.
1961
Voor het eerst blijft het televisiescherm in Nederland zwart door een tweedaagse staking van omroeppersoneel (andere zenders konden nog niet worden ontvangen). Het conflict draait vooral om salarissen en arbeidsvoorwaarden. De actievoerende programmamakers wilden ook dat de omroepbestuurders inzagen dat televisie een ander medium is dan radio, en dat op een andere wijze georganiseerd moet worden. De omroepbesturen keuren de staking af en zouden disciplinaire maatregelen nemen tegen de stakers.
1963
Geboortedag NL actrice, zangeres en presentatrice Mariska van Kolck, in Amsterdam. Films: "De gulle minnaar", ze speelde 'Mamaloe' in "Pipo en de p.p. parelridder". TV: series "Tatort", "Sterne des Sundens"; presentatie o.a. "Medialand", "TROS Popformule"; "Wie ben ik?", "Bestemming Nederland" en "Familie team" (RTL4). Musicals: hoofdrol in "42nd Street", ze speelde 'Blonde Greet' in "De Jantjes" en 'Nancy' in "Oliver". Zong: "Let your sun shine" (met Frank Ashton).
1964
Sterfdag DR schrijver en onderwijzer Anne de Vries (1904-64). Hartaanval. Geboren in Kloosterveen bij Assen. Hij begon als onderwijzer. Kinder-, jeugd- en schoolboeken. Schreef "Bartje", "Bartje zoekt het geluk", "Verhalen uit het land van Bartje", "Reis door de nacht", "De man in de jachthut", "En nergens op de wereld", "De levensroman van Johannes Post". Meer dan een miljoen kinderen leerden lezen met zijn "Lezen in de eerste klas", "Lees nu maar" (gebruikt op katholieke scholen) of "Ons eigen leesboek" (gebruikt in Suriname). Verzetsstrijder tijdens WO-II.
1969
Geboortedag NL voetballer en voetbaltrainer Pierre van Hooijdonk (Petrus Ferdinandus Johannes van Hooijdonk), in Steenbergen. Zijn biologische vader is van Marokkaanse afkomst. Centrumspits, vrije trappen- en kopspecialist. Bijnaam 'Pi Air'. Clubs: RBC, NAC, Celtic, Nottingham Forest, Vitesse, Benfica, Feyenoord, Fenerbahçe, opnieuw NAC, opnieuw Feyenoord; 46 interlands in Oranje (14 doelpunten). Was 'Nederlandse speler van het jaar' in het seizoen 2001-02. Stopte in 2007 met profvoetbal en werd trainer-coach (o.a. assistent-trainer bij Jong Oranje). Hij trad ook op als voetbalanalist en schreef een column in het maandblad NUsport.
1970
Johan Cruijff (1947-2016) scoort zes doelpunten voor Ajax in de wedstrijd tegen AZ (8-1). Marco van Basten zou er jaren later ook zes in één wedstrijd scoren voor Ajax, tegen Sparta (9-0). Het record is in handen van de Feyenoorder Henk Schouten, die op 2-04-1956 negen keer scoorde in één wedstrijd, tegen De Volewijckers, dit was echter in het laatste seizoen vóór de Eredivisie werd opgericht. Het record in de Eredivisie kwam op 7-10-2007 in handen van Afonso Alves met zeven doelpunten in de wedstrijd Heerenveen - Heracles Almelo (9-0).
1974
Uitzending van de televisie-actie 'Geven voor Leven', voor een vijfjarenplan ter bestrijding van kanker bij kinderen. Georganiseerd door het Koningin Wilhelminafonds en de NCRV. De actie zou het (dan) recordbedrag van 70 miljoen gulden opbrengen.
1975
Geboortedag NL voetballer Steve Van den Broek Humphrey, in Ees. Verdediger. BV Veendam (2003-07). Eerdere clubs: BVO Emmen (1995-99), ACV, SV Meppen, FC Preussen Münster. Speelde in 2007-08 opnieuw bij ACV, en stopte vervolgens met voetballen.
1998
Sterfdag NL autocoureur en uitvinder Maus Gatsonides (Maurice Gatsonides, 1911-98). Hij won in 1953 de Rally van Monte Carlo. Uitvinder van de 'Gatsometer' (een snelheidsmeter). Zijn vader was assistent-resident op Java.
2006
Sterfdag NL schrijver, tekenaar en poppenspeler Jean Dulieu (Jan van Oort, 1921-2006). Geestelijk vader van 'Paulus de boskabouter', in 1946 (in dagblad 'Het Vrije Volk') en van 'Salomo', 'Oehoeboeroe', 'Gregorius', 'Eucalypta' en 'Krakras'. Schreef en tekende tientallen boeken over 'Paulus', en maakte een radio-hoorspelserie (1955-64). Over Paulus werden twee TV-poppenseries gemaakt (in 1967 en 1974-75). Stripschapprijs 1981. Van Oort begon als violist in het Concertgebouworkest en concertmeester van de Nederlandse Opera.
2013
Sterfdag NL politicus en bestuurder Bram van der Lek (1931-2013). PSP. Partijvoorzitter, fractieleider. Hij zat in de Tweede Kamer (1967-71 en 1972-78), de Eerste Kamer (1983-84) en het Europees Parlement (1984-89). Bioloog. Pionier van het milieuactivisme. Van 1993-95 was hij voorzitter van de Vereniging Milieudefensie.
2017
De Bosnisch-Kroatische oorlogsmisdadiger Slobodan Praljak (1945-2017) hoort voor het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag dat het vonnis uit 2013 van 20 jaar celstraf tegen hem in hoger beroep blijft gehandhaafd. Hij roept "ik ben geen oorlogsmisdadiger", en drinkt voor de ogen van de rechters en de camera's een glaasje met daarin cyaankali leeg. Hij overlijdt enige tijd later. Het gebeurt tijdens de allerlaatste zitting van het Joegoslaviëtribunaal, een internationaal strafhof dat van 1993 tot 2017 zitting hield.

29 november in Wereld

1814
Het dagblad 'The Times' in Londen, Engeland neemt een stoommachine in gebruik om de drukpers aan te drijven, een revolutie in de krantenwereld.
1932
Geboortedag Franse staatsman Jacques Chirac (Jacques René Chirac, 1932-2019), in Parijs. Neo-Gaullist, richtte in 1976 de partij RPK op. Hij was burgemeester van Parijs, premier van 1974-76 en 1986-88, en van 1995-2007 president van Frankrijk (opvolger van François Mitterand). Politicus met soms vreemde omgangsvormen, hij schoffeerde en kleineerde leiders van vooral kleinere landen. In 2007 werd hij beschuldigd van fraude en corruptie tijdens zijn burgemeestersjaren en in 2011 veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijke gevangenisstraf. Hij overleed in 2019.
1932
Geboortedag US actrice, regisseuse en schrijfster Diane Ladd (Rose Diane Ladner), in Meridian, Mississippi. Bijnaam: 'Laddie'. Films: "Alice doesn't live here anymore", "Chinatown", "Spies Inc.", "National Lampoon's christmas vacation", "Wild at heart", "All night long", "Black widow", "Rambling Rose", "Father Hood", "Primary colors", "American cowslip", "Boonville redemption". TV: ze speelde 'Belle Dupree' in de serie "Alice". Ze is een verre nicht van de toneelschrijver Tennessee Williams (1911-83). Moeder van actrice Laura Dern.
1945
Joegoslavië wordt een onafhankelijke communistische volksrepubliek, onder leiding van premier -en vanaf 1954 president- Tito (Josip Broz, 1892-1980). De onafhankelijke opstelling zou in 1948 leiden tot een breuk met de Sovjet Unie.
1947
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties besluit in haar 'Resolutie 181' om Palestina -na beëindiging van het Britse mandaat- te verdelen in een onafhankelijke Joodse en een onafhankelijke Arabische staat, volgens een 'verdelingsplan'. Dit is de VN-resolutie waarop de vorming van de staat Israël gebaseerd is. Het besluit zou leiden tot gewelddadigheden, burgeroorlog en de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948.
1949
Geboortedag US komiek, acteur, scenarioschrijver en producent Garry Shandling (Garry Emmanuel Shandling, 1949-2016), in Chicago. Hij werd in NL bekend als 'Larry Sanders' in de satirische komedieserie "The Larry Sanders Show". Films: "The dictator", "Iron man", "Zoolander", "Mixed nuts". Hij overleed in 2016 aan een hartaanval.
1961
Geboortedag US actrice en fotomodel Kim Delaney, in Philadelphia. Ze kreeg een Emmy voor de rol van 'detective Diane Russell' in de TV-serie "NYPD blue" (1995-2001). Andere TV-series: " Tour of duty" , "All my children", "L.A. law", "CSI: Miami", "Army wives". Films: "Body parts", "The force", "Serial killer", "Mission to Mars". Ze was van 1981-82 getrouwd met acteur Charles Grant en van 1989-94 met acteur Joseph Cortese.
1974
Het Britse parlement neemt een wet aan die het Ierse Republikeinse Leger (IRA) verbiedt.
1975
Sterfdag Engelse autocoureur Graham Hill (Norman Graham Hill, 1929-75). Vliegtuigongeluk bij Londen (waarbij nog vijf leden van Hill's raceteam omkomen); ze storten -na een mislukte noodlanding- neer met het Piper Aztec toestel dat Hill zelf bestuurde. Hij werd wereldkampioen Formule-1 in 1962 en 1968. Won 14 grand prix', en de Indy 500 (in 1966). Vader van voormalig Formule-1 autocoureur Damon Hill, die in 1996 wereldkampioen werd. Na de vliegtuigcrash zou Hills vrouw aansprakelijk worden gesteld door de erfgenamen van de andere slachtoffers, en Hills nalatenschap zou vrijwel geheel opgaan aan kosten en regelingen.
1976
Geboortedag US acteur, regisseur, producent en scenarioschrijver Chadwick Boseman (Chadwick Aaron Boseman, 1976-2020), in Anderson, South Carolina. TV: acteur in o.a. de series "All my children" en "Sergeant McNair". Films: acteur in o.a. "Da 5 bloods", "Black Panther", "Avengers" (serie), "21 Bridges", "Ma Rainey's black bottom". Hij overleed in 2020 aan darmkanker.
1981
Sterfdag US filmactrice Natalie Wood (Natasha Nikolaevna Gurdin, 1938-81). Ze verdrinkt bij een zeilbootongeluk. Dochter van Russische emigranten. Speelde 'Maria' in de film "West Side Story". Andere films: "Rebel without a cause", "Love with the proper stranger", "Sex and the single girl", "Splendor in the grass", "Meteor", "Brainstorm". Ze was twee keer getrouwd met acteur Robert Wagner jr. Zus van actrice Lana Wood (1938-81; de zussen waren fans van regisseur Sam Wood en namen zijn achternaam aan bij het begin van hun carrière).
1986
Ongeveer 40 dorpelingen (meest vrouwen en kinderen) in het Oost-Surinaamse bosnegerdorp Moiwana worden doodgeschoten tijdens een aanval van het Surinaamse leger o.l.v. Desi Bouterse. De huizen worden in brand gestoken. Dieptepunt van de 'Binnenlandse Oorlog' in Suriname tussen het Nationale Leger en het Junglecommando van Ronnie Brunswijk. Na dit drama zou een enorme vluchtelingenstroom op gang komen. Film: "Membre Moiwana".
1986
Sterfdag Amerikaans-Britse acteur Cary Grant (Archibald Alexander Leach, 1904-86). Hersenbloeding. Films: "Notorious", "Charade", "North by northwest", "Walk, don't run", "An affair to remember", "The Philadelphia Story", "Arsenic and old lace", "I was a male war bride", "Operation Petticoat". Ere Oscar 1970. Hij trouwde in totaal vijf keer, het laatst in 1981 met de 47 jaar jongere Barbara Harris waarmee hij getrouwd bleef tot aan zijn dood, hoewel hij volgens zijn biografen 'op zijn minst biseksueel was'.
1990
De Veiligheidsraad eist in VN-resolutie 678 dat Irak zich terugtrekt uit Koeweit voor 15 januari 1991. De Iraakse leider Saddam Hoessein negeert de resolutie echter, wat resulteert in de eerste Golfoorlog.
1996
De Bosnisch Kroatische oorlogsmisdadiger Drazen Erdemovic (25) wordt veroordeeld tot tien jaar cel door een oorlogstribunaal van de Verenigde Naties wegens zijn aandeel in de moord op 1200 ongewapende Moslims uit Srebrenica. Hij zit zijn straf uit in Noorwegen maar zou al in 1999 vrijkomen omdat hij bereid was om te getuigen in het proces tegen de Joegoslavische oud-president Slobodan Milosevic (1941-2006).
29 november

John Mayall is jarig (1933)

John Mayall is jarig  (1933)

29 november in Muziek

1905
Geboortedag NL componist, dirigent, pianist en muziekcriticus Piet Ketting (1905-84), in Haarlem. Groep: 'Trio Ketting-Feltkamp-Stotijn'. Dirigent van het Rotterdams Kamerkoor en het Rotterdams Kamerorkest. Hij schreef ook muziekboeken en twee biografieën van Claude Debussy. Van 1930-56 was hij hoofdleraar aan het Rotterdams conservatorium voor koordirectie en compositie. Hij overleed in 1984 in Rotterdam.
1917
Geboortedag US zanger-songwriter, gitarist en acteur Merle Travis (Merle Robert Travis, 1917-83), in Rosewood, Kentucky. Country, C&W. Songs: "So round, so firm, so fully packed", "No vacancy", "In the heart of the cow country". Schreef samen met Tex Williams: "Smoke!, smoke!, smoke!". Film: "From here to eternity". Hij overleed in 1983 aan een hartaanval.
1924
Sterfdag Italiaanse (opera)componist Giacomo Puccini (Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini, 1858-1924). Gevolgen van keelkanker. Opera's: "Madame Butterfly", "La bohème", "Tosca", "Le villi", "Edgar", "La fanciulla del west", "Manon Lescaut", "La rondine", "Il trittico", "Turandot". Schreef ook werken voor koor, orkest, piano en orgel, kamermuziek, vocale muziek, missen en cantates. Zijn villa in Torre del Lago is nu het 'Museo Villa Puccini'.
1933
Geboortedag Engelse zanger-songwriter en bandleider John Mayall, in Macclesfield, Cheshire. Blues, R&B, jazz. Pionier van de Britse blanke blues. Zijn band, 'The Bluesbreakers', bracht talenten voort als Eric Clapton, Mick Taylor, Jack Bruce (1943-2014), Walter Trout en Peter Green (1946-2020). Songs: "Room to move", "California", "Don't waste my time", "Dream with me", "Tears in my eyes", "Stand back baby", "Home again", "Sensitive kind". Hij had een -moeizame- liefdesrelatie met zangeres Christine Perfect (later Christine McVie) die hem inspireerde tot de songs "Leaping Christine", "Little girl", "Key to love" en "Have you heard".
1940
Geboortedag US trompettist, bugelspeler, dirigent en componist Chuck Mangione (Charles Frank Mangione), in Rochester, New York. Jazz. Songs: "Feels so good", "Give it all you got", "Bellavia", "Slo ro", "Hill where the Lord hides", "Land of make believe".
1940
Geboortedag Canadees-Amerikaanse zanger-songwriter en acteur Denny Doherty (Dennis Gerrard Stephen Doherty, 1940-2007), in Halifax, Nova Scotia. Groep: 'The Mamas and The Papas'. Songs: "Monday monday", "California dreamin'", "I saw her again last night", "Dream a little dream of me", "Dedicated to the one I love", "Got a feelin'". Begon als folkzanger in de groep 'The Colonials' in Nova Scotia, en was daarna lid van de 'The Mugwumps'. Speelde in diverse TV-series en TV-films. Hij overleed in 2007.
1944
Geboortedag US zanger-songwriter, toetsenist en producer Felix Cavaliere, in Pelham, New York. Groep: 'The Rascals', tot 1967 'The Young Rascals'. Songs: "Groovin'", "A girl like you", "How can I be sure", "people got to be free", "Good lovin'", "A beautfiul morning", "I've been lonely too long". Solo: albums "Felix Cavaliere", "Destiny", "Treasure", "Castles in the air", "Dreams in motion", "Nudge it up a notch", "Midnight flyer".
1996
Sterfdag US zanger en entertainer Tiny Tim (Herbert Butros Khaury, 1932-96). Hartaanval na diabetes en andere gezondheidsproblemen. Bizarre cultfiguur met falsettostem. Libanese vader, joodse moeder. Novelty, pop. Songs: "Tiptoe through the tulips", "I want to stay here", "Girl", "Hey Jude", "Over the rainbow", "That old feeling", "Stardust".
2001
Sterfdag Bitse zanger-songwriter en gitarist George Harrison (1943-2001). Kanker (hersentumor). Groepen: 'The Beatles', 'Traveling Wilburys' (als 'Nelson Wilbury', later als 'Spike Wilbury'). Songs met The Beatles: "Here comes the sun", "Taxman", "Something", "While my guitar gently weeps". Solo: "My sweet lord", "Bangla desh", "All things must pass", "What is life", "Living in the material world", "Give me love (give me peace on earth)". Hij bracht met zijn bedrijf 'HandMade Films' films uit als "Life of Brian" (Monthy Python), "Time bandits" en "Mona Lisa". Harrison laat ruim 55 miljoen dollar na aan de Hare Krishna beweging. Na de crematie zou zijn as uitgestrooid worden in de Ganges in India.
2014
Sterfdag Vlaamse zanger-gitarist, schrijver en columnist Luc de Vos (1962-2014). Belgische televisiepersoonlijkheid. Groep: 'Gorki' (hij maakte 11 albums met de groep). Songs: "Mia", "Anja", "Lieve kleine piranha". Schreef boeken als "Paddenkoppenland", "Het mensdom", "De volksmacht", "De verworpenen". Columns voor o.a. radiozender Studio Brussel. TV: "De Laatste Show", "De Provincieshow", "De Slimste Mens Ter Wereld".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer