Deze Dag in de Geschiedenis

2 oktober

Nederlandse TV dag 1951

NTS-voorzitter Kors en staatssecretaris Cals

2 oktober in Groningen

1849
Geboortedag GR bestuurder Enno Wierda (1849-1921), in Winsum. Hij was van 1878-1918 burgemeester van Winsum (als opvolger van zijn vader, Hendrik Willem Wierda, die van 1873-1878 burgemeester van Winsum was). De Wierda-Stichting, een ideële stichting die subsidies verstrekt op sociaal-cultureel gebied in Winsum, is genoemd naar Enno Wierda. Hij overleed in 1921 in Obergum (Winsum).
1868
Geboortedag GR burgemeester en paardenfokker Tammo Egge Welt (1968-1958), in Uithuizermeeden. Hij was van 1901-36 burgemeester van Usquert en gaf daar opdracht voor de bouw van het monumentale raadhuis van architect H.P. Berlage (1856-1934), dat in 1930 werd geopend (hij verkocht daarvoor eigen grond aan de gemeente). Hij was een bekende paardenfokker in Groningen en de Ommelanden en is daarom afgebeeld op het schilderij "De Paardenkeuring" van Otto Eerelman (1839-1926). Hij overleed in 1958.
1938
Einde van de spoorlijn Winsum-Zoutkamp van de Groninger Locaal Spoorwegmaatschappij (GLS), geopend in 1922, met stations in Winsum, Eenrum, Wehe-Den Hoorn, Leens, halte Breweelsterweg, Ulrum en Zoutkamp. Het passagiersvervoer wordt overgenomen door autobussen van NV De Marnedienst. In 1940 zou de spoorlijn nog kort worden heropend door de Duitse bezetters. In 1942 lieten de Duitsers de spoorlijn afbreken en op het traject werd na de oorlog de provinciale weg N361 aangelegd.
1973
Cultureel centrum De Klinker in Winschoten wordt officieel geopend door prinses Margriet. Cabaretier Seth Gaaikema (1939-2014) verzorgt de openingsvoorstelling. Eerste directeur van De Klinker is Gerard Schenk (1935-2000), die Oost-Groningen warm wil maken voor 'cultuur met een grote C'. De Klinker nam de functie over van Zaal Dommering (concertzaal, schouwburg en bioscoop) die in 1967 was afgebrand. In 2009 zou De Klinker -ondanks protesten- worden gesloopt om plaats te maken voor een nieuw Cultuurhuis, maar nog voor de sloop begon werd De Klinker in brand gestoken en verwoest.
1998
Minister Benk Korthals van Justitie opent officieel het nieuwe rechtbankgebouw aan het Guyotplein in Groningen, van architect Theo Bosch (1940-1994). Kosten: 60 miljoen gulden. Het gebouw vervangt, na 243 jaar, de rechtbank in de Oude Boteringestraat. Wijkbewoners protesteren tijdens de opening tegen de drugsoverlast in de Hortusbuurt.
2001
Akzo Nobel maakt bekend dat in 2004 de chloorfabriek DEB in Delfzijl zal worden gesloten. Dat gaat direct 180 banen en indirect nog eens enkele honderden banen kosten. De fabriek uit 1969 is verouderd en draait met verlies. In 2006 zou Akzo Nobel een nieuwe chloorfabriek openen in Delfzijl, en ook een monochloorazijnzuurfabriek, een investering van 265 miljoen euro. De twee fabrieken vervangen de chlooractitiviteiten in Hengelo. De transporten met chloortreinen worden dan gestaakt.
2016
De GR volleyballers van Abiant Lycurgus uit Groningen -o.l.v. coach Arjan Taaij- winnen de Supercup 2016 door in Doetinchem VC Zwolle (v.h. Landstede Zwolle) te verslaan met 3-0, net als in 2015. Ook in 2017 en 2018 zou Lycurgus de Supercup winnen.
2019
De GR fusiegemeente Westerkwartier heeft een 'vaste' burgemeester: het is Ard van der Tuuk (1968, PvdA). Hij volgt Koos Wiersma op die was aangesteld als waarnemend burgemeester. Westerkwartier is (vanaf 1-1-2019) een fusie van Zuidhorn, Grootegast, Marum, Leek en een deel van Winsum. Van der Tuuk was eerder o.a. provinciebestuurder in Drenthe en waarnemend burgemeester van Grootegast.
2019
Sterfdag NL bestuurder, politicus en historicus Chris Baljé (Christiaan Laurens Baljé, 1939-2019). VVD. Hij was van 1974-93 lid van Provinciale Staten van Groningen (en ook fractievoorzitter). Van 1993-2003 was hij griffier van de Eerste Kamer. Hij werkte aan de RUG van 1976-93. Zijn vrouw, Roos Baljé-Rijnders (1943-2002), was de eerste ombudsvrouw van de RUG, directeur van de Verkeerstuin in Assen, en VVD-raadslid in Marum.

2 oktober in Nederland

1849
Geboortedag langlevende Nederlander Christina Karnebeek-Backs (1849-1959), in Holterhoek. Ze was de oudste levende persoon ter wereld gedurende bijna een jaar, een periode die begon met de dood van de 109-jarige Amerikaanse Nancy Ryan op 17-10-1958. Ze overleed in 1959 op 110-jarige leeftijd, vijf dagen na haar verjaardag.
1919
Het allereerste exemplaar van De Volkskrant verschijnt als Rooms-Katholiek werklieden-weekblad. De oprichters waren katholieke arbeidersbonden, die zich verenigd hadden in de Federatie der Diocesane Rooms-katholieke Volks- en Werkliedenbonden. De eerste editie telt vier pagina's en kost 3 cent. Vanaf 19-1-1920 zou de krant om de andere dag gaan verschijnen, en op 1-10-1921 zou De Volkskrant een dagblad voor het katholieke volk worden. De krant heeft haar wortels in de katholieke arbeidersbeweging.
1951
De eerste officiële televisieuitzending in Nederland van de Nederlandse Televisie Stichting (NTS), in zwart-wit. Als eerste verschijnt omroeper Jeanne Roos (1916-2001) in beeld. Daarna o.a. toespraken van staatssecretaris Jo M.L.Th. Cals en NTS-voorzitter J.B. Kors, en het televisiespel "De Toverspiegel" van Willy van Hemert met o.a. de acteurs Albert van Dalsum en Hetty Blok. Het programma komt uit Studio Irene, een leegstaande kerk in Bussum. In veel steden staan TV-toestellen in winkeletalages, want Nederland telt pas zo'n 500 apparaten en nog vrijwel niemand heeft thuis een TV.
1956
Geboortedag DR schrijver, dichter, taalkundige en literatuurhistoricus Henk Nijkeuter (Hendrik Nijkeuter), in Gieten. Promotor van de Drentse taal en literatuur. Culturele Prijs van Drenthe 2004, Streektaolpries DvhN 2006. Hij publiceerde in o.a. Roet, Oeze Volk en De Drentse Courant. Hij was docent in Ter Apel, Stadskanaal en Assen.
1960
Geboortedag NL wielrenner en coach Johan Lammerts, in Bergen op Zoom. Hij won in 1984 de rondes van Nederland en Vlaanderen, en in 1985 een Tour de France-etappe. Later werd hij (assistent-)ploegleider. In 2006 werd hij bondscoach veldrijden bij de KNWU en werkte hij in het vrouwenwielrennen. Van 2013-17 was hij bondscoach bij de profs en vervolgens technisch directeur bij de KNWU.
1966
Eerste uitzending van de TROS (Televisie Radio Omroep Stichting), als aspirant-omroep. De eerste TROS-omroepster is Mary Schuurman.
1976
Geboortedag NL acteur en presentator Winston Gerschtanowitz, in Amsterdam. TV: speelde 'Harm van Cloppenburg' in de serie "Goudkust". Presentator: "Wannahaves" (Yorin), "RTL Boulevard", "Miljoenenjacht", "AVRO Sterrenjacht". Radio: Noordzee FM. Film: "Shouf shouf habibi". Zong in de groep '4-Fun'. Begon een eigen mediabedrijf: 'Media Republic'. In 2013 werd hij benoemd tot commercieel directeur van productiemaatschappij Talpa. Verdienstelijk golfspeler. Hij trouwde in 2011 met presentatrice, model en videojockey Renate Verbaan.
1983
Nederland krijgt een vijfde nationale publieke radiozender: 'Hilversum 5' (Hilversum V), een 'zender voor speciale doelgroepen en minderheden'. Op 1 december 1985 zou het station verder gaan als 'Radio 5'. Van april 2001 tot eind 2005 zou worden uitgezonden als '747 AM' en 'Radio 747'. In 2006 kwam de naam 'Radio 5' (later NPO Radio 5) terug.
1985
Eerste aflevering van de jeugd-TV-serie "Theo & Thea" (1985-88). VPRO. Melige humor, feestmutsen en konijnentanden van Arjan Ederveen en Tosca Niterink. Het programma wordt uitgezonden als onderdeel van het totaalprogramma "Bij Nieuwegein rechtsaf", het 'kinderblok' van de VPRO.
1989
Eerste uitzendavond van de NL commerciële TV-zender 'RTL-Véronique' (later 'RTL4'), met een nieuwsprogramma gepresenteerd door Jeroen Pauw en Loretta Schrijver, en een showprogramma gepresenteerd door Catherine Keyl en Wessel van Diepen. Het is de eerste commerciële TV-zender die wordt toegelaten op de kabel in NL. Commerciële televisie vanaf NL grondgebied is eind jaren '80 nog verboden, maar omdat Véronique officieel een Luxemburgse zender was en via de 'U-bochtconstructie' uitzond, werd deze toch op de NL kabel toegelaten.
1993
Eerste TV-uitzending van de nieuwe commerciële zender RTL5, die zich aanvankelijk -met veel sport en zakennieuws- vooral richt op hoger opgeleide mannen. De zender valt onder RTL Nederland en is het jonge broertje van RTL4.
2000
Sterfdag voetbaltrainer Elek Schwartz (1908-2000). Bijnaam: 'oom Elek'. Roemeense Hongaar met een Frans paspoort. KNVB bondscoach 1957-64. Trainde verder o.a. DFC, Sparta, Benfica, Monaco en Rot Weiss Essen. Hij overleed in 2000.
2004
Zo'n 300.000 mensen demonstreren in Amsterdam tegen het bezuinigingsbeleid van het kabinet-Balkenende-2 (met name voor WAO, WW en prepensioen). Treinen uit Groningen en Leeuwarden zitten zo vol dat onderweg niemand meer kan instappen. Het is de grootste demonstratie in Nederland in decennia. De demonstratie is georganiseerd door de vakbonden.
2007
Start van de TV-zender Het Gesprek, een initiatief van de mediaveteranen Frits Barend, Ruud Hendriks en Derk Sauer. Het is een opiniërend televisiekanaal dat zeven dagen per week alleen gesprekken en debatten gaat uitzenden. Ton F. van Dijk zou als interim-programmadirecteur worden aangesteld. De zender zou echter veel te weinig kijkers trekken, en in 2010 zou het doek vallen.
2011
De asperge wordt uitgeroepen tot Lekkerste groente van Nederland, in een verkiezing die was georganiseerd door het VARA-programma 'Vroege Vogels' en de Nederlandse Vegetariërsbond. Tweede wordt de sperzieboon, en witlof derde. Ruim 30.000 mensen brachten een stem uit.

2 oktober in Wereld

1869
Geboortedag Indiase activist en politicus Mahatma Gandhi (Mohandas Karamchand Gandhi, 1869- 1948), in Porbandar. Mahatma betekent 'groot van ziel'. Bijnaam: 'Vader van India'. Nationalist, idealist en pacifist. Studeerde rechten in Engeland. Streed tegen de Britse overheersing van India met lijdzaam verzet, burgerlijke ongehoorzaamheid en hongerstakingen. Probeerde -tevergeefs- hindoes en moslims te verzoenen. Hij werd in 1948 in New Delhi vermoord door de extremistische hindoe Nathuram Godse (1910-49).
1890
Geboortedag US komiek, acteur en schrijver Groucho Marx (Julius Henry Marx, 1890-1977), in New York. Hij was de feitelijke leider van 'The Marx Brothers'. Anarchistische humor waarmee o.a. autoriteiten en vormelijkheden op de korrel werden genomen. Films: "Duck soup", "Horse feathers", "A night at the opera", "A day at the races", "Go West", "Cocoanuts", "Animal crackers". TV: hij was quizmaster in het spelletjesprogramma "You bet your life". Hij overleed in 1977.
1895
Geboortedag US komiek, entertainer en acteur Bud Abbott (William Alexander Abbott, 1895-1974), in Asbury Park, New Jersey. Zijn moeder was een circusartiest. Hij was de aangever van het duo Abbott & Costello, van 1936 tot 1957. Films: "In the navy", "Keep 'em flying", "Hold that ghost", "Abbott & Costello meet Frankenstein", "Who done it?", "Rio Rita", "Jack and the beanstalk". Radio: "The Abbott & Costello Show" (ABC, 1941-46, NBC 1946-49). TV: "The Abbott & Costello Show" (1952-1954). Hij sleet zijn laatste dagen in armoe in een verzorgingshuis en stierf in 1974 aan kanker.
1904
Geboortedag Britse schrijver, journalist en filmrecensent Graham Greene (Henry Graham Greene, 1904-91), in Berkhamsted, Hertfordshire. Zoon van een leraar. Schreef: "The third man", "Our man in Havana", "The power and the glory", "The quiet American", "The heart of the matter". Hij werkte ook voor de Britse buitenlandse inlichtingendienst MI6. Hij overleed in 1991 aan leukemie in Vevey (Zwitserland).
1941
Geboortedag US programmeur en uitvinder Ray Tomlinson (Raymond Tomlinson, 1941-2016), in Amsterdam, New York. Uitvinder van de email. In 1971 verzond hij als eerste een emailbericht over een computernetwerk (ARPANET, een voorloper van het internet). Hij was ook de eerste die het 'apenstaartje' (@-teken) gebruikte voor het adresseren van email. Het programma dat werd gebruikt om de allereerste email te versturen heette Sndmsg. Hij overleed in 2016.
1948
Geboortedag US modeontwerpster Donna Karan (Donna Ivy Faske), in Queens, New York. Dochter van een kleermaker. Bijnaam: 'Queen of Seventh Avenue'. Invloedrijk en toonaangevend couturière. Ze nam in 1988 het initiatief voor DKNY, een kledingbedrijf met eigen ontwerpers en winkels. Begon ook een eigen geur- en parfumlijn en een lijn van brilmonturen.
1949
Geboortedag US fotografe Annie Leibovitz (Annie Leibovitz Lou), in Westport, Connecticut. Topfotografe, werd vooral beroemd door haar portretten van (rock 'n' roll) prominenten. Ze publiceerde in o.a. Rolling Stone en Vanity Fair. Ze had vanaf 1980 een relatie met schrijfster en publiciste Susan Sontag (1933-2004).
1950
De eerste aflevering van de strip "Peanuts" met 'Charlie Brown' en 'Snoopy' van de Amerikaanse tekenaar Charles M. Schulz (1922-2000) verschijnt. De strip zou uitgroeien tot een wereldwijd succes. Schulz tekende door tot vlak voor zijn dood in 2000.
1955
Geboortedag US actrice en fotomodel Loraine Bracco, in New York. TV: ze speelde therapeute 'dr. Jennifer Melfi' in de serie "The Sopranos"; andere series: "Rizzoli & Isles", "I married a mobster". Films: "The dream team", "Sing", "Goodfellas", "Radio flyer", "Even cowgirls get the blues", "Tangled", "Being human", "Monday nights at seven". Begon als medewerkster van Radio Luxemburg. Ze had van 1982-93 een relatie met acteur Harvey Keitel.
1971
Bij het Belgische Aarsele komen 63 mensen om het leven als een Vanguard van BEA neerstort in een weiland. Het toestel was van Londen op weg naar Salzburg.
1985
Sterfdag US acteur Rock Hudson (Roy Fitzgerald Harald Scherer Jr., 1925-85). AIDS. Zijn bekentenis dat hij homoseksueel was baarde opzien want hij speelde in veel films een 'macho' (o.a. tegenover Doris Day). Maakte de V.S. bewust van de AIDS-epidemie. Films: "Giant", "Pillow talk", "The spiral road", "Lover come back", "A farewell to arms", "Showdown", "Avalange", "The ambassador". TV: speelde 'Daniel Reece' in de serie "Dynasty" (1984-85). Hij was van 1955-58 getrouwd met Phyllis Gates.
1990
Laatste zitting van het Oostduitse parlement voorafgaande aan de hereniging met West-Duitsland op 3 oktober 1990.
1999
Sterfdag Duitse schrijver Heinz Konsalik (Heinz Günther Konsalik, 1921-99). Bestseller-auteur, hij schreef 150 romans met een gezamenlijk wereldwijde oplage van ruim 80 miljoen. Titels: "Agenten kennen kein Pardon", "Der Arzt von Stalingrad", "Das Regenwald-Komplott", "Liebesnächte in der Taiga", "Frauenbataillon", "Liebe am Don", "Nächte am Nil". Veel literatuurcritici vonden zijn avonturenromans platvloers. Hij noemde zichzelf een 'volksschrijver'.
2 oktober

Sting is jarig (1951)

Sting's verjaardag  (1951)

2 oktober in Muziek

1941
Geboortedag US basgitarist en zanger Ron Meagher, in Oakland, Californië. Groep: The Beau Brummels. Songs: "Laugh laugh", "You tell me why", "Just a little", "Magic hollow", "Deep water", "They'll make you cry". Speelde later in The Black Velvet Band, samen met zijn Beau Brummels-collega Declan Mulligan. In de vroege jaren '60 baarde hij opzien in de V.S. door zijn lange Beatlekapsel. Hij was soldaat in de Vietnamoorlog.
1945
Geboortedag US zanger-songwriter Don McLean (Donald McLean III, Donald Richard McLean), in New Rochelle, New York. Songs: "American Pie", "Vincent", "And I love her so", "Crying", "Dreidel", "Crying", "Castles in the air", "Since I don't have you", "Mountains of Mourne". Folkzanger Pete Seeger (1919-2014) was zijn mentor en zong "Shenandoah" met hem.
1950
Geboortedag Engelse (bas)gitarist en zanger-songwriter Mike Rutherford (Michael John Cloete Crawford Rutherford), in Guildford. Groeide op in Portsmouth. Medeoprichter van Genesis (songs: "Follow you follow me", "Turn it on again", "Land of confusion", "Throwing it all away") en Mike and The Mechanics (songs: "Silent running", "All I need is a miracle", "Everybody gets a second chance", "The living years", "Over my shoulder"). Solo: "Maxine", "Moonshine", "Acting very strange".
1951
Geboortedag NL zangeres Monica Tjen A Kwoei (1951-2016). Bijnaam: 'Moon'. Ze zong bij Herman Brood (1956-2001) als één van de originele Bombita's en lid van The Wild Romance. Andere groepen: Jane Tielman Selection, The Houseband, Square One. Ze trad ook solo op als 'Monica Chen'. Ze was de partner van de Winschoter rockmuzikant Peter Bootsman. Ze overleed in 2016.
1951
Geboortedag Britse zanger-songwriter, basgitarist en acteur Sting (Gordon Matthew Thomas Sumner), in Wallsend, Newcastle-upon-Thyne, Northumberland. Pop, rock, jazz. Groep: The Police, tot 1984 (songs: "Roxanne", "Message in a bottle", "So lonely", "Don't stand so close to me"). Hij heeft zijn naam 'Sting' te danken aan de geelzwarte sweater die hij vaak droeg. Solo: "Fragile", "Russians", "Love is the seventh wave", "When we dance", "All for love" (met Bryan Adams en Rod Stewart). Films: "Quadrophenia", "Radio on", "Plenty", "Dune", "The grotesque".
1971
Geboortedag US zangeres Tiffany (Tiffany Renee Darwish). Groeide op in Norwalk, Californië. Songs: "I think we're alone now", "Could've been", "Radio romance". "I saw him standing there". Na de jaren '80 raakte haar carrière in het slop.
1998
Sterfdag US zanger en acteur Gene Autry (Orvon Gene, 1907-98). Bijnaam: 'The Singing Cowboy'. Country, C&W. Songs: "Back in the saddle again", "South of the border", "That silver haired daddy of mine", "Sioux City Sue", "You are my sunshine", "Mexicali rose". Films: "In old Santa Fe", "South of the border", "Mexicali rose". Hij verkocht dertig miljoen exemplaren van de kerstsong "Rudolph the red nosed reindeer". Radio: muziekprogramma "Gene Autry's Melody Ranch" (1940-56, CBS). TV: "The Gene Autry Show", "Melody Ranch Theatre".
2017
Sterfdag US zanger-songwriter, gitarist en producer Tom Petty (Thomas Earl Petty, 1950-2017). Hartaanval in zijn huis in Malibu door een overdosis pijnstillers. Groepen: Tom Petty and The Heartbreakers en Traveling Wilburys. Songs: "American girl", "Listen to her heart", "Refugee", "The last deejay", "Stop draggin' my heart around" (met Stevie Nicks), "Mary Jane's last dance". Solo: "A face in the crowd", "Free fallin'", "Into the great white open", "I won't back down".
2017
Sterfdag GR zanger, liedjesschrijver en cabaretier Henk Lagerweij (1934-2017). Radio: trad in de jaren '60, '70 en '80 met liedjes en conferences op voor de RONO (Groninger Programma, met pianist Martin van Dijk), Radio Noord, NCRV ("Onder de hoogtezon") en VARA ("In de Rooie Haan", "Z.O."). Hij verzorgde jarenlang de nieuwsjaarsconference voor de stad Groningen. In 1987 stopte hij met optreden. Liedjes: "De Waddenzee", "Kerkje van Oterdum", "Vrede", "Vaarwel Tox vaarwel". Hij was ook schoolmeester in Woldendorp, leraar in Delfzijl en docent Nederlands in Ter Apel.
2018
Sterfdag NL gitarist en songwriter Joop Roelofs (1944-2018). Slokdarmkanker. Mede-oprichter van de Haagse groep Q65 (1965-71), hij was verantwoordelijk voor het snerpende gitaargeluid. Songs: "The life I live", "You're the victor", "I despise you", "Ann", "World of birds", "From above", "Sexy legs", "Hoo na na".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2022 Deze Dag | Copyright en disclaimer