Deze Dag in de Geschiedenis

13 oktober

Geboortedag Margaret Thatcher (1925-2013)

13 oktober in Groningen

1834
De Afscheiding in Ulrum o.l.v. predikant Hendrik de Cock (1801-42): de Nederlands Hervormde Kerk wordt door de Cocksianen afgezworen als 'niet de ware maar de valse kerk'. Er wordt een Acte van Afscheiding opgesteld. Dat is het begin van wat later de Christelijk Afgescheidene Gereformeerde Kerk zou worden genoemd. De Cock, die door het Nederlands Hervormde kerkbestuur was geschorst, zou op 28 november voor drie maanden de gevangenis in moeten, maar hij zou voet bij stuk houden.
1971
Start van tien dagen Foetsie-kanaal-feesten in Hoogezand-Sappemeer t.g.v. het dempen van het Oude Winschoterdiep (1959-71). Pas tegen het eind van de dempingsoperatie kwam er verzet. Het Oude Winschoterdiep was op 26-3-1628 in gebruik genomen; dit moment wordt gezien als het ontstaan van de oude gemeente Hoogezand. Het kanaal liep vanuit Groningen in de richting van het Sappe Meer of Duivelsmeer. Bij het graven van het diep stootte men op een hoger gelegen zandstrook, het Hooge Sant. Zo ontstonden de namen Hoogezand en Sappemeer.
1986
Geboortedag GR schaatsster Foske Tamar van der Wal, in Grijpskerk. Marathonspecialist. NL kampioen marathonschaatsen 2006 (de jongste kampioene ooit), en 7e op het NK allround. Ze deed ook op topniveau aan skeeleren. Stopte in 2008 -tijdelijk- met wedstrijdschaatsen maar keerde terug en won daarna talloze grote wedstrijden (o.a. het NK marathonschaatsen op natuurijs 2010 op de Belterwiede, het Open NK 2012 op natuurijs op de Weissensee in Oostenrijk, en de Ronde van Duurswold 2012). In 2015 kondigde ze aan definitief te stoppen met marathonschaatsen.
1990
Het CPN district Groningen wordt officieel opgeheven als politieke partij, tijdens een bijeenkomst in Winschoten. Aanwezig zijn o.a. Fré Meis, Geert Lameris, Luppo Leeuwerik en Appie Kootstra. De meeste Groningse CPN-ers gaan over naar GroenLinks. Enkele orthodoxe communisten stappen in het VCN (tot de opheffing in 1992) en daarna in de NCPN, de Nieuwe Communistische Partij van Nederland.
1998
Gedeputeerde en politiek leider van de Groningse PvdA Gerard Beukema (45) kondigt zijn vertrek aan: hij wordt belangenbehartiger voor de 'Regio Randstad'. Hij was sinds 1982 gedeputeerde. Zijn opvolger zou worden: Marc Calon (tot 2009). In 2003 zou Beukema trouwen met zijn oud-collegagedeputeerde en partijgenoot Mirjam de Meijer.
2000
Het Martini Ziekenhuis in Groningen presenteert een ambitieus nieuwbouwplan op de bestaande Locatie Van Swieten. Het nieuwe ziekenhuis krijgt hypermoderne faciliteiten en mag 270 miljoen gulden gaan kosten (dat zou 170 miljoen euro worden). De bouw moet in 2006 klaar zijn (dat zou een jaar later worden, en pas eind 2008 zou koningin Beatrix het ziekenhuis officieel openen).
2018
Een elektrisch aangedreven ULV stort neer aan de Vosseberg in Onstwedde, nabij het vliegveld in Vledderveen. De piloot van het ultralightvliegtuig, een 55-jarige man uit Drachten, komt om het leven.

13 oktober in Nederland

1875
In Deventer wordt de sportclub Utile Dulci (UD) opgericht, nu de oudste nog bestaande veldsportvereniging van NL. De Koninklijke UD (voluit Koninklijke Deventer Cricket en Football Club Utile Dulci) was aanvankelijk vooral een cricketclub. Na een fusie in 1894 met voetbalclub Excelsior zou voetbal de belangrijkste sport binnen de club worden.
1883
Geboortedag NL architect, stedenbouwkundige en hoogleraar Marinus Jan Granpré Molière (1883-1972), in Oudenbosch. Zijn ideeën vonden weerklank onder collega-architecten die naam maakten als de Delftse School, de belangrijkste stroming binnen het traditionalisme in Nederland. Hij stelde, met o.a. Piet Verhagen, ook een historisch reconstructieplan op voor de naoorlogse wederopbouw van het centrum van Groningen; de Groninger gemeenteraad koos destijds echter voor een modernere architectuur. Hij overleed in 1972.
1923
Geboortedag NL voetballer Faas Wilkes (Servaas Wilkes, 1923-2006), in Rotterdam. Hij was, na Beb Bakhuys (of Bep Bakhuys, 1909-82), de tweede Nederlandse profvoetballer. Balkunstenaar. Hij speelde 38 interlands en scoorde 35 keer. Begon bij Xerxes, speelde bij Inter Milan, Torino en Valencia, en daarna in Nederland voor VVV, in Spanje voor Levante, en terug in Nederland voor Fortuna '54 en opnieuw Xerxes. Hij overleed in 2006 aan een hartstilstand.
1945
Geboortedag Surinaamse militair en politicus Desi Bouterse (Desire Delano Bouterse), in Domburg, Suriname. Hij was van 2010-20 president van Suriname. Leider van de NDP en later ook voorzitter van de Megacombinatie (MC). Hij kwam aanvankelijk aan de macht door een legercoupe in 1980 en regeerde van 1980-87 als dictator. Hij was medeverantwoordelijk voor de z.g. Decembermoorden in 1982. Hij werd in 1999 in NL -bij verstek- veroordeeld tot 11 jaar celstraf voor de handel in cocaïne. Zijn zoon Dino Bouterse werd in 2005 in Paramaribo veroordeeld tot 8 jaar celstraf voor drugshandel en wapensmokkel.
1950
Geboortedag NL presentatrice en omroepster Ellen Brusse (Elizabeth Gerardina Wenmakers), in Rotterdam. Ze was omroepster bij de TROS en RTL. In de jaren 1980-96 was ze 'het gezicht' van de TROS. Radio: "TROS Nieuwsshow", met Wim Bosboom (1928-2001). Presenteerde later het programma "Tearoom" (RTL4). Verhuisde naar Zuid-Frankrijk waar ze zich bezig ging houden met de verkoop van vakantiewoningen.
1952
Eerste uitzending van de VARA radio-hoorspelserie "De Familie Doorsnee" o.l.v. Wim Ibo (1918-2000). De belevenissen van het doorsneegezin (vader Theo, moeder Mien, huishoudster Sjaantje van Alles) zouden een groot succes worden. Annie M.G. Schmidt (1911-95) schreef de teksten. Wim Ibo had het idee voor de serie opgedaan in de Verenigde Staten.
1956
Politicus-bestuurder Marga Klompé (1912-86) wordt -voor de KVP- de eerste vrouwelijke minister van Nederland (minister van Maatschappelijk Werk). Later zou ze ook de eerste vrouwelijke minister van Staat worden (1971).
1972
Geboortedag tweeling prins Jaime (Jaime Bernardo) en prinses Margarita (Margarita Maria Beatriz), het tweede en derde kind van prinses Irene en Carlos Hugo van Bourbon-Parma (1930-2010). Irene en haar kinderen zijn geen lid van het Koninklijk Huis.
1976
Geboortedag NL presentatrice, actrice en fotomodel Ellemieke Vermolen (Ellemieke Elisabeth Cathriene Vermolen), in Hellevoetsluis. TV: "Klussen en wonen", "Exclusief", "Shownieuws" (SBS6), "Hou 'm vast" (V8). Speelde 'Bo Donkers' in de soapserie "Goudkust" en had een gastrol in "Costa!". Ze was in 1998-99 getrouwd met muziekproducer John Ewbank, en trouwde in 2008 met topkok Sergio Herman. Ze is een zus van TV-kok Jeremy Vermolen (samen maakten ze een kookboek, "Zus en zo").
2000
Aan de Stationsstraat in het centrum van Zuidlaren wordt door (dan) kroonprins Willem-Alexander een bronzen beeldengroep onthuld ter gelegenheid van de 800e Zuidlaardermarkt. Het monument is gemaakt door de beeldhouwer Frans Ram uit Hogebeintum en stelt een paard en twee handelaren voor. Het paard dat model heeft gestaan was Tinus van W. Roelfsema.

13 oktober in Wereld

1812
De Slag bij Queenstown Heights: Britse en Indiaanse troepen, o.l.v. generaal Isaac Brock (1769-1812), verslaan nabij Niagara in Ontario het Amerikaanse leger o.l.v. generaal Stephen Van Rensselaer III (1764-1839), en voorkomen zo een Amerikaanse invasie in Canada. Zo'n 100 Amerikanen sneuvelen, 170 raken gewond en ruim 800 worden gevangengenomen, maar ook generaal Brock komt om, en wordt vervangen door generaal Roger Hale Sheaffe (1763-1851).
1843
Oprichting van de joodse liefdadigheidsorganisatie B'nai B'rith (Children of the Covenant) in New York, door Henry Jones en elf medestanders, meest Duitse immigranten. De organisatie strijdt sinds 1913 ook tegen antisemitisme en telt tegenwoordig wereldwijd meer dan een half miljoen leden.
1925
Geboortedag US stand-upcomedian, entertainer en acteur Lenny Bruce (Leonard Alfred Schneider, 1925-66), in Mineola, Long Island, New York. Enfant terrible, hij werd diverse keren achter de tralies gezet vanwege obscene taal en beledigende grappen. Hij werd verbannen uit Engeland (1963) en Australië. Films: "Dance hall racket", "Dynamite chicken", "Thank you mask man". Autobiografie: "How to talk dirty and influence people". Hij overleed in 1966 thuis in Hollywood aan een overdosis morfine.
1925
Geboortedag Britse politicus en staatsvrouw Margaret Thatcher (Margaret Hilda barones Thatcher geboren Roberts, 1925-2013). Kruideniersdochter uit Grantham. Bijnaam: 'The Iron Lady'. Ze werd in 1979 de eerste vrouwelijke Britse premier (tot 1990). Door o.a. haar harde opstelling tijdens arbeidsconflicten werd ze de impopulairste Britse leider sinds WO-II, maar door in 1982 de Falklandoorlog te winnen van Argentinië herstelde ze haar imago. Politieke vriendin van US president Ronald Reagan (1911-2004). Ze was getrouwd met Denis Thatcher (1915-2003). In 2013 overleed ze na een beroerte.
1971
Geboortedag Britse acteur en komiek Sacha Baron Cohen, in Londen. Bijnamen: 'Ali G', 'Borat', 'Borat Sagdiyev', 'Brüno'. TV: "Da Ali G Show", "Ali G indahouse", "The 11 o'clock Show". Films: "Borat: Cultural learnings of America for make benefit glorious nation of Kazakhstan", "Brüno", "Spyz", "Curly Oxide and Vic Thrill", "Dinner for schmucks", "The dictator", "Alice through the looking glass", "Grimsby". Hij speelde een limousinechauffeur in de videoclip "Music" van Madonna.
1972
De Andesvliegramp: een Fokker Fairchild Hiller FH-227-vliegtuig van Fuerza Aérea Uruguaya stort neer in de Andes. Van de 45 inzittenden overleven 16 mensen de ramp. Zij zouden na de crash nog 72 dagen moeten wachten op redding in de ijskoude omgeving; ze moesten uiteindelijk zelfs het vlees van de overledenen eten om in leven te blijven. De ramp is bekend geworden door de boeken en verfilmingen van verhalen van overlevenden.
1974
Sterfdag US presentator en mediaman Ed Sullivan (Edward Vincent Sullivan, 1902-74). Kanker. Populaire televisiepersoonlijkheid die ook bekend stond als een autoritaire dwingeland. Bijnaam: 'The Great Stone Face'. TV: hij presenteerde van 1948-71 op CBS de zondagavondserie "The Ed Sullivan Show" (originele naam "Toast of the Town").
1983
Geboortedag Uruguayaans-Spaanse voetballer Gonzalo Garcia (Gonzalo Manuel García García of Garcia-Garcia), in Montevideo. Hij verhuisde op zijn 14e naar Spanje. Bijnaam: 'Recoba'. Clubs: Real Madrid Castilla, UD Mérida, CF Palencia, AGOVV, SC Heerenveen (2006-08), Heracles Almelo, FC Groningen (2008-11), VVV Venlo, AEK Larnaca, Maccabi Tel Aviv, Anorthosis Famagusta, SD Compostela. Hij stopte in 2017 met profvoetbal en werd trainer (assistent bij Esbjerg fB en FC Twente).
13 oktober

Paul Simon is jarig (1941)

Paul Simon's verjaardag  (1941)

13 oktober in Muziek

1909
Geboortedag US pianist en componist Art Tatum (Arthur Tatum jr., 1909-56), in Toledo, Ohio. Hij was sinds zijn geboorte vrijwel blind door een oogkwaal. Jazz. Songs: "Tenderly", "Tiger rag", "I cover the waterfront", "Moonglow", "Emaline", "Love me", "The shout", "Wee wee baby", you sure look good to me","Jade", "Sapphire", "Amethyst", "Turquoise". Hij overleed in 1956 in Los Angeles aan de gevolgen van een nierziekte.
1921
Geboortedag Italiaans-Franse zanger en acteur Yves Montand (Ivo Levi, 1921-91), in Monsummano Alto, Florence, Italië. Hij vluchtte met zijn ouders voor het fascisme naar Marseille. Hij werd getraind door Edit Piaf (1915-63). Zong: "Paris", "Battling Joe", "Les feuilles mortes", "C'est si bon", "Mais qu'est-ce que j'ai", "Bicyclette", "Mathilda". Films: "Lovers like us", "The wages of fear", "Etoile sans lumière", "Let's make love", "Jean de Florette", "Grand prix". Hij was getrouwd met Simone Signoret tot haar dood in 1985. Hij overleed zelf in 1991.
1927
Geboortedag US altsaxofonist en componist Lee Konitz, in Chicago. Oostenrijkse en Russische voorouders. Modern jazz, cool jazz ikoon, bebop. Composities: "Subconscious-Lee", "Thingin'", "Sound-Lee", "Palo Alto", "Ice Cream Konitz", "Dream Stepper", "Without You Man", "Rebecca", "Mr. 88", "Progression", "Gundula".
1934
Geboortedag Griekse zangeres en politicus Nana Mouskouri (Iona of Joanna Mouskouri), in Chania, op Kreta (haar ouders hadden een bioscoop). Ze groeide op in Athene. Songs: "Only love", "Mon enfant", "Try to remember", "Quand tu chantes", "Coucouroucoucou Paloma", "Weisse rosen aus Athen", "Op de grote stille heide", "Why worry?". Deed in 1963 voor Luxemburg mee aan het Eurovisie Songfestival. Ze was van 1994-99 lid van het Europees Parlement, als afgevaardigde van de christendemocratische en gematigd conservatieve Griekse partij Nea Dimokratia (Nieuwe Democratie).
1940
Geboortedag Britse zanger en gitarist Chris Farlowe (John Henry Deighton), in Islington, North London. Pop, rock, R&B, soul. Songs: "Yesterday's papers", "Out of time", "Handbags and gladrags", "Think", "Paint it black", "Ride on baby", "My way of giving", "Just a dream". Begon als leider van de John Henry Skiffle Group en was daarna zanger van The Thunderbirds (song: "Buzz with the fuzz").
1941
Geboortedag US zanger-songwriter en acteur Paul Simon (Paul Frederic Simon), in Maplewood bij Newark, New Jersey. Hongaars-joodse ouders. Folk, rock, pop. Vormde het duo Simon & Garfunkel met Art Garfunkel (songs: "Homeward bound", "Mrs. Robinson", "The boxer", "Bridge over troubled water"). Experimenteerde met etnische muziek (o.a. in Afrika). Solo: "You can call me Al", "Graceland", "Late in the evening", "50 Ways to leave your lover", "Kodachrome", "Mother and child reunion", "Diamonds on the soles of her shoes". Films: "One trick pony", "Annie Hall".
1944
Geboortedag US toetsenist, gitarist en zanger-songwriter Robert Lamm (Robert William Lamm), in Brooklyn, New York. Groep: Chicago. Songs: "Saturday in the park", "Questions 67 & 68", "Make me smile", "Wake up sunshine", "25 or 6 to 4", "If you leave me now", "Hard to say I'm sorry". Solo: o.a. albums "Skinny boy", "Life is good in my neighborhood", "In my head", "Living proof"; en "Like a brother" (als 'Beckley-Lamm-Wilson', met Gerry Beckley en Carl Wilson).
1946
Geboortedag NL zanger-songwriter, componist, cabaretier en kunstschilder Bram Vermeulen (1946-2004). Groeide op in Den Haag. Cabaretgroep: Neerlands Hoop in Bange Dagen (met Freek de Jonge). Popgroep: Bram Vermeulen & De Toekomst. Zong: "Politiek", "Dans met mij", "Rode wijn", "De wedstrijd". Annie M.G. Schmidt-prijs' 1995, Nationale Scheveningen Cabaretprijs 1997. Speelde in zijn jeugd als spelverdeler in het nationale volleybalteam. Hij overleed in 2004 aan een hartstilstand.
1947
Geboortedag US gitarist, zanger-songwriter en ondernemer Sammy Hagar (Samuel Roy Hagar), in Monterey, Californië. Bijnaam: 'The Red Rocker'. Groep: Van Halen, 1985-96. Songs: "Keep on rockin'", "Bad motor scooter", "Your love is driving me crazy", "Two sides of love", "I can't drive 55". Hij zong later in Chickenfoot en The Circle. Als zakenman richtte hij de Cabo Wabo restaurants en clubs op en gaf hij zijn naam aan Sammy's Beach Bar Rum.
1948
Geboortedag US zangeres-songwriter en gitariste Lacy J. Dalton (Jill Lynne Byrem, Jill Croston), in Bloomsburg, Pennsylvania. Country, C&W. Songs: "16th Avenue", "Crazy blue eyes", "Hard times", "Bye bye love" (met Eddie Rabbitt), "Takin' it easy", "Dream baby", "The heart", "Black coffee", "Slip away", "Next to me". Film: "Take this job and shove it".
1948
Geboortedag US zanger, pianist, gitarist en componist John Ford Coley (John Edward Colley), in Dallas, Texas. Lid van het duo England Dan & John Ford Coley (1971-80), met Dan Seals. Songs: "I'd really love to see you tonight", "You still move me", "My baby's got good timing", "Love is the answer", "Nights are forever without you", "Simone". Hij werkte later als sessiemuzikant en schreef muziek voor TV en films.
1950
Geboortedag GR zanger, entertainer en organisator Bert Toebak (Bartholomeus Antonius Thomas Toebak,1950-2020) in Rotterdam. Artiestennaam: 'Benzo'. Groepen: Quintus (1978-86, songs: "Boerencountry", "De boderieder", "Robotrijders"; comeback in 2017-18 met "Hey jij"); Bob Kelly Band. Solo: "Geniet van 't leevm", "Zeg dank je wel voor rode rozen", "Veur elke vrauw" (met Eltje Doddema). Hij was eigenaar van het bureau Benzo Entertainment. Hij overleed in 2020 in zijn woonplaats Onstwedde.
1950
Geboortedag Britse zanger en gitarist Simon Nicol (Simon John Breckenridge Nicol), in Muswell Hill, North Londen. Multi-instrumentalist. Mede-oprichter van Fairport Convention. Songs: "Si tu dois partir, va-t-en", "Meet on a ledge", "A sailor's life", "Walk awhile", "Sloth". Later vormde hij vormde een duo met violist Dave Swarbrick en zong enkele periodes in The Albion Band.
1959
Geboortedag US zangeres en presentatrice Marie Osmond (Olive Marie Osmond), in Ogden, Utah. Groep: The Osmonds, duo Donny & Marie Osmond (met haar broer Donny Osmond). Songs: "Deep purple", "I'm leaving it all up to you". Solo: "Paper roses", "Who's sorry now", "This is the way that I feel", "Meet me in Montana" (met Dan Seals), "Read my lips". TV-series: "Donny and Marie" en "The "Donny and Marie hour". Ze weigerde in 1978 'op morele gronden' om de hoofdrol te spelen in de film "Grease".
1970
Sterfdag GR klassiek zangeres Julia Culp (Julia Bertha Culp, 1880-1970). Geboren in Groningen. Mezzosopraan van wereldfaam. Bijnaam: 'De Hollandse Nachtegaal'. Ze debuteerde in 1901 in Maagdenburg. Bejubeld liedzangeres (Brahms, Wolf, Schumann, Schubert), ze beschikte over een volmaakte ademtechniek maar had last van zenuwen en faalangst. Ze beëindigde haar zangcarrière op het toppunt van haar roem in 1919. Er is een gedenksteen gemetseld in de gevel van haar geboortehuis in de Folkingestraat in Groningen.
1972
Geboortedag Belgische gitarist Jan van Sichem jr., in Deurne. Groep: K's Choice (van 1994-2003). Songs: "Another year", "Busy", "Not an addict", "Almost happy", "Everything for free", "Believe", "Dad", "Wait", "Sail you", "Me happy", "Losing you". Hij speelde later in 'Monza'. Solo: "Dood aan alle meisjes", "Alles half".
2009
Sterfdag US zanger en acteur Al Martino (Alfred Cini, 1927-2009), in Philadelphia. Zoon van Italiaanse immigranten. Pop crooner, jazz, swing. Songs: "Spanish eyes", "Volare (Nel blu, dipinto di blu)", "Here in my heart", "Wanted", "I love you because". Films: speelde 'Johnny Fontane' in de "The Godfather"-serie.
2016
Als eerste zanger-songwriter in de geschiedenis krijgt Bob Dylan de Nobelprijs voor de Literatuur, zo maakt het Nobelcomité bekend, omdat hij 'nieuwe poëtische uitingen heeft gecreëerd binnen de grote Amerikaanse songtraditie'.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2021 Deze Dag | Copyright en disclaimer