Deze Dag in de Geschiedenis

18 oktober

Geboortedag Jopie Huisman (1922-2000)

Jopie Huisman (1922-2000): zelfportret (detail)

18 oktober in Groningen

1944
Geboortedag GR bestuurder, politicus, schrijver en onderzoeker Bertus Fennema (Engelbertus Fennema). CDA. Statenlid en -van 1991-99- gedeputeerde in Groningen. Burgemeester van Schiermonnikoog (1999-2003) en Zuidhorn (2003-11), en waarnemend burgemeester van Haren (2011-12). Samensteller van het boek "Jacob Molenhuis, fotograaf van een verdwenen samenleving". Schreef: o.a. "Willem Reitsema Tzn (1885-1963): architect op het Hogeland", "Groninger toparchitect A.Th. van Elmpt", "De Marne in beweging".
1960
De NAM maakt minister Jan Willem de Pous van Economische Zaken blij met het bericht dat de gasvoorraad in het 'Slochter veld' zeer veel groter is dan aanvankelijk was gedacht. Uiteindelijk bleek er ruim 2.700 miljard kuub gas in de Groningse bel te zitten, en daarmee is het één van de grootste gasvelden van Europa. Het Groninger gas leverde decennia lang een uiterst belangrijke injectie op voor de Nederlandse economie. De omvang van het Groninger gasveld leidde ook tot het besluit om heel Nederland aan te sluiten op aardgas.
1973
Prositituee Berendje Pot (39) wordt doodgestoken met een bajonet vanwege een ruzie over geld, in haar woning aan de Prinsenstraat in Groningen. De dader, de dienstplichtige luchtmachtsoldaat Jan R. (21) uit Groningen, zou een week later worden aangehouden en in 1974 door het Hoog Militair Gerechtshof worden veroordeeld tot 6 jaar celstraf.
2005
De Groningse Tanja Slangenberg (27) krijgt een baby in het 'Big Brother huis' van Talpa, in de Endemol-studio's. Zeker een miljoen kijkers volgen de geboorte van het meisje via televisie en webcams. Over de televisiebevalling was vooraf veel ophef ontstaan. De baby heet Jocelyn Savanna. Tanja's moeder Geesje uit Uithuizen is bij de bevalling aanwezig. Na de geboorte van de baby zou Tanja het Big Brother huis al snel vrijwillig verlaten met haar kind.
2005
Tot 'mooiste woord van de Groninger taal 2005' wordt 'snoetjeknovveln' (zoenen) verkozen. Het woord 'eelsk' (aanstellerig), in 1985 nog winnaar, wordt tweede. Het mooiste Drentstalige woord in 2005 is 'babbelegoegies' (praatjes). De verkiezing was georganiseerd door het Dagblad van het Noorden.

18 oktober in Nederland

1918
Geboortedag NL bestuurder-politicus Molly Geertsema (Willem Jacob Geertsema, 1918-91), in Utrecht. VVD. Progressieve liberaal. Van 1953-57 was hij burgemeester van (toen) de gemeente Warffum. Daarna was hij o.a. Tweede Kamerlid en minister van Binnenlandse Zaken en vicepremier in de kabinetten Biesheuvel 1 en Biesheuvel 2. Van 1973-83 was hij Commissaris van de Koningin in Gelderland en woonde hij in het kasteel Middachten. Daarna was hij op hoge leeftijd nog Eerste Kamerlid. Hij overleed in 1991.
1922
Geboortedag Friese kunstschilder Jopie Huisman (Jotje Huisman, 1922-2000), in Workum. Jongste zoon in een gezin met zeven kinderen. Handelaar in lompen en oud ijzer in Herbaijum. Hij maakte realistische figuratieve doeken, bewaarde schoenen, gewichten, vodden en poppen en schilderde die na. Hij verkocht zijn schilderijen niet, maar gaf ze weg aan vrienden of hield ze. In zijn geboorteplaats staat sinds 1986 het Jopie Huisman Museum. Hij overleed in 2000.
1927
Geboortedag NL omroepster en presentatrice Karin Kraaijkamp (Karine Jonker, Karin van Wamelen, 1927-2018), in Amersfoort. VARA (1955-61), VPRO, AVRO, TROS ("Zonzin"). Ze presenteerde ook het Nationaal Songfestival van 1956, 1957 en 1959. Ze begon als hoofd van het Jeugd Rode Kruis in Amsterdam. Ze richtte in 1985 de 'Gouden Meiden' club op, een groep van omroepvrouwen. Haar eerste echtgenoot Joop Kraaykamp was een neef van acteur John Kraaijkamp sr (1925-2011). Ze overleed in 2018 in Gorinchem.
1929
Geboortedag NL literatuurcriticus, schrijver, essayist en letterkundige Kees Fens (Cornelis Walterus Antonius Fens, 1929-2008), in Amsterdam. Hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de K.U. Nijmegen. Schreef literaire kritieken en columns voor o.a. weekblad De Linie, dagblad De Tijd en de Volkskrant. P.C. Hooftprijs 1990 voor zijn gehele oeuvre. Hij overleed in 2008 aan een longziekte.
1947
Geboortedag NL politicus en bestuurder Job Cohen (Marius Job Cohen), in Haarlem. PvdA. Politiek leider en fractievoorzitter in de Tweede Kamer -en oppositieleider- van 2010-12. Hij was van 2001-10 burgemeester van Amsterdam. Was staatssecretaris van Onderwijs 1993-94, Eerste Kamerlid 1995-98, staatssecretaris van Justitie 1998-2001. Hij sloot in 2002 het burgerlijk huwelijk van krooonprins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta. In 2012-13 was hij voorzitter van een commissie die de Facebookrellen in Haren onderzocht.
1953
Sterfdag Friese schrijver en letterkundige Douwe Kalma (1896-1953). Pseudoniemen: 'H.C.' of 'Hero Cammingha'. Taalactivist, hij schreef de eerste Friestalige dissertatie (1938). Werk: "Dage", "Sangen", "Roardisten", "Hûs op sân", "Wy roppe de libbenen". Leider de Jongfriese Beweging, oprichter van het Jongfryske Mienskip, hij streefde naar een eentalig Fries Friesland. In 1940 sloot hij zich aan bij de fascistische Fryske Folkspartij en werkte hij mee aan pro-Duitse bladen als It Fryske Folk, Saxo-Frisia en Het Noorderland. Na de oorlog werd hij als collaborateur gezuiverd.
1953
Geboortedag NL actrice, entertainer en zangeres Loes Luca (Louise Diana Wilhelmina Catharina Luca), in Rotterdam. Films: "Spetters", "Een vlucht regenwulpen", "Het meisje met het rode haar", "De schorpioen", "Abel", "De noordelingen", "De jurk", "Ja zuster, nee zuster" (filmversie), "Lepel", "'t Schaep met de 5 Pooten" (filmversie), "De marathon". TV: "Taxi", "Het Klokhuis", "Dokter Loes", "Golden girls" (NL remake), "'t Schaep met de 5 pooten" serie, serie "Goedenavond dames en heren". Theater: soloprogramma "Moordwijven", "De ingebeelde zieke".
1955
Geboortedag NL bestuurder-politicus Rita Verdonk (Maria Cornelia Frederika Verdonk), in Utrecht. Bijnaam: 'IJzeren Rita'. VVD, van 2002-07, Trots op Nederland (ToN), tot 2011. Minister voor Vreemdelingenbeleid en Integratie in de kabinetten-Balkenende 2 en 3 (tot eind 2006). Ze verloor in 2006 de strijd om het VVD-leiderschap ('Rita of Rutte') van Mark Rutte en werd in 2007 uit de VVD-fractie gezet vanwege eigenzinnig optreden. Ze vertrok daarna uit de VVD en begon de beweging Trots op Nederland, die geen succes werd. In 2011 stapte ze uit de politiek.
1957
Geboortedag NL presentator, journalist en schrijver Tom Egbers, in Almelo. Engelse moeder. TV: "Studio Sport", "Andere Tijden Sport", "Toms Engeland". Schreef een -ook verfilmd- boek over de zwarte Zuid-Afrikaanse voetballer Steve Mokone ("De zwarte meteoor") die in het seizoen 1958-1959 Heracles kampioen maakte, en een boek over Alan Caldwell getiteld "Rory Storm". Film: speelde een hoofdrol in "Covergirl". Hij trouwde in 1991 met actrice en televisiepresentatrice Janke Dekker. In 2019 kreeg hij een hartaanval.
1966
Eerste aflevering op de NL televisie (KRO, 1966-71) van de Britse TV-serie "De Wrekers" ("The Avengers"), met Diana Rigg (1938-2020) als 'Emma Peel' en Patrick MacNee (1922-2015) als 'John Steed'. De oorsprong van de serie dateert uit 1960 met de Britse reeks "Police Surgeon". De nieuwe serie zou een cultstatus krijgen. In 1993 en 1995 herhaalde Veronica afleveringen van de serie, in 1997 deden RTL 5, en in 1997-1998 deed TV10 dit. In 2019 begon ONS met de herhalingen van de serie vanaf seizoen 2.
1966
Geboortedag NL fotomodel en actrice Angela Visser, in Nieuwerkerk aan den IJssel. Ze werd in 1989 verkozen tot 'Miss Universe' in Cancun, Mexico. Verhuisde naar de V.S. en vestigde zich in Los Angeles. TV: speelde lerares 'Gabrielle Dupre' in de serie "USA High". Films: "Spy hard", "Hot under the collar", "Killer tomatoes take France". Ze werkte later o.a. als vrijwilliger in een dierenasiel waar zwerfhonden worden opgevangen.
1988
Sterfdag NL schrijver, regisseur en acteur Dimítri Frenkel Frank (Dimitrij Georg Frenkel, 1928-1988). Hartaanval. Geboren in München, groeide op in Rotterdam. TV: "Zo is het toevallig ook nog eens een keer", "Hadimassa". Schreef: "Hoge hakken, echte liefde", "De ijssalon", "De boezemvriend", "Blaffen tegen de maan", "Een opgemaakt bed", "Bedden", "Brieven over Tsjechov" (met Karel van het Reve). Oudere broer van presentator, tekstschrijver en acteur Gregor Frenkel Frank (1929-2011).

18 oktober in Wereld

1867
Rusland verkoopt Alaska aan de Verenigde Staten voor 7,2 miljoen US dollar. De Amerikaanse minister William H. Seward (1801-72) van Buitenlandse Zaken regelde de aankoop. Hij werd aanvankelijk beschuldigd van geldverspilling ('Seward's folly', 'Seward's icebox'), maar later geprezen om zijn voordelige en lucratieve aankoop, toen was gebleken dat Alaska grote bodemschatten had.
1922
Oprichting in Londen, Engeland van de omroeporganisatie British Broadcasting Company, voorloper van de latere nationale publieke omroep BBC. Oprichters zijn zes Britse en Amerikaanse electronicabedrijven die radiotoestellen willen verkopen.
1925
Geboortedag Griekse actrice, politicus en cultuurminister Melina Mercouri (1925-94), in Athene. Ze richtte met Andreas Papandreou de socialistische partij 'Pasok' op. Films: "Never on Sunday", "Phaedra", "Tokapi", "Once is not enough", "Stella", "La promesse de l'aube". Autobiografie: 'I was a Greek". Ze was van 1966 tot haar dood getrouwd met de Amerikaanse regisseur Jules Dassin (1911-2008). Stiefmoeder van de Franstalige zanger Joe Dassin (1938-80). Ze overleed in 1994 aan longkanker.
1926
Geboortedag Pools-Duitse acteur Klaus Kinski (Nikolaus Günther Nakszynski, 1926-91), in Zoppot. Groeide op in Berlijn. Bekend om zijn intense rollen en zijn moeilijke temperamentvolle karakter. Maakte zijn meest succesvolle werk i.s.m. regisseur Werner Herzog. Films: "Nosferatu... Phantom der Nacht", "Doctor Zhivago", "Woyzeck", "Love and money", "Grand slam", "Jack the ripper". Vader van de actrices Natassja Kinski en Pola Kinski (die geen contact met hem wilden). Hij overleed in 1991 aan een hartaanval.
1927
Geboortedag US acteur, regisseur en producent George C. Scott (George Campbell Scott, 1927-99), in Wise, Virginia. Films als acteur: "Anatomy of a murder", "Taps", "Hardcore", "The hospital", "They might be giants", "The Hindenburg", "Gloria". Weigerde in 1970 een Oscar voor "Patton" (als eerste acteur ooit die een Oscar weigerde). Hij weigerde ook een Emmy voor "The price". Hij stond bekend als een intimiderende humeurige persoonlijkheid. Hij overleed in 1999 door problemen aan zijn aorta.
1931
Sterfdag US uitvinder en radiopionier Thomas Edison (Thomas Alva Edison, 1847-1931). Hij vond o.a. de elektrische gloeilamp (1879), de fonograaf (1877), de koolmicrofoon, de nikkel-ijzeraccu en diverse film- en projectieapparaten uit. Hij werkte mee aan de ontwikkeling van de elektrische stoel. Zoon van een kleine graanhandelaar (mogelijk van NL afkomst). Begon als krantenjongen. De prestigieuze NL muziekprijs 'Edison Music Award' die sinds 1960 wordt uitgereikt, is naar hem vernoemd.
1935
Geboortedag US acteur Peter Boyle (1935-2006), in Philadelphia. TV: "NYPD blue"; speelde vader 'Frank Barone' in de serie "Everybody loves Raymond"; Emmy Award voor gastrol in "The X-files". Films: "Young Frankenstein", "Turk 182!", "Monster's ball", "The Santa clause" serie, "Malcolm X". Hij overleed in 2006 aan een hartkwaal.
1939
Geboortedag Lee Harvey Oswald (1939-63) in New Orleans, de man die in 1963 -in zijn eentje- de Amerikaanse president John F. Kennedy vermoord zou hebben. Hij werd zelf twee dagen na de moord op JFK in de parkeergarage van het hoofdbureau van politie in Dallas doodgeschoten door nachtclubeigenaar Jack Ruby (1911-67). De moord op JFK is nog altijd onderwerp van speculaties en heeft stof geleverd voor talloze complottheorieën, waarin de CIA vaak een belangrijke rol kreeg toebedeeld.
1960
Geboortedag Belgische acteur Jean-Claude Van Damme (Jean-Claude Camille François Van Vaerenbergh), in Sint-Agatha Berchem. Kickbokser, full contact-karateka, en bodybuilder. Actiefilms. Noemde zichzelf 'the Fred Astaire of Karate'. Films: "Sudden death", "Street fighter", "Hard target", "Timecop", "Kickboxer", "Legionnaire", "Bloodsport", "Lionheart", "The monk", "Replicant", "The savage", "Narco", "Kill 'em all".
1977
Een Westduitse anti-terroristenbrigade ontzet een gekaapt vliegtuig van Lufthansa op de luchthaven van Mogadishu in Somalië en bevrijdt de 83 gegijzelde passagiers. Drie Palestijnse kapers worden gedood bij de actie.
1989
De in ongenade gevallen Oostduitse president Erich Honecker (1912-94) wordt vervangen door Egon Krenz (1937). Hij zou de laatste communistische Oostduitse leider zijn, tot aan de val van de Berlijnse Muur in 1989. Krenz zou in 1999 werd tot 6,5 jaar gevangenisstraf worden veroordeeld wegens zijn deelname aan het DDR-regime (in hoger beroep kreeg hij strafvermindering).
1989
Lancering van 'Galileo', vanaf Cape Canaveral met de Spaceshuttle Atlantis. Het is het eerste ruimtetuig dat in een baan om Jupiter terecht zou komen en later ook een sonde in de atmosfeer ervan zou laten afdalen. Op zijn tocht naar Jupiter passeert Galileo enkele planetoïden en er zou ook een maantje bij een planetoïde worden ontdekt. Galileo geldt als één van de succesvolste missies ooit van de NASA.
1995
Sterfdag van het Britse volbloed renpaard Red Rum (30). Het paard was -vanaf de jaren '70 van de vorige eeuw- de populairste viervoeter van Engeland. Won drie keer de 'Grand National' (1973, 1974 en 1977), werd tweede in 1975 en 1976, en zou worden begraven bij de finishpaal van deze beroemdste steeplechase race voor paarden ter wereld, in Liverpool.
1998
Zeker 700 mensen vinden de dood bij een felle oliebrand in het zuiden van Nigeria. De slachtoffers probeerden brandstof af te tappen uit een gebroken pijpleiding.
18 oktober

Geboortedag Chuck Berry (1926-2017)

Chuck Berry's  verjaardag  (1926)

18 oktober in Muziek

1918
Geboortedag US songwriter, pianist en acteur Bobby Troup (Robert Wesley Troup jr., 1918-99), in Harrisburg, Pennsylvania. Schreef de songs: "Route 66", "The girl can't help it". Films: "M*A*S*H", "Number one", "The high cost of loving". TV: series "Dragnet", "Emergency!", "The rebels". Hij was van 1959 tot zijn dood in 1999 getrouwd met zangeres Julie London (Julie Peck, 1926-2000). Hij bezweek in 1999 aan een hartaanval.
1919
Geboortedag US zangeres Anita O'Day (Anita Belle Colton O'Day, 1919-2006), in Chicago. Jazz, bebop. Bijnaam: 'The Jezebel of Jazz'. Zong: "Sweet Georgia Brown", "Vaya con dios", "Let me off uptown" (met Roy Eldridge), "How high the moon", "Malaguena", "Key Largo", "Honeysuckle Rose", "Sing, sing, sing". Ze bracht vlak voor haar dood in 2006 nog het album "Indestructible!" uit.
1925
Geboortedag NL zanger-liedjesschrijver en toetsenist Wim van Gennip (1925-2012), in Geldrop. Oprichter (in 1966) van de groep De Heikrekels. Liedjes: "Waarom heb jij mij laten staan", "Ik wil alleen maar van je houden", "'k Hoop dat jij eens wacht op mij!", "Oh Anita!", "Lieve meid". Maakte in de jaren '80 een comeback als Duo De Heikrekels (met organist Gerry van Houtert) maar zonder succes. Hij had een platenwinkel in Geldrop. Hij overleed in 2012.
1926
Geboortedag US zanger-songwriter en gitarist Chuck Berry (Charles Edward Anderson Berry, 1926-2017), in St. Louis, Missouri. Invloedrijke rock-'n-roll-pionier, vader van de 'duck walk', een hinkende pas tijdens podiumoptredens. Rock 'n roll, R&B, blues. Songs: "Roll over Beethoven", "Johnny B. Goode", "Sweet little sixteen", "Reelin' and rockin'", "Little queenie", "Maybellene", "No particular place to go", "Memphis Tennessee", "Oh Carol", "Route 66", "Confessing the blues", "My ding-a-ling". Hij overleed in 2017 in zijn huis in Missouri.
1943
Geboortedag US zanger-songwriter en gitarist Russ Giguere, in Portsmouth, New Hampshire. Medeoprichter van de groep The Association. Songs: "Along comes Mary", "Windy", "Cherish", "Time for living", "Never my love", "Everything that touches you". Solo-album: "Hexagram 16" (1971). Hij trad sinds 1989 op met nieuwe versies van The Asssociation, met wisselende bezetting.
1945
Geboortedag NL zanger, pianist, gitarist en muziekproducer Marc Winter (echte naam Ad Kraamer), in Middelburg. Zong: "De heilsoldaat", "Floris V", "De overwegwachter", "Waar blijft die ouderwetse winter". Hij speelde in de jaren '60 toetsen bij Bob Smit & het Duke City Sextet. Produceerde muziek van André van Duin, Guus Meeuwis, Dennie Christian, Tony Bass, Corry van Gorp en andere NL artiesten. Hij begon een geluidsstudio in zijn woonplaats Drunen.
1947
Geboortedag US zangeres-songwriter en pianiste Laura Nyro (Laura Nigro, 1947-97), in The Bronx, New York. Schreef en zong: "Wedding bell blues, "And when I die", "Stoney end", "Gibsom Street", "Blowin' away", "Goodbye Joe", "Sweet blindness", "Stoned soul picnic", "Eli's Comin'". Ze overleed in 1997 aan de gevolgen van kanker.
1949
Geboortedag Schotse zanger-songwriter Joe Egan (Joseph Egan, Seosamh MacAodhagain), in Paisley. Groep: Stealers Wheel (1972-75) met zijn oude schoolvriend Gerry Rafferty (1947-2011); songs: "Stuck in the middle with you", "Star", "Late again". Solo: "Back on the road", "Out of nowhere", "Tell me all about it". Hij stapte in de jaren '80 uit de muziekwereld en begon een uitgeverij in Renfrewshire.
1961
Geboortedag US trompettist en componist Wynton Marsalis (Wynton Learson Marsalis), in New Orleans. Jazz en klassiek. Won in 1997 een Pulitzer Prize voor het album "Blood on the fields". Reeks Grammy Awards voor zowel zijn jazzalbums als klassieke opnamen. Zoon van jazzpianist Ellis Marsalis (1934-2020), broer van musici Branford Marsalis en Delfeayo Marsalis.
1974
Geboortedag Zweedse gitarist en componist Peter Svensson (Anders Peter Svensson), in Jönköping. Groep: The Cardigans. Songs: "My favorite game", "Lovefool", "Carnival", "Erase-rewind", "Burning down the house" (met Tom Jones). Hij schreef en produceerde songs voor o.a. The Weeknd, Ariana Grande, Ellie Goulding en One Direction.
2000
Sterfdag US zangeres en actrice Julie London (Julie Peck, 1926-2000). Beroerte. Ze was een sexidool in de jaren '40 en '50 en een populaire 'G.I. pin-up girl' tijdens WO-II. Songs: "Cry me a river", "The girl can't help it", "My funny valentine". Films: "The fat man", "Task force", "The third voice", "Night of the quarter moon". TV: serie "Emergency!". Ze was van 1959 tot zijn dood in 1999 getrouwd met songwriter en acteur Bobby Troup (1918-99).
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer