Deze Dag in de Geschiedenis

17 september

Pipo de Clown dag 1958

17 september in Groningen

1795
Geboortedag GR schrijver Marten Douwes Teenstra (1795-1864), in Ruigezand. Schreef: "De vruchten mijner werkzaamheden gedurende mijne reize over de Kaap de Goede Hoop naar Java en terug over St. Helena naar de Nederlanden", "De Nederlandsche West-Indische eilanden", "De negerslaven in de kolonie Suriname en de uitbreiding van het Christendom onder de heidensche bevolking". Uitgever van de Landhuishoudkundige Almanak en het Tijdschrift voor Land- en Tuinbouw (met T.F. Uilkens). Regeringsambtenaar in Suriname en Oost-Indië. Hij overleed in 1864 in Ulrum.
1838
Sterfdag GR bestuurder Lubbert Lammerts van Clooster (1761-1838). Burgemeester van Usquert 1919-38. Hij was ook geboren in Usquert.
1944
Een deel van Groningse spoorwegpersoneel van de NS doet mee aan de grote spoorwegstaking, die is afgekondigd via Radio Oranje. Het treinverkeer wordt ook in het Noorden grotendeels lamgelegd. De Duitsers vorderen vrijwel alle voertuigen in Groningen. In Noord-Nederland wordt de financiering van de staking bij de NS aanvankelijk georganiseerd via de Groep-De Groot, totdat deze in januari 1945 zou worden opgerold. (WO-II).
1998
Ondanks felle protesten van de Waddenvereniging en Duitse milieuorganisaties slaat minister-president Gerhard Schröder van Niedersachsen de eerste paal voor het Sperrwerk in de Ems bij Gandersum. Na vertragingen en juridische procedures zou de stuw in september 2002 officieel in gebruik worden genomen.
2009
Sterfdag NL journalist en presentator Bob Bouma (Alfred Leonard Bouma, 1929-2009). Geboren en opgegroeid in Groningen. Journalist bij het NvhN en het Algemeen Handelsblad. Hij werd vooral bekend als presentator van de televisiequiz "Voor een briefkaart op de eerste rang" (1969-82). Presenteerde ook de quiz "Cijfers en letters" (KRO) en werkte mee aan "Hints". Bekend om zijn vaste begroeting: 'goedenavond lieve dames en beste heren'. Zoon van de Groningse stadsarchitect Siebe Jan Bouma (1899-1959), broer van actrice Maya Bouma (1933-98) en cabaretière Annelies Bouma.
2013
Het bestuur van de Stichting Eurovoetbal besluit -vanwege geldgebrek- om het jaarlijkse jeugdtoernooi op te heffen. Eurovoetbal werd in 1977 opgericht door drie stad-Groningen voetbalclubs (Be Quick, GRC Groningen en Velocitas) en ontwikkelde zich al snel tot een drukbezocht sportevenement. Na het terugtreden van GasTerra als hoofdsponsor in 2012 stond geen nieuwe geldschieter op.

17 september in Nederland

1935
Geboortedag NL artiest, entertainer, liedjesschrijver en TV-maker Bas van Toor, in Maassluis. Hij was de clown Bassie in het duo Bassie en Adriaan, met zijn jongere broer Aad van Toor. TV: o.a. series "Bassie en Adriaan en de plaaggeest", "Het geheim van de sleutel". Reisde van 1980-82 met het Circus Bassie en Adriaan. Begon als moppentapper, vormde het acrobatenduo The Crocksons met broer Aad, en werkte als entertainer in Europese en Zuidamerikaanse landen. Zong: "Bohemian Rhapsody", met Paul de Leeuw. Speelde mondharmonica bij Ben Cramer en Frans Bauer.
1936
Geboortedag Indonesisch-Nederlandse dichteres en roman- en kinderboekenschrijfster Mischa de Vreede (Henny Mischa de Vreede, 1936-2020), in Batavia. Dochter van een dominee en een onderwijzeres. Ze kwam in 1946 naar Nederland. Schreef: "Van jou houd ik", "Een hachelijk bestaan", "Met huid en hand", "Binnen en buiten", "Niet zielig". Herman Gorterprijs 1959 voor het gedicht "Een jong meisje droomt". Reisverhalen in o.a. Vrij Nederland. Columns voor de VARA radio. Ze overleed in 2020.
1944
Begin van de operatie Market Garden bij Arnhem. Poging van de geallieerden om de Rijnbrug te veroveren en snel Duitsland binnen te vallen. Het was een brug te ver. Na tien dagen gaven ze op (WO-II).
1944
Begin van de grote spoorwegstaking, via Radio Oranje afgekondigd door de NL regering in Londen, om de geallieerde opmars te steunen en om het transport van voedsel, goederen en mensen naar Duitsland te hinderen. Zo'n 30.000 medewerkers van de NS leggen het werk neer. Als represaille verbieden de Duitsers de voedseltransporten naar het Westen. Dit zou leiden tot de Hongerwinter. De staking zou duren tot tot de bevrijding in mei 1945 (WO-II).
1947
Geboortedag NL journalist, presentator en omroepman Klaas Samplonius, in Zwolle. Hij was van 2007-10 directeur-hoofdredacteur van RTV Drenthe. Werkte eerder voor TROS, NOS en AVRO, en als verslaggever voor o.a. de Zwolse Courant, Trouw, Algemeen Dagblad en Accent. Radio: "Met het oog op morgen", "Langs de lijn" (tot 1999).
1951
Geboortedag NL langebaanschaatser Piet Kleine, in Hollandscheveld. Wereldkampioen allround 1976. Goud (10 km.) en zilver (5 km.) op de Olympische spelen 1976 in Innsbruck, en zilver (10 km.) op de spelen in Lake Placid 1980. Hij werd in 1976 postbode in Hoogeveen, en bleef dat tijdens zijn hele schaatsloopbaan en daarna. Na 1981 succesvol als marathonschaatser. Hij beëindigde in 2001 zijn schaatscarrière.
1958
Start van de TV-serie "Pipo de Clown" (VARA), geschreven door Wim Meuldijk (1922-2007). Cor Witschge (1925-91) is Pipo, Christel Adelaar (1935-2013) is Mamaloe (later Janine van Wely en Marijke Bakker), Petra Barnard is dochter Petra (later Marjolein Knap en Belinda Meuldijk), Willy Ruys (1909-83) is circusdirecteur DikkeDeur, Herbert Joeks (1915-93) is de indiaan Klukkluk en Jan Pruis (1920-1966) de zigeuner Felicio. Met later ook de boeven Snuf en Snuitje (Rudi Falkenhagen 1933-2005 en Will Spoor 1927-2014). De serie zou lopen tot 1981.
1973
In de haven van Harlingen vindt de politie 2000 kilo hasj die met de kotter Yvonne Kaper vanuit Libanon het land is binnengesmokkeld. Straatwaarde vier miljoen gulden. Dat is dan een nieuw Nederlands hasjrecord.
1991
Geboortedag NL turnster Sanne Wevers, in Leeuwarden. Ze won in 2016 Olympisch goud op de evenwichtsbalk, als eerste NL turnster in de Olympische geschiedenis die een individuele titel won. Ze wordt sinds 2001 getraind door haar vader Vincent Wevers bij vereniging TON in haar woonplaats Oldenzaal. Ze is tweelingzus van turnster Lieke Wevers. Sportvrouw van het Jaar 2016.
2002
Sterfdag NL presentator en muzikant Henk van Montfoort (Hendricus van Montfoort, 1931-2002). Longkanker. Radio en TV. Hij presenteerde in de jaren '70 en '80 televisieshows voor de VARA, zoals "Hallo hier Hilversum" en "Met de muziek mee", en werkte daarna vooral in België. Begin jaren '80 zette hij min of meer een punt achter zijn carrière, hoewel hij tot in 2001 bleef optreden met een seniorenshow.

17 september in Wereld

1595
Mogelijke geboortedag van de Indianen-'prinses' Pocahontas (eigenlijk Matoaka, later Rebecca Rolfe, 1595-1617), nabij het latere Glouchester, Virginia. Dochter van het Indianenopperhoofd Wahunsonacock Powhatan, aanvoeder van de oorlog tegen de Engelse kolonisten. Ze werd in 1613 als gijzelaar ontvoerd door de Britse zeevaarder captain Samuel Argall, bekeerde zich tot het christendom, en trouwde in 1614 met de Britse kolonist John Rolfe (circa 1585-1622). Ze stierf in 1617, tijdens een bezoek aan Engeland, aan tuberculose, longontsteking of pokken.
1854
Geboortedag Schots-Amerikaanse automobielpionier David Dunbar Buick (1854-1929), in Arbroath, Angus, Schotland. Emigreerde als kind naar de V.S en groeide op in Detroit. Ontwerper van de eerste Buick-auto's in 1902.
1929
Geboortedag Engelse autocoureur sir Stirling Moss (Stirling Craufurd Moss,1929-2020), in Londen. Brits race-ikoon. Hij won 16 van de 66 Formule-1 races waar hij aan deelnam. Van 1955-58 eindigde hij viermaal op rij als tweede in het wereldkampioenschap, maar hij veroverde nooit de wereldtitel. Na een ongeluk in april 1962, waarbij hij ernstig gewond raakte, stopte hij met F1 racen. In 2000 werd hij geridderd. Hij overleed in 2020.
1931
Geboortedag US actrice Anne Bancroft (Anna Maria Louise Italiano, 1931-2005), in The Bronx, New York. Film en theater. Films: "The Graduate" (ze speelde 'Mrs. Robinson'), "Lipstick", "The elephant man", "G.I. Jane", "Antz", "Agnes of God", "Keeping the faith", "Heartbreakers", "To be or not to be". Oscar voor haar rol in "The Miracle Worker". Trouwde in 1964 met acteur-regisseur Mel Brooks. Ze overleed in 2005 aan kanker.
1931
Platenmaatschappij RCA-Victor presenteert in het Savoy Plaza Hotel in New York City de eerste 33 1/3 toeren langspeelplaat (LP). Het is niet meteen een succes omdat de eerste platenspelers voor dit type plaat erg duur zijn.
1935
Geboortedag US schrijver en publicist Ken Kesey (1935-2001), in La Junta, Colorado. Cultfiguur, hij wilde een brug slaan van de Beat Generatie naar de Hippies. Schreef: "One flew over the cuckoo's nest", "Sometimes a great notion", "Seven prayers by grandma Whittier" (onvoltooid), "Sailor song". Deed in de jaren '60 in San Francisco acid tests (LSD-experimenten) met zijn vrienden, The Merry Pranksters, en stond aan de wieg van de undergroundgroep The Grateful Dead. Hij overleed in 2001 aan leverkanker.
1939
De Sovjet Unie valt Polen binnen en bezet het oostelijk deel van het land (WO-II). Op 24-8-1939 hadden Duitsland en de Sovjet-Unie het Molotov-Ribbentroppact ondertekend. Hierin was heimelijk afgesproken dat Polen opgedeeld zou worden: een deel voor Duitsland en een deel voor de Sovjet-Unie.
1972
De eerste aflevering van de TV-serie "M*A*S*H" verschijnt op de Amerikaanse televisie (NBC). De serie over het leven in een veldhospitaal tijdens de Korea-oorlog zou een groot succes worden. De 251ste en laatste aflevering werd uitgezonden in 1983.
1978
De Camp David-besprekingen over vrede in het Midden-Oosten met president Anwar Sadat (1918-81) van Egypte, premier Menachem Begin (1913-92) van Israel en de Amerikaanse president Jimmy Carter eindigen met een aanzet voor een vredesakkoord (Camp Davidakkoorden). In de overeenkomst worden afspraken gemaakt over de ontruiming van de Sinaï, en Palestijns zelfbestuur in de Gazastrook en op de westelijke Jordaanoever. Sadat en Begin zouden er de Nobelprijs voor Vrede voor krijgen. De Arabische wereld reageerde negatief en zette Egypte uit de Arabische Liga.
1983
Voor het eerst wordt een zwarte vrouw verkozen tot Miss USA: Vanessa Williams (20). Haar 62 voorgangsters waren allen blank (zwarte vrouwen mochten sinds 1970 deelnemen aan de missverkiezingen in de V.S.). Ze moest haar titel echter al snel weer inleveren, toen bleek dat ze naakt geposeerd had (dat mocht niet volgens de reglementen). Later zou ze als zangeres hits scoren als "Save the best for last", en speelde ze in films als: "Erasur", "Harley Davidson" en "The Marlboro man".
1988
Officiële opening van de 24e moderne Olympische Spelen 1988 in Seoul, Zuid-Korea, door president Roh Tae-woo. Noord-Korea had geprobeerd om een boycot van deze Spelen tot stand te brengen, maar alleen Cuba, Ethiopië en Nicaragua gaven hieraan gehoor. De Canadese sprinter Ben Johnson zou op doping worden betrapt; hij moest zijn gouden medaille van de 100 meter inleveren (die ging naar de nummer twee Carl Lewis). Ben Johnson werd uit het Olympisch dorp gezet, en geschorst door de IAAF. Nederland zou met 2 gouden (o.a. wielrenster Monique Knol), 2 zilveren en 5 bronzen medailles thuiskomen.
1991
Macedonië verklaart zichzelf onafhankelijk, conform de uitslag van een referendum over de toekomst van het land op 8 september 1991. Macedonië was één van de deelrepublieken van Joegoslavië.
1996
Sterfdag US politicus Spiro Agnew (Spiro Theodore Agnew, 1918-96). Leukemie. Hij was tot 1946 democraat en daarna republikein. Gouverneur van Maryland 1966-68. Hij was een veel bekritiseerde vicepresident (1969-73) onder Richard Nixon ('There's good news, bad news and Agnews') en moest in 1973 aftreden na betrapt te zijn op belastingontduiking. Schreef: "Go quietly or else", "The Canfield decision".
1997
Sterfdag US acteur, komiek en presentator Red Skelton (Richard Bernard Skelton, 1913-97). Longontsteking. Zoon van een circusclown en een schoonmaakster. TV-held uit het zwart-wit-tijdperk van de Amerikaanse televisie. Films: "The show-off", "Lady be good", "Half a hero", "Bathing beauty", "The clown". TV: "The Red Skelton Show" (1951-71).
17 september

Geboortedag Hank Williams (1923-1953)

Geboortedag Hank Williams (1923-1953)

17 september in Muziek

1923
Geboortedag US zanger-songwriter Hank Williams (Hiram Hank Williams sr., 1923-53), in Mount Olive nabij Georgiana, Alabama. Bijnaam: 'The Hillbilly Shakespeare' en 'the greatest country singer of all time'. Country, C&W. Songs: "Your cheating heart", "Lonesome whistle", "Ramblin' man", "Alone and forsaken", "Lost highway", "I'm so lonesome I could cry", "Cold, cold heart", "Lovesick blues". Hij stierf aan een hartstilstand (mogelijk door een overdosis pijnstillers en morfine), in de nieuwjaarsnacht van 1953 op de achterbank van zijn Cadillac, onderweg naar een optreden in Canton, Ohio. Vader van zanger en gitarist Hank Williams jr.
1930
Geboortedag NL componist en presentator Theo Loevendie, in Amsterdam. Jazz en concertmuziek (waaronder opera's en diverse orkestwerken), eigentijdse klassieke muziek. Presenteerde voor de VARA radio: "Romance in jazz" (1958-60). Trad op met 'Consort', 'Brevis', 'Theo Loevendie kwintet', 'Ziggurat'. Hij heeft zich vaak laten inspireren door muziek uit Turkije.
1940
Geboortedag US zanger, acteur en fotograaf LaMonte McLemore, in St. Louis, Missouri. Mede-oprichter van de groep The Fifth Dimension. Songs: "Aquarius / Let the sunshine in", "California soul", "Up up and away", "Stoned soul picnic", "Wedding bell blues", "(Last night) I didn't get to sleep at all", "Paper cup", "Carpet man". Als fotograaf werkte hij voor o.a. de bladen Playboy, Ebony, Jet, People en Harper's Bazaar.
1948
Geboortedag US zanger-songwriter en muziekproducer Fee Waybill (John Waldo Waybill), in Omaha, Nebraska. Groep: The Tubes. Songs: "Don't touch me there", "White punks on dope", "Don't want to wait anymore".
1952
Geboortedag US zanger en gitarist Steve Sanders (1952-98), in Richland, Georgia. Bariton. Country, C&W. Groep: tweede generatie Oak Ridge Boys, van 1981-95. Songs: "Elvira", "Lucky moon", "No matter how high", "Gonna take a lot of river". Hij maakte in 1998 een eind aan zijn leven door zich in zijn hoofd te schieten.
1962
Geboortedag NL zanger-songwriter en gitarist Ferry van Leeuwen (Ferry Gijsbertus van Leeuwen), in Rotterdam. Groepen: Boom Boom Manchini, The Memories Band (songs: "Jij & ik (nog één keer samen", "Neem me mee"). Solo: "Kind van de rekening", "Intens", "Zonder jouw liefde", "Neus in de boter". Maakte en zong muziek voor de TV-serie "Pokémon".
1967
Geboortedag Belgische zanger, acteur en presentator Koen Wauters (Koen Maria Gaston Wauters), in Halle. Groep: Clouseau. Zong: "Daar gaat ze", "Passie", "Domino", "Nobelprijs", "Louise", "Hilda", "En dans". Films: "My blue heaven", "Intensive care". TV: "Super 50", "Kriebels", "Binnen zonder bellen". Doet ook aan autoracen en rallyrijden. Hij was van 1998-2002 getrouwd met de NL TV-presentatrice Carolyn Lilipaly en trouwde in 2004 met het Belgische fotomodel (en presentatrice) Valerie De Booser.
1968
Geboortedag US zangeres-songwriter Anastacia (Anastacia Lyn Newkirk), in Chicago. Soul, pop, rock. Songs: "Paid my dues", "Left outside alone", "Not that kind", "I'm outta love", "Why'd you lie to me", "Saturday night's alright" (met Elton John), "Sick and tired", "Heavy on my heart", "I belong to you / Il ritmo della passione" (met Eros Ramazzotti), "I do" (met Sonny Sandoval), "I can feel you". Danseres in videoclips. Ze heeft de ziekte van Crohn en werd behandeld voor borstkanker.
1999
Sterfdag Britse zanger en acteur Frankie Vaughan (Frank Abelson, 1928-99). Hartkwaal. Crooner. Bijnaam 'Mr. Moonlight', vanwege zijn hitsong "Give me the moonlight". Zong ook: "Kisses sweeter than wine", "Happy days and lonely nights", "Seventeen", "Green door", "Garden of Eden", "Heart of a man". Films: "Escape in the sun", "These dangerous years", "Let's make love". TV: "The Frankie Vaughan Show".
2013
Sterfdag US zanger-songwriter Marvin Rainwater (Marvin Karlton Rainwater, 1925-2013). Hartstilstand. Hij was voor een kwart van Cherokee-indiaanse afkomst. Country, C&W, rockabilly, pop. Songs: "Gonna find me a bluebird", "Mr. Blues", "So you think you've got troubles", "Boo hoo", "Whole lotta woman", "Running bear", "Half-breed," Moaning the blues", ""Gamblin' man", "I can't forget".
2014
Sterfdag US zanger en gitarist George Hamilton IV (George Hege Hamilton IV, 1937-2014). Hartaanval. Country, C&W, folk. Begon als tieneridool. Songs: "Abeline", "Your cheatin' heart", "A rose and a Baby Ruth", "Truck drivin' man", "Early morning rain", "Forever young", "I wonder who's kissing her now".
2019
Sterfdag NL componist en pianist Daniël Wayenberg (Daniël Ernest Joseph Carol Wayenberg, 1929-2019). Darmkanker. Russische moeder. Hij werd beschouwd als een van de grootste NL pianisten en had een absoluut gehoor. Hij verhuisde naar Den Haag en keerde daarna -voorgoed- terug naar Parijs, waar hij ook was geboren. Behalve klassieke muziek en jazz speelde hij ook eigentijdse Franse muziek. Componeerde kamermuziek, pianoconcerten, het ballet "Solstice" en de symfonie "Capella". Van 2012-18 trad hij veel op met pianist Martin Oei.
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer