Deze Dag in de Geschiedenis

21 september

Facebook-rellen in Haren 2012

Hoofdwond op het Facebook-feest 'Project X Haren' 2012

21 september in Groningen

1829
Geboortedag GR kunstschilder Taco Mesdag (1829-1902), in Groningen. Broer van 'Panorama' H.W. Mesdag (1831-1915). Taco schilderde vooral heidegezichten met schapen. In Groningen is de Taco Mesdagstraat naar hem genoemd. Hij huwde kunstschilderes Geesje van Calcar (1851-1936) uit Hoogezand. Hij overleed in 1902.
1853
Geboortedag GR wetenschapper en Nobelprijswinnaar Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926), in Groningen. Zoon van een dakpannenfabrikant. Natuurkundige, studeerde aan de RUG in Groningen. Voorzitter van de studentenvereniging Vindicat atque Polit, die hij van een faillissement redde. In 1882 werd hij hoogleraar in Leiden. Ontdekte in 1911 supergeleiding (zuivere metalen als kwik, tin en lood worden bij extreem lage temperaturen supergeleidend). Maakte in 1908 helium vloeibaar bij een temperatuur van -269,2 graden C, en kreeg daarvoor de Nobelprijs voor Natuurkunde 1913. Hij overleed in 1926 in Leiden.
1916
De GR onderwijzeres Mien Jansen (Wilhelmina of Willemiene Henriette Jansen, 29), vrijgezel, verdwijnt spoorloos, later blijkt dat ze met een mes is vermoord, waarschijnlijk in Paterswolde waar ze op haar fiets vanuit Groningen naar toe was gereden. Haar stoffelijk overschot zou pas op 19-4-1917 worden gevonden in het Kluivingsbos bij Paterswolde. Ze had messteken in hart, hals en rug. De geruchtmakende moord is nooit opgelost, een dader is nooit gevonden.
1938
Geboortedag NL bestuurder Jaap van der Linde (Jacob Leendert Dirk van der Linde), in Simonshaven bij Brielle (Zuid-Holland). PvdA. Hij was van 1989-2000 burgemeester van Hoogezand-Sappemeer en van 1999-2003 voorzitter van FC Groningen. Was ook voorzitter van de Provinciale Groninger Sportraad. Verhuisde eind 2003 naar Beerse in België. Was van 2004-06 waarnemend burgemeester van Heeze-Leende (NB) en van 2006-07 van Veldhoven (NB). Hij was ook mediator in de gemeenten Grave en Drimmelen en medewerker van Boer & Croon Management.
1950
Geboortedag NL zakenman en sportbestuurder Dirk Scheringa, in Grijpskerk. Groeide op in Friesland. Hij werd bekend als grootaandeelhouder en bestuursvoorzitter van de DSB Bank en eigenaar en voorzitter van voetbalclub AZ. Omstreden en bekritiseerd zakenman, hij verdiende een vermogen met hypotheken, leningen en 'aandelenleaseproducten', maar benadeelde consumenten voor grote bedragen. De DSB Bank ging in 2009 failliet en Scheringa verloor zijn vermogen. Hij begon als wachtmeester bij de rijkspolitie in Noord-Holland.
1961
Sterfdag NL architect A.R. Wittop Koning (Adrianus Rudolphus Wittop Koning, 1878-1961). In 1917 vestigde hij zich als zelfstandig architect in Groningen en werd lid van de kunstkring De Ploeg. Hij ontwierp landhuizen en villa's in o.a. Groningen, Helpman, Haren, Glimmen, Onnen, Winsum, Bussum, Laren en Den Haag. In 1953 kreeg hij de Culturele prijs van de provincie Groningen. In de Groninger Oosterpoortwijk is de Wittop Koningstraat naar hem genoemd.
1969
Begin van een periode van wilde acties in de strokartonindustrie in Oost-Groningen o.l.v. het Actiecomité Strokarton van 'adviseur' en CPN-leider Fré Meis (1921-92), bij de Union-fabriek in Oude Pekela. De staking voor hogere lonen zou zich snel uitbreiden naar de andere fabrieken, zonder deelname van de vakbonden. Er werd wekelijks één dag gestaakt op maandag ('rode maandagen'). Het resultaat -op 25-10-1969- zou uiteindelijk wat tegenvallen maar de reputatie van Fré Meis als ijzervreter werd gevestigd door de stakingen.
1979
Geboortedag GR voetballer en trainer Erwin Buurmeijer, in Veendam. Aanvaller, middenvelder. Bijnaam: 'Buur'. Clubs als speler: BV Veendam, Appingedam, FC Emmen, WKE, ACV, PJC. Hij stopte in 2017. Trainer: DVC Appingedam. Zijn partner is taekwondoka Anna Ekema.
2000
De tweepersoonsfractie van de Socialistische Partij in Delfzijl valt uiteen: raadslid Ria van der Meij en fractievoorzitter Fred Bommezijn gaan apart verder.
2006
Een felle brand verwoest een verblijfsgebouw van het Vertrekcentrum in Ter Apel. Alle uitgeprocedeerde asielzoekers in het centrum worden tijdig in veiligheid gebracht. De brand breekt uit op de dag waarop een zeer kritisch rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over de Schipholbrand verschijnt, waardoor de ministers Piet Hein Donner en Sybilla Dekker moeten aftreden.
2012
In Haren breken 's avonds rellen uit als een straatfeest met zo'n 4.000 jongeren uit de hand loopt. Het feest, onder de naam Project X Haren, ontstond nadat de 16-jarige Merthe W. -per ongeluk- een openbare uitnodiging voor haar feestje verstuurde via Facebook. De politie zet -uiteindelijk- zo'n 500 mensen in maar die kunnen niet voorkomen dat op grote schaal wordt geplunderd, vernield en brand gesticht rondom de Stationsweg en in het centrum van Haren. Zeker 30 mensen (waaronder 15 politiemensen) raken licht gewond, een bejaarde man raakt ernstig gewond.
2018
Een grote brand verwoest het winkelcentrum aan de Markstraat in het hart van Musselkanaal. Negen winkelpanden gaan verloren. Het vuur begon in de rijwielzaak Rolfes Sports en greep snel om zich heen. Omwonenden, waaronder zo'n 100 bewoners van het nabijgelegen woonzorgcomplex De Heggerank, worden geëvacueerd.

21 september in Nederland

1629
Sterfdag NL koopman, krijgsoverste en bestuurder Jan Pieterszoon Coen (1587-1629). Hij sneuvelt tijdens een beleg van Batavia door troepen uit Mataram. Streng gelovig Calvinist. Vestigde -met gebruik van meedogenloos geweld en organisatietalent- de Nederlandse macht in de Indische archipel, was gouverneur-generaal van Nederlands Oost-Indië, en stichtte Batavia, het latere Jakarta, in 1619.
1955
Voor het eerst speelt een Nederlandse voetbalclub een wedstrijd in een Europacuptoernooi. PSV verliest de uitwedstrijd met 6-1 van Rapid Wien. PSV zou daarna de thuiswedstrijd nog wel winnen (met 1-0).
1967
Officiële eerste kleurentelevisie-uitzending in Nederland, live vanaf de Firato in Amsterdam. Minister Leo de Block (1904-88) van Economische Zaken (KVP) opent de beurs met een toespraak die in kleur wordt uitgezonden. De eerste -nog primitieve- kleurenontvangers (systeem PAL) kostten in 1967 2500 tot 3000 gulden (1360 euro). Pas in de jaren '70 zou kleurentelevisie in Nederland voor een groot publiek betaalbaar worden en verdrong de kleuren-TV gaandeweg het zwartwit toestel. In de Verenigde Staten werd al sinds begin 1954 in kleur uitgezonden (systeem NTSC).
1976
Op Prinsjesdag 1976 verschijnt prins Bernhard (1911-2004) voor het eerst niet in galauniform maar in jacquet in de Haagse Ridderzaal. Hij mocht (tot hij pardon kreeg van de regering in 1991) geen militair uniform meer dragen, als straf voor zijn rol in de 'Lockheed-affaire'.
1991
De Algemene Bank Nederland (ABN) gaat met Amro Bank samen als ABN Amro. Hiermee ontstaat (dan) de grootste bank van Nederland, de zesde bank van Europa en de zestiende bank van de wereld.
1998
Start van BNR Nieuwsradio, een landelijk commercieel radiostation met studio’s in Amsterdam en Den Haag. Het station brengt aanvankelijk vooral zakennieuws, en vanaf 2004 non-stop algemeen nieuws. In 2003 zou BNR onderdeel worden van de FD Mediagroep. De afkorting BNR stond oorspronkelijk voor 'Business Nieuws Radio' (zo heette het station tot 2004).
2006
De ministers Piet Hein Donner (justitie) en Sybilla Dekker (VROM) treden af na de presentatie van een uiterst kritisch rapport van de 'Onderzoeksraad voor Veiligheid' o.l.v. mr. Pieter van Vollenhoven over de Schipholbrand (op 27 oktober 2005). In het cellencomplex op Schiphol-Oost kwamen bij die brand 11 illegale vreemdelingen om het leven en raakten 15 mensen gewond. De betrokken overheden en instanties bleken op tal van punten te hebben gefaald. Ook burgemeester Fons Hertog van Haarlemmermeer treedt af.
2006
Sterfdag NL schrijver en vertaler Paul Biegel (Paulus Johannes Biegel, 1925-2006). Hij had vooral succes met zijn kinderboeken. Werd geïnspireerd door de strijd tussen goed en kwaad. Schreef: "De kleine kapitein", "Het sleutelkruid", "De vloek van Woestewolf", "Nachtverhaal", "Anderland", "Wegloop". Hij schreef ook hoorspelen. Vertaalde werken uit het Engels, Frans en Duits. Worstelde met zijn homoseksualiteit, schreef daar de roman "Ik wou dat ik anders was" over.

21 september in Wereld

1832
Sterfdag Schotse dichter en schrijver sir Walter Scott (1771-1832). Zoon van een advocaat. Al tijdens zijn leven werd hij gezien als een van de grootste schrijvers uit de wereldliteratuur. Schreef: "Ivanhoe", "Kenilworth", "Quentin Durward", "The lady of the lake", "The heart of Midlothian", "Rob Roy", "The bride of Lammermoor". Poëzie: "The minstrelsy of the Scottish border", "The lady of the lake", "Rokeby", "The lion of Scotland", "The field of Waterloo". Hij werd in 1799 sheriff van Selkirkshire en later griffier van de hoogste Schotse rechtbank.
1860
Sterfdag Duitse filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860). Koopmanszoon. Filosoof met een pessimistische wereldbeschouwing. Invloedrijke en populaire denker, volgeling van Immanuel Kant (1724-1804); hij had grote invloed op psychologen (Freud) en filosofen (Nietzsche, Wittgenstein). Werk: "Über das Sehn und die Farben", "Die Welt als Wille und Vorstellung", "Über den Willen in der Natur", "Parerga und Paralipomena". Dierenvriend, hij ageerde tegen vivisectie en betoogde dat 'iemand die wreed is jegens levende wezens geen goed mens kan zijn'. Hij hield zelf poedels.
1866
Geboortedag Engelse schrijver H.G. Wells (Herbert George Wells, 1866-1946), in Bromley, Londen. Zoon van een beroepscricketer. Futurist. Science-fiction en geschiedenis. Schreef: "War of the worlds", "The time machine", "The invisable man", "The outline of history", "The island of dr. Moreau", "The first men in the moon", "The food of the gods", "The shape of things to come". Hij overleed in 1946, mogelijk aan een hartaanval.
1912
Geboortedag US tekenaar en cartoonist Chuck Jones (1912-2002), in Spokane, Washington. Geestelijk vader van o.a. 'Bugs Bunny', 'Daffy Duck', 'Tweety' en 'Roadrunner'. Hij regisseerde ruim driehonderd tekenfilms, en kreeg een Oscar voor "The dot and the line". Hij overleed in 2002 aan een hartstilstand.
1931
Geboortedag US acteur Larry Hagman (Larry Martin Hageman, 1931-2012), in Fort Worth, Texas, V.S. Theater, TV en film. TV: sitcom "I dream of Jeannie" (NBC, 1965), speelde 'J.R.' in de serie "Dallas" (1978-91 en 2012). Films: "The third twin", "Deadly encounter", "Stardust", "Mother, jugs & speed", "Nixon", "Primary colors". Zoon van actrice Mary Martin (1913-90). In 1995 werd zijn leven op het nippertje gered dankzij een levertransplantatie. Hij overleed in 2012 aan keelkanker.
1947
Geboortedag US schrijver Stephen King, in Portland, Maine. Bijnaam: 'King of Horror'. Pseudoniem: 'Richard Bachman'. Horror, science fiction en fantasy. Schreef: "Carrie", "Desperation", "Sleepwalkers", "Cujo", "The shining", "Dreamcatcher", "Rage", "Roadwork", "The plant", "11/22/63", "Sleeping beauties" (samen met zijn zoon Owen King geschreven).
1950
Geboortedag US acteur, presentator en komiek Bill Murray, in Wilmette, Illinois. Films: "Stripes", "Ghostbusters", "Scrooged", "Goundhog day", "Rushmore", "Charlie’s angels", "Lost in translation", "Coffee and cigarettes", "The lost city", "The life aquatic". TV: presenteerde "Saturday Night Live". Zong: "The best thing" (in de film "Polyester"). Broer van de acteurs John Murray, Joel Murray en Brian Doyle-Murray.
1962
Geboortedag US acteur en regisseur Rob Morrow (Robert Alan Morrow), in New Rochelle, New York. TV: speelde 'dr. Joel Fleischman' in de serie "Northern Exposure", en FBI-agent 'Don Eppes' in de politieserie "Numb3rs". Films: "Quiz Show", "Into my heart", Maze", "The emperor's club", "Going shopping", "The good doctor". Hij publiceerde een fotoboek, "Northern exposures". Trouwde in 1998 met actrice Debbon Ayer.
1968
Geboortedag US actrice en presentatrice Ricki Lake (Ricki Pamela Lake), in Hastings-on-Hudson, New York. TV: ze presenteerde haar eigen talkshows "Ricki" en "The Ricki Lake show", en had een rol in de series "China Beach" en "Gravedale High". Films: "Hairspray", "Serial mom", "The chase", "Mrs. Winterbourne", "Cecil B. DeMented", "Gemini".
1998
Wereldwijde televisieuitzending van de videotapes van het verhoor van de Amerikaanse president Bill Clinton door een Grand Jury, inzake de 'affaire Monica Lewinski'. De uitzending duurt vier uur non-stop, en is te zien op o.a. op NL2, RTL5, SBS6 en CNN.
1998
Sterfdag US sprintatlete Florence Griffith-Joyner (1959-98). Hartstilstand. Bijnaam: 'Flo-Jo'. Ze was sinds 1988 de snelste vrouw ter wereld (100 m. in 10.49 en 200 m. in 21.34). Ze heeft alle dopinggeruchten altijd ontkend.
1999
Zware aardbeving in Taiwan, de z.g. 'Jiji aardbeving", 7,6 op de Schaal van Richter, met het epicentrum in in Jiji, Nantou County. Er worden 2415 doden geteld en ruim 11.000 gewonden. Ruim 50.000 gebouwen worden volledig verwoest.
21 september

Geboortedag Leonard Cohen (1934-2016)

Leonard Cohen's verjaardag  (1934)

21 september in Muziek

1909
Geboortedag NL orkestleider, trombonist, componist en arrangeur Pi Scheffer (Johannes Scheffer, 1909-88), in Amsterdam. Jazz, swing. Hij speelde o.a. bij 'The Hot Syncopators' en 'The Blue Ramblers'. Was muzikaal leider van populaire radio-orkesten zoals 'The Skymasters' (1946-54), de 'O.K. Wobblers', 'Arabesque' en 'De Zaaiers'. Presenteerde voor de NCRV-TV: "Pas geperst" (1955-64), "Muziek voor U" (1961-64). Composities: "Going Dutch", "Lords of the seas", "Twoodledrum", "Twoodledree", "Come dancing". Hij overleed in 1988.
1920
Geboortedag Zwitserse schlagerzanger, acteur en quizmaster Vico Torriani (1920-98), in Geneve. Zong: "Kalkutta liegt am Gange (Madeleine)", "Lebe wohl, kleine Frau", "Azzuro", "La pastorella", "Du lächelst wie ein Engel", "Ching-ching-ching (Happy José)", "Ski-twist", "Avanti-avanti-avanti". Films: "Heimatmelodie", "Santa Lucia", "Gitarren der Liebe". hij was populair op de Duitse TV als quizmaster en presentator van showprogramma's. Hij overleed in 1998.
1934
Geboortedag Canadese zanger-songwriter, schrijver en dichter Leonard Cohen (1934-2016), in Westmount, Montreal. Joodse ouders. Songs: "Suzanne", "Bird on a wire", "Hallelujah", "Ain't no cure for love", "First we take Manhattan", "In my secret life", "Lover lover lover", "Everybody knows", "You want it darker". Romans: "The favourite game", "Beautiful losers". Dichtbundels: "Spice-box of earth", "Flowers for Hitler", "The energy of slaves", "Death of a lady's man", "Book of mercy". Hij werd in 1996 ingewijd als zen-boeddhistische monnik maar bleef optreden tot vlak voor zijn dood in 2016. Vader van zanger Adam Cohen.
1951
Geboortedag NL zanger-songwriter en gitarist Henk Hofstede, in de Watergraafsmeer in Amsterdam-Oost. Groep: 'The Nits'. Songs: "Nescio", "In the Dutch mountains", "The train", "Tutti ragazzi", "The dream", "Adieu sweet Bahnhof". Solo: albums "Het draagbare huis", "Yesterday's tomorrow", "Leonard Cohen songs", "Aardige jongens" (met Frank Boeijen en Henny Vrienten), "Rainy night house".
1959
Geboortedag GR zanger en uitgever Herman Lambeck (1959-2013), in Slochteren. Nederlandstalig, bruiloft- en top-40-repertoire. Zong: "Verliefdheid", "My boy", "New York New York", "Dan gaan we op vakantie", "Maak me gek", "Ik kan met jou de wereld aan". Hij was het gezicht van ''t Bokkeblad' in Slochteren, waarvan hij ook mede-eigenaar was. Hij overleed in 2013 aan kanker.
1959
Geboortedag Britse zangeres-songwriter en mode-ontwerpster Corinne Drewery, in Nottingham. Groep: 'Swing Out Sister', samen met Andy Connell. Songs: "Breakout", "Surrender", "You on my mind", "Am I the same girl", "Twilight world", "Now you’re not here".
1967
Geboortedag Canadese drummer en zanger Tyler Stewart (Tyler Joseph Stewart), in Toronto. Groep: 'Barenaked Ladies'. Songs: "One week", "It's all been done", "Pinch me", "Jane", "Alternative girlfriend", "My old apartment", "Falling for the first time". Solo: "Don't talk, dance".
1967
Geboortedag US zangeres Faith Hill (Audrey Faith Perry), in Jackson, Mississippi. Country, C&W. Songs: "This Kiss", "Breathe", "There you´ll be", "Wild one", "It matters to me". Ze was van 1988-94 getrouwd met zanger-songwriter Daniel Hill. Sinds 1996 is ze getrouwd met countryzanger en acteur Tim McGraw, met hem samen zong ze: "It's your love", "Let's make love", "Like we never loved at all", "Meanwhile back at mama's" en "Speak to a girl".
1968
Geboortedag rapper, zanger, producer en arrangeur Trugoy The Dove of Dave (David Jude Jolicoeur), in New York. Groep: 'De La Soul'. Songs: "Me myself and I", "Say no go", "Ring ring ring", "Keeping the faith".
1972
Geboortedag Engelse zanger-songwriter Liam Gallagher (William John Paul Gallagher), in Burnage, Manchester. Groep: Oasis (1991-2009). Bijnaam: 'Our Kid'. Songs: "Don't look back in anger", "Wonderwall", "D'you know what I mean", "Live forever", "Stand by me", "Songbird", "I'm outta time". Van 2009-14 speelde hij in de band 'Beady Eye'. Hij was van 1997-2000 getrouwd met de Engelse actrice Patsy Kensit, en van 2008-14 met de Canadese zangeres Nicole Appleton.
1985
Geboortedag NL zangeres, zangdocente en musicalactrice Pearl Jozefzoon (Pearl Joan Jozefzoon, artiestennaam Pearl Joan), in Culemborg. Pop, soul, gospel. Ze werd bekend door "The voice of Holland" (2011). Songs: "We can overcome", "You must really love me", "Breken van de lijn", "Who am I", "Follow me". Album: "The time is now". Diverse theaterproducties. Ze was van 2014-19 getrouwd met presentator Renze Klamer.
1987
Sterfdag US basgitarist, componist en producer Jaco Pastorius (John Francis Pastorius III, 1951-87). Speelde ook o.a. saxofoon, drums en piano. Groepen: 'Weather Report', 'Blood Sweat and Tears'. Staat bekend als één van de eerste gebruikers van de fretloze basgitaar. Speelde met o.a. Herbie Hancock, Pat Metheny en Joni Mitchell. Hij raakte aan lager wal en overlijdt aan verwondingen die hij opliep bij een vechtpartij met de uitsmijter van de 'Midnight Bottle Club' in Wilton Manors, bij Fort Lauderdale in Florida.
2010
Sterfdag Engelse zanger-songwriter Don Partridge (1941-2010). Troubadour, straatzanger, one-man band. Bijnaam: 'King of the Buskers'. Pop, folk. Had in de jaren '60 enige tijd succes met liedjes als "Rosie" en "Blue eyes". Liep op zijn 15e weg van huis en begon als inbreker en later als straatmuzikant.
2013
Sterfdag DR zanger Jan van Dijk (90). Geboren in Klazinaveen. Hij overlijdt in Zeegse. Groep: 'De Thrianta's' (liedjes: "Rosings Heeg", "Mooi Annechien"). De groep ontstond in 1948 bij de Regionale Omroep Noord (RON, een voorloper van RTV Noord) en trad ook op voor de VARA-radio en de Wereldomroep. Van Dijk werkte later voor radio en televisie in Hilversum.
2016
Sterfdag US songwriter-zanger John D. Loudermilk (John Dee Loudermilk jr., 1934-2016). Hartaanval na prostaatkanker. Hij was een van de succesvolste pop- en country-songwriters in de jaren '60 en '70. Songs: o.a. "Tobacco road", "Abeline", "Talk back trembling lips", "Torture", "Indian reservation", "Norman", "A rose and a Baby Ruth", "Ebony eyes", "This little bird". Hij zong zelf o.a. "Language of love", "That ain't all", "Bad news", "Road hog".
2020
Sterfdag US zanger en gitarist Tommy DeVito (Gaetano DeVito, 1928-2020). Covid-19 in Las Vegas. Italiaanse voorouders. Mede-oprichter van The Four Seasons (1960-70). Songs: "Big girls don't cry", "Sherry", "Rag doll", "Let's hang on", "Working my way back to you", "Dawn".
Zoeken

Deze Dag geeft voor elke dag van het jaar een historisch overzicht van gebeurtenissen en verjaardagen in Groningen, Nederland, de Wereld en de Muziek.

© 2020 Deze Dag | Copyright en disclaimer